بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

آموزش ریاضی هشتم با بازی، هم‌گام با کتاب درسی

ریاضی پایه‌ی هشتم، فصل‌به‌فصل هم‌گام با کتاب درسی ۱۴۰۵-۱۴۰۶: عددهای صحیح و گویا، عددهای اول، چندضلعی‌ها، جبر و معادله، بردار و مختصات، مثلث و فیثاغورس، توان و جذر، آمار و احتمال و دایره؛ هر درس با یک بازی یا تصویر زنده، توضیح کوتاه، تمرین با جواب فوری و بخش اختیاری «با پایتون». رایگان و در مرورگر.

عددهای صحیح و گویا

  1. جلسه‌ی 1: یادآوری عددهای صحیح (Integers Revisited) — هر عدد صحیح یک حرکت روی محور است: مثبت به راست و منفی به چپ. تفریق یعنی جمع با قرینه؛ در ضرب و تقسیم، دو عدد هم‌علامت…
  2. جلسه‌ی 2: معرفی عددهای گویا (Meet the Rational Numbers) — کسرها و عددهای اعشاری، چه مثبت چه منفی، روی محور جا دارند. چند کسر مساوی یک نقطه را نام می‌برند و بین هر دو عدد…
  3. جلسه‌ی 3: جمع و تفریق عددهای گویا (Adding and Subtracting Rational Numbers) — جمع عددهای گویا مثل حرکت روی محور است، با گام‌های کسری؛ و تفریق یعنی جمع با قرینه. اگر مخرج‌ها یکی باشند، صورت‌ها را…
  4. جلسه‌ی 4: ضرب و تقسیم عددهای گویا (Multiplying and Dividing Rational Numbers) — برای ضرب دو عدد گویا، صورت‌ها را در هم و مخرج‌ها را در هم ضرب می‌کنیم و علامت را مثل عددهای صحیح پیدا می‌کنیم. معکوس…

عددهای اول

  1. جلسه‌ی 5: یادآوری عددهای اول (Primes Revisited) — عدد اول، عدد طبیعی بزرگ‌تر از ۱ است که فقط دو شمارنده دارد: ۱ و خودش. عدد مرکب را می‌شود ضرب دو عدد طبیعی بزرگ‌تر از ۱…
  2. جلسه‌ی 6: تعیین عددهای اول (Finding Primes) — با روش غربال، عددهای اول یک فهرست را پیدا می‌کنیم: ۱ را خط می‌زنیم و بعد مضرب‌های ۲، ۳، ۵، … را. برای این‌که بفهمیم یک…

چندضلعی‌ها

  1. جلسه‌ی 7: چندضلعی‌ها و تقارن (Polygons and Symmetry) — چندضلعی یک خط شکسته‌ی بسته است که ضلع‌هایش فقط در رأس‌ها به هم می‌رسند. اگر همه‌ی ضلع‌ها و همه‌ی زاویه‌ها برابر باشند،…
  2. جلسه‌ی 8: توازی و تعامد (Parallel and Perpendicular Lines) — وقتی یک خط مورب دو خط موازی را قطع می‌کند، زاویه‌های متناظر برابرند و بقیه‌ی زاویه‌ها با زاویه‌های متقابل به رأس و…
  3. جلسه‌ی 9: چهارضلعی‌ها (Quadrilaterals) — متوازی‌الاضلاع چهارضلعی‌ای است که ضلع‌های روبه‌رویش دوبه‌دو موازی‌اند. با یک دوران ۱۸۰° دور محل برخورد قطرها روی خودش…
  4. جلسه‌ی 10: زاویه‌های داخلی (Interior Angles) — از یک رأس n‌ضلعی می‌شود آن را به ⁦n − ۲⁩ مثلث برید؛ برای همین جمع زاویه‌های داخلی آن ⁦(n − ۲) × ۱۸۰°⁩ است. در n‌ضلعی…
  5. جلسه‌ی 11: زاویه‌های خارجی (Exterior Angles) — زاویه‌ی خارجی بین یک ضلع و امتداد ضلع کناری است و با زاویه‌ی داخلی همان رأس ۱۸۰° می‌شود. زاویه‌ی خارجی مثلث با جمع دو…

جبر و معادله

  1. جلسه‌ی 12: ساده کردن عبارت‌های جبری (Simplifying Algebraic Expressions) — برای ساده کردن، هر جمله‌ی یک پرانتز را در هر جمله‌ی پرانتز دیگر ضرب می‌کنیم و بعد جمله‌های متشابه را با هم جمع…
  2. جلسه‌ی 13: پیدا کردن مقدار یک عبارت جبری (The Value of an Algebraic Expression) — یک عبارت جبری مثل ماشینی است که عدد می‌گیرد و عدد می‌دهد. دو ماشین پشت هم یک عبارت می‌سازند و از چند ورودی و خروجی…
  3. جلسه‌ی 14: تجزیه‌ی عبارت‌های جبری (Factoring Algebraic Expressions) — تجزیه یعنی تبدیل یک جمع به یک ضرب، برعکس باز کردن پرانتز: ⁦۶x + ۹ = ۳(۲x + ۳)⁩. عامل مشترک جمله‌ها را بیرون می‌کشیم و…
  4. جلسه‌ی 15: معادله (Equations) — معادله را مثل ترازو حل می‌کنیم: هر کاری با یک طرف بکنیم، با طرف دیگر هم می‌کنیم. میان‌بُرش این است که یک جمله را با…

بردار و مختصات

  1. جلسه‌ی 16: جمع بردارها (Adding Vectors) — بردار یک جابه‌جایی است: چند خانه افقی و چند خانه عمودی، که مختصاتش ستونی نوشته می‌شود. برای جمع دو بردار، ابتدای دومی…
  2. جلسه‌ی 17: ضرب عدد در بردار (A Number Times a Vector) — ضرب عدد k در یک بردار، آن را k برابر می‌کند: اگر k مثبت باشد هم‌جهت می‌ماند و اگر منفی باشد برعکس می‌شود. با مختصات، k…
  3. جلسه‌ی 18: بردارهای واحد مختصات (Unit Coordinate Vectors) — برای اندازه گرفتن بردارها روی صفحه، روی هر محور یک واحد داریم: i⃗ یک خانه به راست و j⃗ یک خانه بالا. هر بردار را…

مثلث

  1. جلسه‌ی 19: رابطه‌ی فیثاغورس (The Pythagorean Relation) — در مثلث قائم‌الزاویه، مربعی که روی وتر ساخته می‌شود هم‌اندازه‌ی دو مربع روی ضلع‌های قائم با هم است: ⁦a² = b² + c²⁩…
  2. جلسه‌ی 20: شکل‌های هم‌نهشت (Congruent Figures) — دو شکل هم‌نهشت‌اند اگر بتوانیم یکی را با یک یا چند حرکت (تقارن محوری، دوران و انتقال) دقیقاً روی دیگری بیندازیم. در دو…
  3. جلسه‌ی 21: مثلث‌های هم‌نهشت (Congruent Triangles) — برای این‌که بدانیم دو مثلث هم‌نهشت‌اند، لازم نیست همه‌ی ضلع‌ها و زاویه‌ها را مقایسه کنیم. سه حالت کافی است: سه ضلع («ض…
  4. جلسه‌ی 22: هم‌نهشتی مثلث‌های قائم‌الزاویه (Congruent Right Triangles) — برای مثلث‌های قائم‌الزاویه دو حالت کوتاه‌تر هم داریم: وتر و یک ضلع قائم («و ض»)، و وتر و یک زاویه‌ی تند («و ز»). با…

توان و جذر

  1. جلسه‌ی 23: توان (Powers) — توان، ضرب تکراری است: ۲⁵ یعنی پنج تا ۲ در هم. در ضرب با پایه‌های برابر توان‌ها جمع می‌شوند و در ضرب با توان‌های برابر…
  2. جلسه‌ی 24: تقسیم اعداد توان‌دار (Dividing Powers) — در تقسیم توان‌هایی با پایه‌ی برابر، توان‌ها از هم کم می‌شوند: ⁦aᵐ ÷ aⁿ = aᵐ⁻ⁿ (a ≠ ۰)⁩. در تقسیم توان‌هایی با توان…
  3. جلسه‌ی 25: جذر تقریبی (Approximate Square Roots) — جذر عددی که مربع کامل نیست عدد صحیح نیست، ولی می‌شود آن را تقریب زد. اول دو عدد صحیح پشت سر هم پیدا می‌کنیم که جذر بین…
  4. جلسه‌ی 26: نمایش اعداد رادیکالی روی محور اعداد (Radicals on the Number Line) — ⁦√۲⁩ را می‌شود دقیق روی محور اعداد گذاشت: وتر مثلث قائم‌الزاویه‌ای با دو ضلع ۱ دقیقاً ⁦√۲⁩ است و پرگار آن را روی محور…
  5. جلسه‌ی 27: خواص ضرب و تقسیم رادیکال‌ها (Multiplying and Dividing Radicals) — برای عددهای مثبت، رادیکال حاصل‌ضرب با حاصل‌ضرب رادیکال‌ها برابر است: ⁦√(a × b) = √a × √b⁩؛ و رادیکال خارج‌قسمت هم با…

آمار و احتمال

  1. جلسه‌ی 28: دسته‌بندی داده‌ها (Grouping Data) — وقتی داده‌ها زیاد و پراکنده‌اند، آن‌ها را دسته‌بندی می‌کنیم: دامنه‌ی تغییرات (بزرگ‌ترین داده منهای کوچک‌ترین) را پیدا…
  2. جلسه‌ی 29: میانگین داده‌ها (The Mean) — میانگین = مجموع داده‌ها ÷ تعداد داده‌ها. میانگین مثل نقطه‌ی تعادل داده‌هاست: فاصله‌های داده‌های بالاتر از آن، روی هم،…
  3. جلسه‌ی 30: احتمال یا اندازه‌گیری شانس (Probability: Measuring Chance) — وقتی همه‌ی حالت‌های ممکن هم‌شانس‌اند، احتمال یک پیشامد = تعداد حالت‌های مطلوب ÷ تعداد حالت‌های ممکن. برای این‌که…
  4. جلسه‌ی 31: بررسی حالت‌های ممکن (Listing All Outcomes) — برای آزمایش‌های چندمرحله‌ای (دو سکه، یک سکه و یک تاس، دو تاس) همه‌ی حالت‌های ممکن را با جدول یا نمودار درختی…

دایره

  1. جلسه‌ی 32: خط و دایره (Lines and Circles) — دایره همه‌ی نقطه‌هایی است که از مرکز به فاصله‌ی r (شعاع) هستند. یک خط با دایره ۰، ۱ یا ۲ نقطه‌ی مشترک دارد، بسته به…
  2. جلسه‌ی 33: زاویه‌های مرکزی (Central Angles) — رأس زاویه‌ی مرکزی در مرکز دایره است و ضلع‌هایش دو شعاع‌اند. اندازه‌ی کمانِ روبه‌روی آن، بر حسب درجه، با خود زاویه…
  3. جلسه‌ی 34: زاویه‌های محاطی (Inscribed Angles) — رأس زاویه‌ی محاطی روی دایره است و دو ضلعش دو وتر دایره‌اند. اندازه‌ی آن نصف کمانِ روبه‌رویش است، یعنی نصف زاویه‌ی…