آموزش امنیت شبکه برای زیر ۱۵ سال
امنیت شبکه از صفر و برای همهی سنها: بسته، آدرس IP و پورت، DNS و دامنههای تقلبی، HTTP و کدهای وضعیت، وایفای و روتر، رمزنگاری از سزار تا HTTPS، رمز عبور و ورود دو مرحلهای، شناختن حملهها برای دفاع، دیوارهی آتش و لاگ، و پروژهی نگهبان شبکه؛ با پایتون در مرورگر و کاملاً دفاعی.
قدم صفر: شبکه چطور کار میکند؟
- جلسهی 1: شبکه چیست؟ (What Is a Network?) — دستگاهها با «بسته» با هم حرف میزنند: فرستنده، گیرنده و پیام. بازی نامهرسان در کلاس، یک بسته به شکل دیکشنری پایتون،…
- جلسهی 2: آدرسها: IP و پورت (Addresses: IP and Port) — هر دستگاه در شبکه آدرسی دارد به اسم IP (مثل آدرس خانه) و هر برنامه پورتی دارد (مثل شمارهی اتاق). با پایتون بررسی…
- جلسهی 3: نامها و DNS (Names and DNS) — آدمها اسم را به یاد میسپارند و کامپیوترها عدد را. DNS دفترچهی تلفن اینترنت است که اسم را به IP تبدیل میکند. با…
- جلسهی 4: درخواست و پاسخ: HTTP (Request and Response: HTTP) — مرورگر از سرور «درخواست» میکند و سرور «پاسخ» میدهد، با یک کد وضعیت مثل 200 (پیدا شد) یا 404 (پیدا نشد). با پایتون یک…
- جلسهی 5: وایفای، مودم و روتر (Wi-Fi, Modem and Router) — شبکهی خانه از چه ساخته شده: مودم، روتر و وایفای. مسیری که پیامت تا سرور بازی میرود، کشیدن نقشهی شبکهی خانه، رمز…
- جلسهی 6: رمزنگاری: از سزار تا HTTPS (Encryption: From Caesar to HTTPS) — بستهها از دست خیلیها رد میشوند، پس باید رمز شوند. رمز سزار را با پایتون مینویسی و با امتحان همهی کلیدها میشکنی…
- جلسهی 7: رمز عبور و ورود دو مرحلهای (Passwords and Two-Step Login) — طول رمز از پیچیدگیاش مهمتر است و برای هر سایت یک رمز جدا لازم است. ورود دو مرحلهای (2FA) و مدیریت رمز را میشناسی و…
- جلسهی 8: حملهها را بشناس (Know the Attacks) — چهار حملهی معروف در چهار داستان کوتاه: فیشینگ، بدافزار، مرد میانی و DDoS؛ فقط برای اینکه بشناسی و از خودت دفاع کنی.…
- جلسهی 9: دیوارهی آتش و لاگها (Firewalls and Logs) — دیوارهی آتش نگهبان در ورودی شبکه است که با قانونهای «اجازه» و «ممنوع» بستهها را بررسی میکند. با پایتون یک دیوارهی…
- جلسهی 10: پروژه: نگهبان شبکهی کلاس (Project: Class Network Guard) — پروژهی پایانی قدم صفر: برنامهای که IP بستهها را بررسی میکند، قانونهای دیوارهی آتش را اجرا میکند و پیامهای…
کارآگاه شبکه
- جلسهی 11: لایهها: پاکت توی پاکت (Layers: Envelope in an Envelope) — هر پیام قبل از رفتن چند بار بستهبندی میشود، مثل نامهای که توی پاکت و آن پاکت توی پاکت بزرگتر میرود. چهار لایهی…
- جلسهی 12: TCP و UDP: دست دادن سهمرحلهای (TCP and UDP: The Three-Step Handshake) — لایهی انتقال دو راه دارد: TCP مثل نامهی سفارشی که اول دست میدهد، بستهها را شماره میزند و گمشدهها را دوباره…
- جلسهی 13: پینگ، لگ و TTL (Ping, Lag and TTL) — پینگ یعنی یک «هستی؟» کوچک و زمان رفت و برگشتش. میفهمی لگ، نوسان پینگ و بستهی گمشده چیست، با پایتون میانگین و نوسان…
- جلسهی 14: مرور ۱ + پروژه: دکتر لگ (Review 1 + Project: Lag Doctor) — جلسهی مرور: لایهها، TCP و UDP، و پینگ و TTL را یک بار دیگر در یک نگاه میبینی و یک یادآوری از HTTP فاز صفر. بعد…
- جلسهی 15: ضبط ترافیک: HTTP چه چیزی را لو میدهد (Capturing Traffic: What HTTP Gives Away) — ابزار ضبط ترافیک (مثل Wireshark) بستههایی را که از کارت شبکهی دستگاه خودت رد میشوند نشان میدهد. یاد میگیری یک…
- جلسهی 16: زیرشبکه و CIDR (Subnets and CIDR) — هر IP دو بخش دارد: بخش شبکه (مثل اسم کوچه) و بخش دستگاه (مثل پلاک). یاد میگیری /24 یعنی چه، هر شبکه چند آدرس دارد و…
- جلسهی 17: کارآگاه DNS (DNS Detective) — هر سایتی که باز میکنی با یک سؤال DNS شروع میشود، پس سؤالهای DNS نشان میدهند دستگاهها کجا میروند. یاد میگیری…
- جلسهی 18: مرور ۲ + پروژه: معمای بستهها (Review 2 + Project: Packet Mystery) — جلسهی مرور: ضبط ترافیک، زیرشبکه و کارآگاه DNS را در یک نگاه میبینی و یک یادآوری از جلسهی ۱۲. بعد یک معمای CTF: سرور…
- جلسهی 19: دیوارهی آتش جدی: ترتیب قانونها (A Serious Firewall: Rule Order) — دیوارهی آتش واقعی قانونها را از بالا به پایین میخواند و اولین قانونی که جور شد تصمیم میگیرد؛ اگر هیچکدام جور نشد،…
- جلسهی 20: NAT، VPN و پروکسی (NAT, VPN and Proxy) — چطور ده دستگاه خانه با یک IP عمومی به اینترنت میروند؟ با NAT. یاد میگیری جدول NAT روتر چطور کار میکند و آن را با…
- جلسهی 21: تشخیص نفوذ (IDS) (Intrusion Detection (IDS)) — دیوارهی آتش در را میبندد؛ سیستم تشخیص نفوذ (IDS) مثل دوربین و دزدگیر است: نگاه میکند و به آدم خبر میدهد. با دو روش…
- جلسهی 22: مرور بزرگ فاز ۱ + پروژه: مرکز امنیت کلاس (Big Review + Project: Class Security Center) — آخرین جلسهی فاز ۱: کل «کارآگاه شبکه» را مرور میکنی، از دیوارهی آتش و NAT و IDS تا لایهها و DNS. بعد یک مرکز امنیت…
نگهبان شبکه
- جلسهی 23: طراحی شبکهی امن: شبکهی مهمان و بخشبندی (Designing a Safe Network: Guest Network and Segments) — اگر همهی دستگاههای خانه روی یک شبکه باشند، گوشی آلودهی یک مهمان به لپتاپ خانواده هم میرسد. یاد میگیری شبکه را…
- جلسهی 24: وایفای از نزدیک: وایفای تقلبی همنام، WPA3 و هاتاسپات گوشی (Wi-Fi Up Close: Evil Twins, WPA3 and Phone Hotspots) — در کافه دو وایفای با یک اسم میبینی؛ شاید یکی تقلبی باشد. یاد میگیری وایفای تقلبی همنام و صفحهی ورودی که رمز…
- جلسهی 25: اینترنت اشیا: دوربین و تلویزیون هوشمند (Internet of Things: Cameras and Smart TVs) — دوربین، تلویزیون هوشمند، بلندگو و جاروی رباتی کامپیوترهای کوچکیاند که به اینترنت وصلاند و اغلب ضعیفترین در…
- جلسهی 26: مرور ۳ + پروژه: نقشهی شبکهی امن مدرسه (Review 3 + Project: A Safe School Network Map) — جلسهی مرور: بخشبندی شبکه، وایفای از نزدیک و اینترنت اشیا را یک بار دیگر در یک نگاه میبینی، با یک یادآوری از…
- جلسهی 27: DDoS و محدود کردن سرعت: سرور بازی زیر فشار (DDoS and Rate Limiting: A Game Server Under Pressure) — شب مسابقه، سرور بازی کلاس ناگهان زیر سیل درخواست میرود و بازیکنهای واقعی نمیتوانند وارد شوند. داستان DDoS را فقط از…
- جلسهی 28: دزدیده شدن اکانت بازی و اینستاگرام (Stolen Game and Instagram Accounts) — اکانت بازی و اینستاگرام از چهار راه دزدیده میشود: صفحهی «جم رایگان»، رمز تکراری، نشست دزدیدهشده و «پشتیبانی» که کد…
- جلسهی 29: لاگ و خط زمانی حادثه (Logs and an Incident Timeline) — شنبه صبح اکانت رضا در سرور بازی باشگاه مدرسه دست کس دیگری افتاد. روتر، سرور و برنامه هر کدام لاگ خودشان را دارند و هر…
- جلسهی 30: مرور ۴ + پروژه: گزارش حادثه (Review 4 + Project: Incident Report) — جلسهی مرور: DDoS و محدود کردن سرعت، دزدیده شدن اکانت و خط زمانی لاگها را در یک نگاه میبینی، با یک یادآوری از…
- جلسهی 31: تلهی شبیهسازیشده برای مهاجم (A Pretend Honeypot) — یک تله (honeypot) چیزی است که هیچ آدم درستکاری دلیلی ندارد به آن دست بزند: یک حساب admin2 که کسی از آن استفاده…
- جلسهی 32: حریم خصوصی در شبکه: چه کسی چه میبیند؟ (Privacy on the Network: Who Sees What?) — وقتی یک سایت را باز میکنی، صاحب وایفای، شرکت اینترنت، سرور DNS، خود سایت، ردیابها و اگر VPN داری شرکت VPN سر…
- جلسهی 33: CTF بزرگ شبکه (The Big Network CTF) — مسابقهی معمای مدافعها: شش معما با دادههای ساختگی، از ترافیک ضبطشده و فهرست وایفای تا قانونهای دیوارهی آتش و…
- جلسهی 34: مرور بزرگ فاز ۲ + پروژهی پایانی: شبکهی من، قلعهی من (Big Review + Final Project: My Network, My Castle) — آخرین جلسهی فاز ۲: کل «نگهبان شبکه» را مرور میکنی، از بخشبندی و وایفای و اینترنت اشیا تا DDoS، اکانتهای…
بیشتر بخوان
- امنیت سایبری چیست؟ آموزش برای نوجوانان: امنیت سایبری از زاویهی دفاعی: سهگانهی CIA، رمز قوی و مدیریت رمز، فیشینگ، تأیید دومرحلهای، هش و رمز سزار با پایتون، قانون، CTF و شغلها.
- برنامهنویسی چیست؟ راهنمای ساده برای شروع: برنامهنویسی چیست و چطور کار میکند؟ برنامه، الگوریتم، زبانهای برنامهنویسی و راه شروع برای کودکان و نوجوانان، به زبان ساده و با مثال پایتون.