آموزش ریاضی نهم با بازی، همگام با کتاب درسی
ریاضی پایهی نهم با بازی و تمرین، همگام با کتاب درسی.
فاز 1
- جلسهی 1: معرفی مجموعه (Meet the Sets) — مجموعه دستهای از چیزهای کاملاً مشخص است: دربارهی هر چیز میشود دقیق گفت عضو آن هست یا نیست. عضوها را بین دو آکولاد…
- جلسهی 2: مجموعههای برابر و نمایش مجموعهها (Equal Sets and Showing Sets) — دو مجموعه برابرند اگر دقیقاً همان عضوها را داشته باشند، به هر ترتیبی که نوشته شوند. مجموعه را سه جور نشان میدهیم: با…
- جلسهی 3: اجتماع، اشتراک و تفاضل مجموعهها (Union, Intersection and Difference) — اجتماع A ∪ B همهی عضوهایی است که دستکم در یکی از دو مجموعهاند؛ اشتراک A ∩ B عضوهایی که در هر دو هستند؛ و تفاضل…
- جلسهی 4: مجموعهها و احتمال (Sets and Probability) — همهی نتیجههای ممکن یک آزمایش، مجموعهای به نام فضای نمونه (S) است و هر پیشامد زیرمجموعهای از آن. وقتی نتیجهها…
فاز 2
- جلسهی 5: عددهای گویا (Rational Numbers) — عدد گویا عددی است که بشود آن را به شکل a/b نوشت، با a و b صحیح و b ≠ ۰: ℚ = {a/b | a, b ∈ ℤ , b ≠ ۰}. نمایش…
- جلسهی 6: عددهای حقیقی (Real Numbers) — عددهایی مثل √۲ و π را نمیشود به شکل a/b نوشت: نمایش اعشاریشان نه تمام میشود و نه تکرار. اینها عددهای گنگاند…
- جلسهی 7: قدر مطلق و محاسبهی تقریبی (Absolute Value and Approximation) — قدر مطلق یک عدد، فاصلهی آن تا صفر است: |۵| = |−۵| = ۵. پس قدر مطلق هیچوقت منفی نیست، و فاصلهی دو عدد a و b برابر…
فاز 3
- جلسهی 8: استدلال (Reasoning) — از دیدن چند مثال میشود حدس زد، ولی حدس هنوز ثابت نشده است. برای رد یک حکم کلی یک مثال نقض کافی است؛ برای قبول کردنش…
- جلسهی 9: آشنایی با اثبات در هندسه (First Proofs in Geometry) — هر حکم «اگر … آنگاه …» یک فرض دارد (آنچه داریم) و یک حکم (آنچه باید ثابت کنیم). در اثبات هندسی فقط از فرض و از…
- جلسهی 10: همنهشتی مثلثها (Congruent Triangles) — دو مثلث همنهشتاند اگر روی هم کاملاً منطبق شوند. لازم نیست هر شش جزء را بسنجیم: سه ضلع (ضضض)، دو ضلع و زاویهی…
- جلسهی 11: حل مسئله در هندسه (Problem Solving in Geometry) — برای حل یک مسئلهی هندسه از حکم به عقب فکر میکنیم: «برای اینکه ثابت کنم AB = CD، کافی است دو مثلث همنهشت پیدا کنم…
- جلسهی 12: شکلهای متشابه (Similar Figures) — دو شکل متشابهاند اگر یکی بزرگشده یا کوچکشدهی دیگری باشد: زاویههای متناظر برابرند و ضلعهای متناظر متناسب، با یک…
فاز 4
- جلسهی 13: توان صحیح (Integer Exponents) — توان میتواند صفر یا منفی هم باشد: a⁰ = ۱ و a⁻ⁿ = ۱/aⁿ (a ≠ ۰). این تعریفها از الگوی «هر پله تقسیم بر a» میآیند…
- جلسهی 14: نماد علمی (Scientific Notation) — عددهای خیلی بزرگ و خیلی کوچک را به شکل a × ۱۰ⁿ مینویسیم که ۱ ≤ a < ۱۰ و n صحیح است: ۴۵۰۰۰ = ۴/۵ × ۱۰⁴ و ۰/۰۰۰۷…
- جلسهی 15: ریشهگیری (Roots) — هر عدد مثبت دو ریشهی دوم دارد که قرینهی هماند (ریشههای ۴۹: ۷ و −۷) و √ فقط ریشهی نامنفی را نشان میدهد. صفر یک…
- جلسهی 16: جمع و تفریق رادیکالها (Adding and Subtracting Radicals) — √(k² × m) = k√m: عامل مربع کامل از زیر رادیکال بیرون میآید (√۵۰ = ۵√۲). رادیکالهایی که زیر رادیکالشان یکی است…
فاز 5
- جلسهی 17: عبارتهای جبری و مفهوم اتحاد (Algebraic Expressions and Identities) — تساویای که برای همهی مقدارهای حرفها درست است اتحاد است و تساویای که فقط برای بعضی مقدارها درست است معادله. سه…
- جلسهی 18: چند اتحاد دیگر، تجزیه و کاربردها (More Identities, Factoring and Uses) — اتحاد جملهی مشترک: (x + a)(x + b) = x² + (a + b)x + ab. تجزیه برعکسِ باز کردن است: عبارت را حاصلضرب چند عامل…
- جلسهی 19: نابرابریها و نامعادلهها (Inequalities) — اگر به دو طرف نابرابری یک عدد اضافه کنیم یا دو طرف را در عددی مثبت ضرب کنیم، جهتش عوض نمیشود؛ ولی ضرب یا تقسیم در…
فاز 6
- جلسهی 20: معادلهی خط (The Equation of a Line) — نقطههایی که در معادلهای مثل y = ۲x − ۱ صدق میکنند، روی یک خط راستاند. برای رسم، جدول چند مقدار x را پر میکنیم و…
- جلسهی 21: شیب خط و عرض از مبدأ (Slope and y-Intercept) — شیب خط میگوید به ازای هر یک واحد جلو رفتن، خط چقدر بالا میرود: شیب = (y₂ − y₁)/(x₂ − x₁). در y = ax + b، a شیب…
- جلسهی 22: دستگاه معادلههای خطی (Systems of Linear Equations) — دو معادلهی خطی با دو مجهول یک دستگاه میسازند و جوابش زوج (x، y) است که در هر دو صدق کند: محل برخورد دو خط. به روش…
فاز 7
- جلسهی 23: معرفی و ساده کردن عبارتهای گویا (Rational Expressions) — عبارت گویا کسری است که صورت و مخرجش چندجملهایاند، مثل (x + ۳)/(x − ۵). وقتی مخرج صفر شود عبارت تعریف نمیشود…
- جلسهی 24: محاسبات عبارتهای گویا (Working with Rational Expressions) — عبارتهای گویا مثل کسرها حساب میشوند: در ضرب، صورتها را در هم و مخرجها را در هم ضرب میکنیم و ساده میکنیم؛ تقسیم…
- جلسهی 25: تقسیم چندجملهایها (Dividing Polynomials) — یکجملهای بر یکجملهای: ضریبها را تقسیم و توانها را کم میکنیم (۱۲x⁵ ÷ ۴x² = ۳x³). چندجملهای بر یکجملهای: هر…
فاز 8
- جلسهی 26: حجم و مساحت کره (Volume and Area of a Sphere) — مساحت کرهای به شعاع r برابر S = ۴πr² و حجمش V = ۴/۳πr³ است. اگر شعاع دو برابر شود، مساحت چهار برابر و حجم هشت…
- جلسهی 27: حجم هرم و مخروط (Volume of Pyramids and Cones) — حجم هرم یکسوم حجم منشوری است که همان قاعده و ارتفاع را دارد: V = ۱/۳ × مساحت قاعده × ارتفاع. مخروط هم یکسوم…
- جلسهی 28: سطح و حجم (Surface and Volume) — سطح جانبی استوانه ۲πrh است و سطح کلش ۲πrh + ۲πr². سطح جانبی مخروط πrl است (l یال) و هرم منتظم مجموع مثلثهای کناری.…