آموزش اسکریپتنویسی و اتوماسیون با پایتون، Bash و PowerShell از صفر
اسکریپتنویسی از صفرِ صفر برای نوجوانان: اسکریپت چیست و کجا نوشته و اجرا میشود، تغییر نام ۵۰۰ عکس با یک حلقه، ساختن و خواندن فایل و پوشه با os و shutil، مرتب کردن Downloads با پسوند، خواندن لاگ و شمارش با دیکشنری، CSV و گزارش، ترمینال و pwd و cd و grep و pipe، اسکریپت Bash و PowerShell، تنظیمات بیرون کد، بکاپ تاریخدار با چرخش، try و except، cron و Task Scheduler، نگهبان دیسک و فایل تکراری و در آخر دستیار خط فرمان خودت؛ همه با پایتون در مرورگر و در پوشهی تمرینی امن.
اسکریپت چیست؟
- جلسهی 1: اسکریپت چیست؟ (What Is a Script?) — ۵۰۰ عکس اردو را میخواهی تغییر نام بدهی: ۵۰۰ بار راستکلیک، یا یک فایل متنی با چند دستور که کامپیوتر در یک ثانیه…
- جلسهی 2: اسکریپتی که گوش میدهد (A Script That Listens) — اسکریپت خوب از قبل نمیداند با کدام پوشه کار کند؛ میپرسد. ورودی گرفتن، تبدیل به عدد، و مهمتر از همه: قبل از انجام…
- جلسهی 3: تکرار: ۵۰۰ عکس (Repeat: 500 Photos) — قدرت اصلی اسکریپت: یک قانون، هزار بار. حلقهی for روی لیست اسم فایلها، ساختن اسمهای شمارهدار با range، و سه ابزار…
- جلسهی 4: پروژه: اولین ابزار من (Project: My First Tool) — مرور فاز ۱ و ساختن اولین ابزار واقعی: «نقشهکش تغییر نام». پیشوند قدیم و جدید و لیست فایلها را میگیرد، نقشه را نشان…
فایلها و پوشهها
- جلسهی 5: ساختن فایل و پوشه (Making Files and Folders) — اسکریپت از امروز به فایلهای واقعی دست میزند. با open و with فایل مینویسد، با os.makedirs پوشه میسازد، با…
- جلسهی 6: خواندن و افزودن (Reading and Appending) — اسکریپتی که فقط مینویسد نصف کاره است؛ باید بتواند بخواند: لیست فایلها را از یک فایل، تنظیمات را از یک فایل. و باید…
- جلسهی 7: مرتبسازی با پسوند (Sort by Extension) — پوشهی Downloads شلوغ است: PDF جزوه، عکس، آهنگ، همه قاطی. اسکریپت امروز هر فایل را از روی پسوندش میشناسد…
- جلسهی 8: پروژه: مرتبکن Downloads (Project: Tidy Downloads) — مرور فاز ۲ و ساختن ابزاری که واقعاً به درد میخورد: «مرتبکن Downloads». پوشهی شلوغ را میسازد، نقشهی دستهبندی را…
متن و لاگ
- جلسهی 9: لاگ بخوان (Read the Log) — سرور بازی کلاس دیشب قطع شد و لاگش ۱۰ هزار خط دارد. هیچ آدمی آن را نمیخواند؛ اسکریپت میخواند. هر خط لاگ یک ساختار…
- جلسهی 10: فیلتر و شمارش (Filter and Count) — «کدام IP بیشتر از همه تلاش کرده وارد شود؟» این سؤال را هر مدیر سروری هر روز میپرسد. جوابش یک الگوست که در همهی…
- جلسهی 11: CSV: اکسل به شکل متن (CSV: Spreadsheets as Text) — فایل CSV همان جدول اکسل است، فقط به شکل متن: هر خط یک ردیف، مقدارها با کاما جدا. هزینههای ماه، نمرهها، فهرست خرید.…
- جلسهی 12: پروژه: گزارش روزانه (Project: Daily Report) — مرور فاز ۳ و ساختن اسکریپتی که هر صبح یک مدیر سرور لازم دارد: لاگ دیشب را میخواند، سطحها را میشمارد، پرخطاترین…
خط فرمان: Bash و PowerShell
- جلسهی 13: ترمینال: من کجام؟ (The Terminal: Where Am I?) — تا حالا اسکریپتها را اینجا در سایت اجرا کردیم. روی کامپیوتر واقعی، خانهی اسکریپت ترمینال است. اولین سؤال در ترمینال…
- جلسهی 14: لوله و فیلتر (Pipes and Filters) — قدرت واقعی ترمینال: دستورهای کوچک که خروجی یکی میشود ورودی بعدی، با |. grep خطهای دلخواه را رد میکند، wc -l…
- جلسهی 15: اسکریپت Bash و PowerShell (Bash and PowerShell Scripts) — دستورهای ترمینال را هم میشود در یک فایل گذاشت و شد اسکریپت: .sh برای Bash (لینوکس و مک) و .ps1 برای PowerShell…
- جلسهی 16: پروژه: مینیشل (Project: Mini Shell) — مرور فاز ۴ و ساختن یک ترمینال کوچک در پایتون: دستورهای pwd، cd، mkdir، ls، echo (با > برای نوشتن در فایل) و cat را…
اتوماسیون واقعی
- جلسهی 17: تنظیمات بیرون کد (Settings Outside the Code) — اسکریپتی که قرار است ماهها کار کند، تنظیماتش را از یک فایل میخواند نه از وسط کد: کدام پوشه، چند نسخه، کجا. فرمت…
- جلسهی 18: بکاپ (Backup) — هارد میسوزد، گوشی گم میشود، باجافزار فایلها را قفل میکند. تنها دفاع واقعی بکاپ است، و بکاپی که دستی باشد فراموش…
- جلسهی 19: وقتی چیزی خراب میشود (When Things Go Wrong) — اسکریپتی که شبها تنها اجرا میشود، روزی به فایلی میرسد که نیست یا عددی که عدد نیست. اگر با یک صفحهی خطای قرمز…
- جلسهی 20: پروژه: ابزار بکاپ (Project: The Backup Tool) — مرور فاز ۵ و ساختن اسکریپتی که واقعاً میتوانی روی کامپیوترت بگذاری: تنظیمات را از config.txt میخواند، پوشه را با…
دستیار من
- جلسهی 21: سر ساعت (On a Schedule) — ابزار بکاپ آماده است، ولی اگر هر شب خودت باید اجرایش کنی، یک شب یادت میرود. اتوماسیون واقعی یعنی سیستم خودش سر ساعت…
- جلسهی 22: نگهبان (The Watcher) — بعد از بکاپ، دومین اسکریپتی که هر کامپیوتری لازم دارد نگهبان است: چیزی که هر صبح نگاه میکند و فقط وقتی مشکلی هست حرف…
- جلسهی 23: منوی دستیار (The Assistant Menu) — تا حالا هر اسکریپت یک کار میکرد و تمام میشد. دستیار فرق دارد: منتظر میماند، دستور میگیرد، انجام میدهد و دوباره…
- جلسهی 24: پروژهی پایانی: دستیار من (Final Project: My Assistant) — مرور کل دوره و ساختن دستیاری که همهی ابزارهایت را یکجا دارد: tidy پوشهی inbox را با پسوند مرتب میکند، report…
بیشتر بخوان
- برنامهنویسی چیست؟ راهنمای ساده برای شروع: برنامهنویسی چیست و چطور کار میکند؟ برنامه، الگوریتم، زبانهای برنامهنویسی و راه شروع برای کودکان و نوجوانان، به زبان ساده و با مثال پایتون.
- آموزش پایتون از صفر (رایگان): راهنمای کامل قدمبهقدم: آموزش پایتون از صفر و رایگان به زبان فارسی: هفت درس کوتاه با کد قابل اجرا، یک بازی کوچک و سرفصل کامل از مقدماتی تا پیشرفته، با دورهی مناسب هر سن.
- پروژههای پایتون برای مبتدیها: ۱۵ ایده با کد شروع: ۱۵ پروژهی پایتون برای مبتدیها از آسان تا چالشی: ماشینحساب، حدس عدد، بازی آزمون، دفترچه تلفن و ماجراجویی متنی، با سطح، کد شروع و ایدهی گسترش.