آموزش پایتون برای کودکان و نوجوانان
دورهی کامل پایتون از صفر: چاپ، متغیر، ورودی، شرط، حلقه، نقاشی با Turtle، لیست، تابع، دیکشنری و پروژهی نهایی، با چالشهای تعاملی و توضیح فارسی خطاها.
اولین برنامهها
- جلسهی 1: سلام پایتون! (Hello, Python!) — اولین برنامهات را مینویسی: با دستور print اسم خودت را روی صفحه چاپ میکنی و میبینی متن را میشود بین کوتیشن دوتایی…
- جلسهی 2: پایتونِ ماشینحساب (Python the Calculator) — یاد میگیری عملگر چیست و با هفت عملگر حساب پایتون (+ - * / // % ) پایتون را به یک ماشینحساب تبدیل میکنی؛ فرق عدد و…
- جلسهی 3: جعبههای اسمدار (Boxes with Names) — مثل ریاضی که میگوییم «اگر a برابر ۲ باشد...»، در برنامهنویسی هم متغیر میسازی: جعبهای اسمدار که یک مقدار را نگه…
- جلسهی 4: از من بپرس (Ask Me Something) — برنامههایت با input از کاربر سؤال میپرسند. و یک غافلگیری بزرگ: اگر به a + b عددهای ۱۱ و ۲۲ را بدهی، جواب 1122…
- جلسهی 5: از متن به عدد (From Text to Number) — مشکل 1122 را حل میکنی: با int و float متن را عدد میکنی، با str عدد را متن میکنی و با f-string جملههای مرتب میسازی.
- جلسهی 6: پروژه ۱: ماشینحساب (Project 1: Calculator) — با همهی چیزهایی که در فاز ۱ یاد گرفتی یک ماشینحساب واقعی میسازی: دو عدد میپرسد و جمع، تفریق، ضرب و تقسیمشان را چاپ…
تصمیمگیری
- جلسهی 7: ماشین بیپایان (The Never-Ending Machine) — با while True ماشینی میسازیم که یک کار را بارها و بارها، تا ابد، تکرار میکند و با دکمهی Stop خاموشش میکنیم.
- جلسهی 8: اگر… وگرنه (If and Else) — همان «اگر»ی که هر روز میگویی (اگر باران بیاید ترافیک میشود، وگرنه خلوت است) را به پایتون یاد میدهیم: if و else.
- جلسهی 9: چندراهی: elif، and و or (Many Decisions) — وقتی بیشتر از دو حالت داریم با elif چندراهی میسازیم و با and و or دو شرط را به هم میچسبانیم.
- جلسهی 10: تاس بریز! (Roll the Dice) — با ماژول random به برنامهها شانس اضافه میکنیم: تاس، سکه و سنگکاغذقیچی.
- جلسهی 11: دوباره و دوباره (Again and Again) — به ماشین بیپایان جلسهی ۷ برمیگردیم: با if و break خاموشش میکنیم، با while و یک شرط تکرار را کنترل میکنیم و با…
- جلسهی 12: پروژه ۲: بازی حدس عدد (Project 2: Guess the Number) — با همهی چیزهایی که در فاز ۲ یاد گرفتیم یک بازی واقعی میسازیم: کامپیوتر عددی انتخاب میکند و ما حدس میزنیم.
حلقه و نقاشی
- جلسهی 13: حلقههای شمارنده (Counting Loops) — با for و range یاد میگیریم یک کار را به تعداد مشخص تکرار کنیم و بشماریم.
- جلسهی 14: با Turtle آشنا شو (Meet the Turtle) — Turtle یک قلم متحرک است؛ با دستور دادن به آن روی صفحه نقاشی میکشیم.
- جلسهی 15: حلقههایی که نقاشی میکشند (Loops that Draw) — حلقهی for و Turtle را با هم ترکیب میکنیم تا با چند خط کد چندضلعی، ستاره و گل بکشیم.
- جلسهی 16: حلقه در حلقه (Loops inside Loops) — یک حلقه را داخل حلقهی دیگر میگذاریم تا سطر و ستون، جدول و الگو بسازیم.
- جلسهی 17: بازی با رشتهها (Playing with Strings) — رشته زنجیرهای از حرفهاست؛ یاد میگیریم حرفهایش را جدا کنیم، ببُریم، تغییر بدهیم و بشماریم.
- جلسهی 18: پروژه ۳: تابلوی نقاشی (Project 3: Turtle Art) — با همهی چیزهایی که در این فاز یاد گرفتیم، قدمبهقدم یک تابلوی «باغ در شب» میکشیم و امضایش میکنیم.
داده و تابع
- جلسهی 19: لیستها (Lists) — یاد میگیریم چند مقدار را با هم در یک لیست نگه داریم، به آن اضافه کنیم و از آن برداریم.
- جلسهی 20: لیست و حلقه (Lists and Loops) — با حلقه روی خانههای لیست راه میرویم و با sum، max، min و sort از لیست جواب میگیریم.
- جلسهی 21: دستورهای خودم (My Own Commands) — با def دستورهای تازهی خودمان را میسازیم، به آنها پارامتر میدهیم و هر چند بار که بخواهیم صدایشان میزنیم.
- جلسهی 22: تابعهایی که جواب میدهند (Functions that Answer) — تابعهایی میسازیم که با return جواب پس میدهند و میفهمیم متغیرهای داخل تابع کجا زندگی میکنند.
- جلسهی 23: دیکشنریها (Dictionaries) — با دیکشنری آشنا میشویم: جایی که هر مقدار یک اسم (کلید) دارد، مثل دفترچه تلفن.
- جلسهی 24: پروژه ۴: بازی آزمون (Project 4: Quiz Game) — با لیست، دیکشنری و تابع، قدمبهقدم یک آزمون چندسؤالی میسازیم که امتیاز میدهد.
قدرت داده
- جلسهی 25: ابزارهای متن (Text Tools) — یاد میگیریم متن را تکهتکه کنیم، دوباره به هم بچسبانیم، تمیزش کنیم و مرتب و زیبا چاپش کنیم.
- جلسهی 26: جدولها (Grids) — با گذاشتن لیست داخل لیست، جدول میسازیم؛ مثل صفحهی دوز، نقشهی بازی و صندلیهای کلاس.
- جلسهی 27: تاپلها و مجموعهها (Tuples and Sets) — با دو جعبهی تازه آشنا میشویم: تاپل که عوض نمیشود و مجموعه که چیز تکراری نگه نمیدارد.
- جلسهی 28: لیستی از پروندهها (Lists of Records) — یک لیست از دیکشنریها میسازیم تا اطلاعات کل کلاس یا یک فروشگاه را یکجا نگه داریم، جستوجو کنیم و مرتب کنیم.
- جلسهی 29: تابعهای بهتر (Better Functions) — تابعهایمان را قویتر میکنیم: مقدار پیشفرض، آرگومان با اسم، برگرداندن چند جواب و تابعهایی که با هم تیم میشوند.
- جلسهی 30: پروژه ۵: دفترچه تلفن کلاس (Project 5: Class Address Book) — با هرچه در این فاز یاد گرفتیم، قدمبهقدم یک دفترچه تلفن برای کلاس میسازیم که اضافه میکند، جستوجو میکند و لیست…
الگوریتم و منطق بازی
- جلسهی 31: پیدایش کن! (Search It) — یاد میگیریم خودمان با یک حلقه داخل لیست بگردیم، بزرگترین و کوچکترین را پیدا کنیم و وقتی پیدا شد زود دست از گشتن…
- جلسهی 32: مرتبش کن! (Sort It) — میفهمیم چرا مرتب کردن مهم است و خودمان مثل یک ماشین، با جابهجا کردنهای کوچک، یک لیست را مرتب میکنیم.
- جلسهی 33: تابعی که خودش را صدا میزند (Recursion) — با بازگشت آشنا میشویم: تابعی که برای حل یک مسئلهی بزرگ، خودش را برای یک نسخهی کوچکتر صدا میزند.
- جلسهی 34: شبیهسازی با شانس (Simulations) — با random و حلقهها هزاران تاس و سکه میاندازیم، نتیجهها را در دیکشنری میشماریم و درصدشان را حساب میکنیم.
- جلسهی 35: منطق بازی (Game Logic) — یاد میگیریم مغز یک بازی را بسازیم: وضعیت بازی در یک دیکشنری، یک حلقهی نوبت، تابع برای هر حرکت و شرط برد و باخت.
- جلسهی 36: پروژه ۶: ماجراجویی متنی (Project 6: Text Adventure) — یک بازی ماجراجویی متنی میسازیم: اتاقها در یک دیکشنری، حرکت با دستور، جمع کردن وسیلهها و یک در قفل که باید با کلید…
برنامهنویس واقعی
- جلسهی 37: شکارچی باگ (Bug Hunter) — یاد میگیریم پیام خطاها را بخوانیم، برنامههای خراب را تعمیر کنیم و با try / except جلوی خراب شدن برنامه را بگیریم.
- جلسهی 38: یادت بماند! (Remember It) — یاد میگیریم اطلاعات را در فایل ذخیره کنیم تا بعد از بسته شدن برنامه هم بماند، و با ماژول time صبر کنیم و زمان بگیریم.
- جلسهی 39: تصویرهای متحرک (Moving Pictures) — با turtle انیمیشن میسازیم: پاک کن، جابهجا کن، بکش، کمی صبر کن؛ و توپی میسازیم که به دیوارها میخورد و برمیگردد.
- جلسهی 40: پروژهی نهایی ۱: ایده و نقشه (Final Project 1) — ایدهی پروژهی نهاییات را انتخاب میکنی و قبل از نوشتن حتی یک خط کد، نقشهاش را روی کاغذ میکشی.
- جلسهی 41: پروژهی نهایی ۲: ساختن و رفع خطا (Final Project 2) — پروژهات را قدمبهقدم میسازی، مرتب امتحانش میکنی و باگهایش را مثل یک شکارچی واقعی پیدا میکنی.
- جلسهی 42: روز نمایش (Demo Day) — پروژهات را در دو دقیقه به کلاس نشان میدهی، پروژههای دوستانت را میبینی و پایان دوره را جشن میگیریم.
بیشتر بخوان
- آموزش پایتون از صفر (رایگان): راهنمای کامل قدمبهقدم: آموزش پایتون از صفر و رایگان به زبان فارسی: هفت درس کوتاه با کد قابل اجرا، یک بازی کوچک و سرفصل کامل از مقدماتی تا پیشرفته، با دورهی مناسب هر سن.
- آموزش پایتون جلسه اول: اولین برنامهات را در ۱۵ دقیقه بنویس: آموزش پایتون جلسه اول برای مبتدی: اولین برنامه پایتون با print، متن و عدد، متغیر و input، یک پروژهی کوچک، ۵ تمرین با جواب و خطاهای رایج.
- پایتون چیست؟ تاریخچه، کاربردها و راه شروع: پایتون چیست و چرا اینقدر محبوب است؟ تاریخچه، کاربرد در وب، داده و هوش مصنوعی، نمونه کد و شروع پایتون ۳ در مرورگر بدون نصب.
- نقشهی راه یادگیری پایتون: از صفر تا حرفهای در ۶ مرحله: نقشهی راه یادگیری پایتون در شش مرحله، از پایهها تا شیءگرایی، تخصص و کار حرفهای؛ با زمان تقریبی، پروژهی هر مرحله، دورهی مناسب و تلههای رایج.
- آموزش پایتون برای کودکان: از چه سنی و چطور؟: آموزش پایتون برای کودکان از ۷ سالگی: سن مناسب، نقاشی با لاکپشت، برنامهی ماه اول، دورههای مناسب هر سن و نکتههایی برای والدین.
- پروژههای پایتون برای مبتدیها: ۱۵ ایده با کد شروع: ۱۵ پروژهی پایتون برای مبتدیها از آسان تا چالشی: ماشینحساب، حدس عدد، بازی آزمون، دفترچه تلفن و ماجراجویی متنی، با سطح، کد شروع و ایدهی گسترش.
- تمرین پایتون با جواب: ۲۰ تمرین حلشده از آسان تا سخت: ۲۰ تمرین پایتون با جواب کامل و خروجی دقیق، از چاپ و شرط تا حلقه، لیست، تابع و دیکشنری؛ همراه با اشتباههای رایج و جایی برای حل صدها تمرین دیگر.
- بهترین زبان برنامهنویسی برای شروع کدام است؟: بهترین زبان برنامهنویسی برای شروع بر اساس سن و هدف: بازی، سایت، اپ موبایل یا هوش مصنوعی، با جدول مقایسه و اشتباههای رایج در انتخاب.