آموزش بکاند و ساخت API با پایتون برای نوجوانان
بکاند از صفر برای ۱۳ تا ۱۷ سال، با پایتون و یک سرور ساختگی داخل مرورگر: کلاینت و سرور، درخواست و پاسخ و کدهای وضعیت، مسیر و پارامتر و پرسش در آدرس، JSON و طراحی API، ساختن و تغییر و پاک کردن داده با POST و PUT و DELETE، بررسی ورودی، ذخیره در پایگاه دادهی SQLite، ثبتنام با رمز هششده و ورود با توکن، دادهی خصوصی، امنیت پایه (SQL injection، محدودیت سرعت، پنهان کردن خطا)، تست سرور و در آخر سرور کوییز؛ هر فاز با یک پروژه تمام میشود.
درخواست و پاسخ
- جلسهی 1: سرور چیست؟ (What Is a Server?) — هر اپ و بازی آنلاینی که میشناسی با یک سرور حرف میزند. مشتری (client) و سرور، فرانتاند و بکاند با مثال یک رستوران؛…
- جلسهی 2: اولین سرور تو (Your First Server) — حالا نوبت خودت است که آشپز باشی. با from server import app, ask یک سرور میسازی، با @app.get("/") یک تابع را به یک…
- جلسهی 3: کدهای وضعیت (Status Codes) — کد وضعیت در یک عدد میگوید کار چطور پیش رفت. خانوادهی 2xx یعنی «درست شد»، 4xx یعنی «مشتری اشتباه کرد» و 5xx یعنی…
- جلسهی 4: پروژه: سرور اطلاعات کلاس (Project: The Class Info Server) — پایان فاز ۱. هر چه دربارهی درخواست و پاسخ یاد گرفتی یک بار دیگر در یک نگاه میبینی: مشتری و سرور، مسیرها با @app.get،…
مسیر و پارامتر
- جلسهی 5: پارامتر در آدرس (Path Parameters) — یک مسیر برای هزار آدرس: با <name> تکهای از آدرس به تابع میرسد و با <int:id> به شکل عدد. دو پارامتر در یک مسیر، بررسی…
- جلسهی 6: پرسش در آدرس (Query Strings) — بخش بعد از ? در آدرس (?city=Tehran&n=3) با request.args.get(...) به سرور میرسد و همیشه متن است. با int() عددش میکنی،…
- جلسهی 7: پیدا کردن چیزها (Finding Things) — دادهی سرور در یک لیست از دیکشنریها در حافظه: حیوانهای خانگی، هر کدام با یک id. همه را با GET /pets میدهی، یکی را…
- جلسهی 8: پروژه: API فرهنگ لغت کلاس (Project: The Class Dictionary API) — پایان فاز دوم. پارامتر در مسیر، پرسش در آدرس و پیدا کردن چیزها در یک لیست را یک بار دیگر در یک نگاه میبینی، با یک…
JSON و API
- جلسهی 9: JSON: زبان APIها (JSON: The Language of APIs) — وقتی یک route دیکشنری یا لیست برمیگرداند، سرور آن را به متنی به اسم JSON تبدیل میکند و میفرستد. JSON زبان مشترک…
- جلسهی 10: طراحی یک API خوب (Designing a Good API) — یک API خوب مثل یک منوی خوب است: حدس زدنش آسان است. آدرسها اسم چیزها هستند و جمع (/books، /books/3)، و کار را متد…
- جلسهی 11: سمت مشتری: استفاده از API (Being the Client) — این بار جای اپ یا سایت مینشینی: درخواست را بیصدا (quiet=True) میفرستی، r.json را میخوانی و یک گزارش متنی مرتب چاپ…
- جلسهی 12: پروژه: API آمار بازی و کلاینتش (Project: Game Stats API and Its Client) — پایان فاز سوم. JSON، طراحی API خوب و سمت مشتری را یک بار دیگر در یک نگاه میبینی، با یک یادآوری از فاز دوم (پارامتر در…
ساختن API کامل
- جلسهی 13: POST: ساختن چیز تازه (POST: Making New Things) — تا حالا سرورت فقط جواب میداد؛ حالا چیز تازه میگیرد. کلاینت با POST یک بدنهی JSON میفرستد (ask("POST /notes",…
- جلسهی 14: PUT، PATCH و DELETE (PUT, PATCH and DELETE) — حالا که میتوانی چیز بسازی و بخوانی، وقت عوض کردن و پاک کردن است. PUT یک چیز را کامل جایگزین میکند، PATCH فقط بخشی از…
- جلسهی 15: بررسی ورودی (Checking What Comes In) — هر چیزی ممکن است به سرورت برسد: کلید جاافتاده، عدد بهجای متن، اسم خالی، ستارهی ۹ از ۵، یا اصلاً هیچ بدنهای. سرور…
- جلسهی 16: پروژه: API کارهای من (Project: My Tasks API) — پایان فاز ۴. همهی کارهای CRUD را یک بار دیگر در یک نگاه میبینی: ساختن با POST و 201، عوض کردن با PUT/PATCH، پاک کردن…
ذخیره در پایگاه داده
- جلسهی 17: حافظه فراموش میکند: پایگاه داده (Memory Forgets: Databases) — تا حالا دادههای سرورت در یک لیست پایتون بود و با هر بار روشن شدن دوبارهی سرور پاک میشد. حالا دادهها را در یک…
- جلسهی 18: API روی SQL (An API on Top of SQL) — API فاز ۴ را روی پایگاه داده میگذاری. ردیفهایی که db.all و db.one میدهند دیکشنریاند، پس مستقیم برشان میگردانی و…
- جلسهی 19: عوض کردن ردیفها و صفحهبندی (Changing Rows and Pages) — API روی SQL کامل میشود: PATCH با UPDATE و DELETE با DELETE کار میکنند و .changed میگوید چند ردیف عوض شد؛ اگر صفر…
- جلسهی 20: پروژه: سرور جدول امتیاز (Project: The Leaderboard Server) — جلسهی مرور فاز ۵: جدول ساختن و خواندن، API روی SQL، و عوض کردن ردیفها و صفحهبندی را در یک نگاه میبینی، با یک نگاه…
کاربر و ورود
- جلسهی 21: ثبتنام: رمز را خام نگه ندار (Signing Up: Never Keep a Password) — سرور حالا کاربر دارد. چرا رمز خام در پایگاه داده خطرناک است؛ هش کردن با hashlib.sha256(...).hexdigest()؛ نمک (salt) که…
- جلسهی 22: ورود: توکن (Logging In: Tokens) — سرور هر درخواست را جدا میبیند و یادش نمیماند چه کسی وارد شده. POST /login رمز را با check_password امتحان میکند و…
- جلسهی 23: چه کسی میپرسد؟ (Who Is Asking?) — حالا که توکن داریم، سرور میفهمد چه کسی میپرسد. یک تابع @app.before پیش از همهی مسیرها اجرا میشود، کاربر را از روی…
- جلسهی 24: پروژه: دفترچهی یادداشت خصوصی (Project: Private Notes) — پایان فاز ششم. ثبتنام با هش، ورود با توکن و نگهبانی که میفهمد چه کسی میپرسد را یک بار دیگر در یک نگاه میبینی، با…
امنیت پایه
- جلسهی 25: هیچوقت به کلاینت اعتماد نکن (Never Trust the Client) — صفحهی وب و اپ میتوانند ورودی را چک کنند، ولی هر کسی میتواند بدون آنها مستقیم به سرور درخواست بفرستد. پس سرور…
- جلسهی 26: درخواست زیادی: محدودیت سرعت (Too Many Requests) — یک برنامه میتواند در یک ثانیه هزار درخواست بفرستد: هزار رمز را امتحان کند یا سرور را برای بقیه کُند کند. امروز با…
- جلسهی 27: خطا، لاگ و رازها (Errors, Logs and Secrets) — وقتی سرور واقعی خراب میشود، غریبهها نباید متن خطای پایتون را ببینند. با app.debug = False خرابی فقط یک 500 ساده است…
- جلسهی 28: پروژه: قفل کردن یک API (Project: Lock Down the API) — پایان فاز ۷. ایدههای جلسههای ۲۵ تا ۲۷ را یک بار دیگر در یک نگاه میبینی، با یک یادآوری از فاز ۶. بعد پروژه: امید با…
پروژهی نهایی: سرور کوییز
- جلسهی 29: نقشهی API: قبل از کد (Planning an API) — برنامهنویسهای حرفهای قبل از نوشتن حتی یک خط کد، نقشهی API را میکشند: یک جدول از همهی مسیرها، متدها و کد وضعیت هر…
- جلسهی 30: تست کردن سرور (Testing Your Server) — هر بار که کد سرور را عوض میکنی، ممکن است چیزی که دیروز کار میکرد خراب شود. بهجای اینکه همهچیز را هر بار با دست…
- جلسهی 31: سرور کوییز، بخش ۱ (The Quiz Server, Part 1) — در دورهی «اپ کوییز» صفحهای ساختی که سؤالهایش را از یک سرور میگیرد. حالا خود آن سرور را میسازی: سؤالها در یک جدول…
- جلسهی 32: پروژهی پایانی: سرور کوییز آنلاین میشود (Final Project: The Quiz Server Goes Online) — جلسهی آخر دوره. نقشه، تست و سرور کوییز را یک بار دیگر در یک نگاه میبینی و امنیت فاز ۷ را مرور میکنی. بعد پروژهی…
بیشتر بخوان
- SQL چیست؟ آشنایی با پایگاه داده: SQL چیست و پایگاه داده چطور کار میکند؟ جدول و ستون، دستورهای SELECT، WHERE، ORDER BY، INSERT و JOIN با مثال مدرسه، MySQL و SQLite و sqlite3 پایتون.
- انواع برنامهنویسی: وب، موبایل، بازی، هوش مصنوعی و…: انواع برنامهنویسی و گرایشهای آن: وب، موبایل، بازیسازی، داده و هوش مصنوعی، امنیت، رباتیک، DevOps و المپیاد؛ ابزارها، پروژهی اول و راه شروع.