دربارهی بتل کد
شروع کار با بتل کد: راهنمای قدمبهقدم از انتخاب دوره تا اولین چالش
۱۰ دقیقه مطالعه · ۳۰ مهر ۱۴۰۵
فهرست مطالب
برای شروع کار با بتل کد (Battle Code) کافی است battlecode.ir را در مرورگر باز کنید، دکمهی «برنامهنویسی را شروع کن» را بزنید، دوره و سطح را انتخاب کنید و «ورود به برنامهنویسی» را بزنید. بعد درس جلسهی اول را میخوانید، مثالها را با «خودت امتحان کن» اجرا میکنید و چالشها را مینویسید و با «بررسی جواب» ثبت میکنید. هیچ برنامهای نصب نمیشود و همهی دورهها رایگان است.
این راهنما از لحظهی باز کردن سایت تا تمام شدن اولین جلسه را قدمبهقدم توضیح میدهد: ساختن حساب، انتخاب باشگاه، دوره و سطح (با آزمون تعیین سطح)، خواندن درس، اجرای مثال، حل چالش، گرفتن کمک، خواندن توضیح خطا، جمع کردن امتیاز و اینکه بعد از جلسهی اول کجا بروید. اگر پدر یا مادر هستید، بهتر است جلسهی اول را کنار فرزندتان و با همین راهنما جلو بروید.
قبل از شروع: چه چیزی لازم است؟
- یک مرورگر: روی کامپیوتر، لپتاپ یا حتی گوشی. پایتون واقعی داخل خود مرورگر اجرا میشود و چیزی نصب نمیشود. روی گوشی یک ردیف کلید روی صفحه، علامتهایی مثل پرانتز و دونقطه را دم دست میگذارد.
- اینترنت، یا برنامهی ویندوز: اگر اینترنت پایدار ندارید، برنامهی ویندوزی بتل کد بدون اینترنت کار میکند و همهی کتابخانهها از قبل در آن نصب است.
- یک حساب کاربری: درسها و چالشها را بدون حساب هم میشود دید و امتحان کرد، اما امتیاز، پیشرفت و گواهی فقط با حساب کاربری به اسم شما ثبت میشود.
ساختن حساب
در صفحهی اول دکمهی «ورود» را بزنید و «ساخت حساب» را انتخاب کنید. سه چیز لازم است: نام و نام خانوادگی، یک نام کاربری و رمزی که دستکم ۶ حرف داشته باشد. اگر پیامی دیدید که حسابتان منتظر تأیید مدیر سایت است، بعد از تأیید با همان نام کاربری و رمز وارد شوید. اگر معلمتان برایتان حساب Battle Code ساخته، همان نام کاربری و رمزی را که داده بزنید.
نام کاربری را طوری انتخاب کنید که اطلاعات شخصی، مثل نام مدرسه یا شماره تلفن، در آن نباشد. دیگران صفحهی شخصی شما را با همین نام کاربری میبینند.
قدم ۱: باشگاه را انتخاب کنید
در صفحهی اول سایت دکمهی بزرگ «برنامهنویسی را شروع کن» را بزنید، یا مستقیم به باشگاه کدزنی بروید. باشگاه کدزنی دو بخش دارد:
| بخش | برای چه کسی | چه چیزی در آن هست |
|---|---|---|
| دورهها | کسی که از صفر و قدمبهقدم شروع میکند | دورهها، جلسهها، درسها، چالشها و پروژهها |
| محیط آزاد کدزنی | کسی که کمی بلد است و میخواهد همین حالا کد بزند | ویرایشگر پایتون و HTML، گالری، اتاق معما، شکارچیان باگ، استودیو و مسابقهها |
برای اولین بار از بخش «دورهها» شروع کنید. هر وقت خواستید بدون درس فقط کد بنویسید، «محیط آزاد کدزنی» بالای همان صفحه و ویرایشگر آنلاین پایتون منتظرتان است.
قدم ۲: دوره و سطح را انتخاب کنید
در بخش دورهها دو سؤال از شما پرسیده میشود.
«چه چیزی یاد بگیرم؟»
از میان پایتون، بازیسازی، طراحی سایت، هوش مصنوعی، امنیت سایبری، امنیت شبکه و آموزش تایپ حرفهای یکی را انتخاب کنید. اگر مطمئن نیستید، پایتون را بزنید؛ بیشتر بچهها از همینجا شروع میکنند. برای آشنایی با همهی دورهها، مقالهی دورههای بتل کد را ببینید.
«از کجا شروع کنم؟»
اگر پایتون را انتخاب کنید، باید سطح را هم مشخص کنید:
| کارت سطح | مناسب برای | شکل کار |
|---|---|---|
| ۷ تا ۹ سال (Python Kids) | بچههای ۷ تا ۹ ساله | ۸ جلسهی خیلی کوتاه با لاکپشت و بلوک؛ هر چالش یک تغییر کوچک |
| قدم اول (Step One) | هر سنی که هنوز برنامه ننوشته | ترتیب، الگوریتم و فلوچارت، بدون تایپ |
| زیر ۱۲ سال | بچههایی که کمی بلدند | پازل و بلوک؛ برنامه را با تکهها میچینید و کد پایتونش خودش نوشته میشود |
| ۱۲ تا ۱۵ سال | نوجوانها | فقط کد، با دکمهها و نوشتههای بزرگتر و راهنمای قدمبهقدم |
| ۱۵ سال به بالا | نوجوانهای بزرگتر | دورهی جدای پایتون حرفهای در ۴۸ جلسه |
آزمون تعیین سطح
اگر نمیدانید کدام کارت مال شماست، «نمیدانم کدام؟ تعیین سطح کن» را بزنید. اول سنتان را انتخاب میکنید، بعد شش سؤال کوتاه میآید: اینکه قبلاً برنامهنویسی کردهاید یا نه، و پنج سؤال خیلی کوچک پایتون. در آخر یک سطح پیشنهاد میشود و با «همین را انتخاب کن» انتخابش میکنید. چیزی ذخیره نمیشود و همیشه میتوانید سطح دیگری را دستی بزنید.
حالا دکمهی «ورود به برنامهنویسی» را بزنید. فهرست جلسههای دوره باز میشود و کنار جلسهی اول نوشته «از اینجا شروع کن». در دورهی پایتون، اولین جلسه سلام پایتون! است.
قدم ۳: درس را بخوانید و مثال را اجرا کنید
هر جلسه با یک خلاصه و هدفهای جلسه شروع میشود. بعد بخش «درس (اول این را بخوان)» میآید که چند کارت کوتاه دارد. هر درس را میشود به انگلیسی هم خواند.
کنار مثالهای هر کارت دکمهی «خودت امتحان کن» هست. آن را بزنید تا مثال در ویرایشگر باز شود. با دکمهی Run (یا کلید F5 یا Ctrl+Enter) اجرا کنید. مثلاً:
name = "Sara"
print("Hello", name)
Hello Sara
حالا اسم را عوض کنید و دوباره اجرا کنید. همین «عوض کن و دوباره اجرا کن» مهمترین عادت یک برنامهنویس تازهکار است.
اجرای قدمبهقدم
کنار Run دکمهی «قدمبهقدم» هست. با آن برنامه خطبهخط اجرا میشود و میبینید هر متغیر در هر لحظه چه مقداری دارد. هر وقت نفهمیدید چرا برنامه کاری را میکند، اول این دکمه را امتحان کنید.
وقتی درس را تا آخر خواندید، «درس را خواندم» را بزنید. ۱۰ امتیاز آن بعد از حل اولین چالش همان جلسه میرسد.
قدم ۴: اولین چالش را حل کنید
با «برو سراغ چالش» به چالش اول میرسید. صورت سؤال میگوید برنامه باید چه کاری بکند. کدتان را بنویسید، با Run اجرا کنید و وقتی مطمئن شدید، «بررسی جواب» را بزنید.
فقط با «بررسی جواب» چالش ثبت میشود و امتیاز میگیرید. اجرای برنامه بهتنهایی کافی نیست.
موقع بررسی، برنامهتان با چند ورودی مختلف امتحان میشود، پس باید برای همهی حالتها درست کار کند، نه فقط برای یک مثال. اگر جوابتان تقریباً درست باشد و فقط یک نقطه، فاصله یا حرف بزرگ و کوچک غلط داشته باشد، پذیرفته میشود و ۸۰٪ امتیاز را میگیرید؛ درستش کنید و دوباره بررسی کنید تا امتیاز کامل شود.
امتیاز هر چالش به سختی آن بستگی دارد:
| نوع کار | امتیاز (XP) |
|---|---|
| چالش آسان | ۱۵ |
| چالش متوسط | ۲۰ |
| چالش سخت | ۳۰ |
| هر مرحلهی پروژه | ۴۰ |
هر چالش فقط یک بار امتیاز دارد؛ دوباره حل کردنش امتیاز تازه نمیآورد.
وقتی گیر کردید: کمک سهمرحلهای
- راهنمایی: رایگان است و از امتیازتان چیزی کم نمیکند.
- سرنخ بیشتر: شکل جواب درست را با جاهای خالی نشان میدهد. بعد از یک تلاش اشتباه یا ۲ دقیقه باز میشود و اگر با آن حل کنید، ۹۰٪ امتیاز را میگیرید.
- جواب: اگر هنوز گیر بودید، «جواب را نشانم بده» را بزنید. با دیدن جواب ۵۰٪ امتیاز را میگیرید.
اگر بعداً همان چالش را تمیز و بدون کمک حل کنید، امتیازش کامل میشود. پس دیدن جواب پایان راه نیست؛ جواب را بفهمید و چند روز بعد دوباره خودتان بنویسید.
قدم ۵: پیام خطا را بخوانید
خطا بخشی عادی از برنامهنویسی است. فرض کنید print را با P بزرگ نوشتهاید:
Print("Hello")
پایتون خطای NameError میدهد، چون دستوری به اسم Print نمیشناسد. پیام خود پایتون انگلیسی است، اما بتل کد کنارش یک کارت فارسی نشان میدهد: «نگران نباش، فقط یک اشکال کوچک است»، شمارهی خطی که اشکال دارد، توضیح سادهی اینکه چه شده و هر جا ممکن باشد، بخش «پیشنهاد Battlecode» با کد درستشده. دکمهی «برام درستش کن» پیشنهاد را در کد میگذارد، اما بهتر است اول خودتان درستش کنید تا یادتان بماند. برای آشنایی با خطاهای رایج، مقالهی خطاهای پایتون را بخوانید.
قدم ۶: امتیاز، سطح و روزهای پشتسرهم
هر کاری که یاد میگیرید یا میسازید امتیاز (XP) دارد و با جمع شدن امتیازها سطحتان بالا میرود. چند قاعدهی مهم برای شروع:
- روزهای پشتسرهم: هر روزی که پشت سر هم چیزی حل کنید ۵ امتیاز اضافه دارد، تا ۳۰ روز. اگر یک روز جا بیندازید، شمارش از نو شروع میشود.
- پایان فاز: وقتی همهی چالشهای اصلی یک فاز را حل کنید، صفحهی «این فاز را تمام کردی!» باز میشود، ۵۰ امتیاز جایزه میگیرید و گواهی آن فاز به اسمتان صادر میشود. گواهی شمارهی سریال دارد و هر کسی میتواند درستیاش را بررسی کند.
- کار واقعی حساب میشود: صفحهای که باز بماند و کسی با آن کار نکند امتیازی ندارد، و تایپ کردن جواب نهایی بهجای حساب کردنش، مثلاً
print(56)بهجایprint(7*8)، قبول نیست.
همهی قانونها با مثال در صفحهی امتیاز و سطح آمده است.
بعد از جلسهی اول کجا بروم؟
وقتی همهی چالشهای جلسه را حل کنید، پیام «همهی چالشهای این جلسه را حل کردی!» و دکمهی «جلسهی بعدی» را میبینید. دفعهی بعد که وارد سایت شوید، دکمهی اصلی «ادامهی برنامهنویسی» شما را مستقیم به جلسهی بعد میبرد. چند جای دیگر هم برای تمرین هست:
- تمرین روزانه: هر روز ۱۰ تمرین تصادفی مخصوص خودتان؛ راه خوبی برای حفظ روزهای پشتسرهم.
- تمرینخانهی پایتون: ۱٬۶۵۵ تمرین در ۱۰ موضوع، از چاپ و متن تا تابع و دیکشنری.
- مسابقهها: مسابقهی تکی با یک دوست، بتل گروهی و مسابقهی تایپ؛ توضیح کاملشان در مسابقههای بتل کد آمده است.
- کلاس با معلم: اگر معلمتان کد کلاس داده، از منوی حساب «کلاس من» را بزنید و کد را بنویسید.
جلسهی دوم را زیاد عقب نیندازید. یادگیری کوتاه و منظم، مثلاً دو یا سه جلسه در هفته، از یک روز طولانی و بعد یک هفته فاصله خیلی بهتر جواب میدهد.
سؤالهای پرتکرار
برای شروع کار با بتل کد باید چیزی نصب کنم؟
نه. همهچیز در مرورگر اجرا میشود، حتی روی گوشی. اگر اینترنت پایدار ندارید، برنامهی ویندوزی بتل کد بدون اینترنت کار میکند و همهی کتابخانهها در آن نصب است.
بدون ساختن حساب هم میشود از بتل کد استفاده کرد؟
درسها و چالشها را بدون حساب هم میشود دید و امتحان کرد. اما امتیاز، پیشرفت، جایگاه در جدول برترینها و گواهی فقط با حساب کاربری ثبت میشود، پس بهتر است از روز اول حساب بسازید.
از کجا بفهمم کدام سطح برای من مناسب است؟
در بخش دورهها «نمیدانم کدام؟ تعیین سطح کن» را بزنید. با سن شما و شش سؤال کوتاه یک سطح پیشنهاد میشود که با یک کلیک انتخاب میشود و هر وقت بخواهید میتوانید عوضش کنید.
چرا چالشم ثبت نشد؟
احتمالاً فقط Run را زدهاید. برای ثبت چالش و گرفتن امتیاز باید «بررسی جواب» را بزنید. اگر باز هم قبول نشد، دقت کنید که برنامه برای همهی ورودیها درست کار کند و خروجیاش دقیقاً همانی باشد که سؤال خواسته است.
اگر جواب را ببینم امتیاز چالش را از دست میدهم؟
نه همهاش را. با دیدن جواب ۵۰٪ امتیاز را میگیرید و با سرنخ ۹۰٪. اگر بعداً همان چالش را تمیز و بدون کمک حل کنید، امتیازش کامل میشود.
بتل کد برای چه سنی مناسب است؟
برای حدود ۷ سال تا نوجوانی. بچههای ۷ تا ۹ ساله با پایتون کیدز، کسانی که هنوز برنامه ننوشتهاند با قدم اول، زیر ۱۲ سال و ۱۲ تا ۱۵ سال با دورهی پایتون و نوجوانهای ۱۵ سال به بالا با پایتون حرفهای شروع میکنند.