آموزش ریاضی هفتم با بازی، همگام با کتاب درسی
ریاضی پایهی هفتم، فصلبهفصل همگام با کتاب درسی ۱۴۰۵-۱۴۰۶: راهبردهای حل مسئله، عددهای صحیح، جبر و معادله، هندسه و استدلال، شمارندهها و اعداد اول، سطح و حجم، توان و جذر، بردار و مختصات، آمار و احتمال؛ هر درس با یک بازی یا تصویر زنده، توضیح کوتاه، تمرین با جواب فوری و بخش اختیاری «با پایتون». رایگان و در مرورگر.
راهبردهای حل مسئله
- جلسهی 1: چهار قدم حل مسئله و رسم شکل (Four Steps and Drawing a Picture) — حل هر مسئله چهار قدم دارد: بفهم، راهی انتخاب کن، حل کن، برگرد و بررسی کن. اولین راهبرد، کشیدن یک شکل ساده است؛ گاهی…
- جلسهی 2: الگوسازی و حذف حالتها (Listing Every Case and Leaving Some Out) — وقتی جواب، یکی از چند حالت است، همهی حالتها را با نظم فهرست میکنیم تا هیچکدام جا نماند؛ بعد حالتهایی را که با شرط…
- جلسهی 3: الگویابی و حدس و آزمایش (Finding Patterns, Guessing and Checking) — در دنبالههای عددی و شکلی دنبال قاعده میگردیم تا جملههای بعدی را بدون شمردن بگوییم. وقتی راه مستقیمی نیست، یک حدس…
- جلسهی 4: زیرمسئله، مسئلهی سادهتر و روش نمادین (Smaller Problems and Symbols) — مسئلهی بزرگ را به چند مسئلهی کوچکتر میشکنیم؛ یا اول همان مسئله را با عددهای کوچک حل میکنیم و الگویش را پیدا…
عددهای صحیح
- جلسهی 5: معرفی عددهای علامتدار (Signed Numbers) — دمای زیر صفر، طبقههای زیر همکف و عمق زیر سطح دریا را با عددهای منفی نشان میدهیم. روی محور اعداد، مثبتها سمت راست…
- جلسهی 6: جمع و تفریق عددهای صحیح (۱) (Adding and Subtracting Integers 1) — جمع دو عدد صحیح یعنی دو حرکت پشت سر هم روی محور. با مهرههای سفید (+۱) و سیاه (−۱) هم میشود جمع زد: هر جفت سفید و…
- جلسهی 7: جمع و تفریق عددهای صحیح (۲) (Adding and Subtracting Integers 2) — دو قاعدهی کوتاه: دو عدد همعلامت را جمع میزنیم و همان علامت را میگذاریم؛ دو عدد با علامتهای مختلف را از هم کم…
- جلسهی 8: ضرب و تقسیم عددهای صحیح (Multiplying and Dividing Integers) — جدول ضرب را به عددهای منفی ادامه میدهیم و الگو قاعده را نشان میدهد: حاصلضرب دو عدد همعلامت مثبت است و دو عدد با…
جبر و معادله
- جلسهی 9: الگوهای عددی (Number Patterns) — در یک الگو، از روی شمارهی هر شکل میشود تعدادش را حساب کرد. وقتی قاعده را با حرفی مثل n بنویسیم، جملهی nام الگو را…
- جلسهی 10: عبارتهای جبری (Algebraic Expressions) — عبارت جبری از عدد، متغیر و عملها ساخته میشود، مثل ۳x − ۷. جملههای متشابه (مثل ۳a و a) با هم جمع و تفریق میشوند و…
- جلسهی 11: مقدار عددی یک عبارت جبری (The Value of an Expression) — اگر به جای متغیرهای یک عبارت عدد بگذاریم، مقدار عددی آن به دست میآید. عدد منفی را حتماً داخل پرانتز میگذاریم و ترتیب…
- جلسهی 12: معادله (Equations) — معادله تساویای است که فقط برای بعضی عددها درست است؛ آن عددها جوابهای معادلهاند. مثل یک ترازو، اگر با هر دو طرف…
هندسه و استدلال
- جلسهی 13: روابط بین پارهخطها (Segments on a Line) — خط دو سر ندارد، نیمخط یک سر و پارهخط دو سر. وقتی نقطهی B روی پارهخط AC باشد، AB + BC = AC؛ از چند تساوی درست هم…
- جلسهی 14: روابط بین زاویهها (Angles and Their Relations) — دو زاویهی متمم با هم ۹۰ درجهاند و دو زاویهی مکمل با هم ۱۸۰ درجه. وقتی دو خط هم را قطع میکنند، زاویههای روبهرو…
- جلسهی 15: تبدیلات هندسی (انتقال، تقارن، دوران) (Moving Shapes) — سه راه برای جابهجا کردن یک شکل بدون عوض کردن اندازهاش: انتقال (سُر دادن)، تقارن (قرینه در آینهی یک خط) و دوران…
- جلسهی 16: شکلهای مساوی (همنهشت) (Congruent Shapes) — دو شکل همنهشتاند اگر با انتقال، تقارن یا دوران دقیقاً روی هم بیفتند. اجزای متناظر دو شکل همنهشت (ضلعها و زاویههای…
شمارندهها و اعداد اول
- جلسهی 17: عدد اول (Prime Numbers) — شمارندههای یک عدد، عددهاییاند که آن را بیباقیمانده تقسیم میکنند. عدد اول دقیقاً دو شمارنده دارد: ۱ و خودش. با…
- جلسهی 18: شمارندهی اول (Prime Factors) — شمارندههایی از یک عدد که خودشان اولاند، شمارندههای اول آن عددند. با نمودار درختی هر عدد را به ضرب شمارندههای اولش…
- جلسهی 19: بزرگترین شمارندهی مشترک (The Greatest Common Divisor) — شمارندههایی که دو عدد با هم دارند، شمارندههای مشترکاند و بزرگترینشان ب.م.م است؛ ب.م.م ۱۸ و ۱۲ را (۱۸ و ۱۲) = ۶…
- جلسهی 20: کوچکترین مضرب مشترک (The Least Common Multiple) — مضربهایی که دو عدد با هم دارند، مضربهای مشترکاند و کوچکترینشان ک.م.م است؛ ک.م.م ۴ و ۶ را [۶ و ۴] = ۱۲ مینویسیم.…
سطح و حجم
- جلسهی 21: حجمهای هندسی (Solid Shapes) — حجمهای منشوری دو قاعدهی برابر و موازی دارند (مکعب، منشور، استوانه) و حجمهای مخروطی یک قاعده و یک رأس (هرم، مخروط).…
- جلسهی 22: محاسبهی حجمهای منشوری (The Volume of Prisms) — حجم یعنی چند مکعب واحد در یک جسم جا میشود. حجم مکعبمستطیل طول × عرض × ارتفاع است، و حجم هر حجم منشوری، از جمله…
- جلسهی 23: مساحت جانبی و کل (Side and Total Area) — اگر جعبهای را باز کنیم، گستردهاش پهن میشود. وجههای کناری با هم یک مستطیلاند که طولش محیط قاعده است: مساحت جانبی =…
- جلسهی 24: حجم و سطح (Volume and Surface) — با یک ورق ثابت میشود جعبهها و استوانههایی با حجمهای خیلی متفاوت ساخت؛ و حجمهای برابر ممکن است سطحهای متفاوت…
توان و جذر
- جلسهی 25: تعریف توان (What a Power Is) — توان یعنی ضرب تکراری: ۲ × ۲ × ۲ را ۲³ مینویسیم؛ ۲ پایه است و ۳ توان. توان دوم را مجذور (مربع) و توان سوم را مکعب هم…
- جلسهی 26: محاسبهی عبارت تواندار (Working Out Powers) — در یک عبارت ترتیب کار این است: پرانتز، توان، ضرب و تقسیم (از چپ به راست)، جمع و تفریق (از چپ به راست). پرانتز ترتیب را…
- جلسهی 27: ساده کردن عبارتهای تواندار (Simplifying Powers) — در ضرب توانهایی با پایهی برابر، توانها جمع میشوند: aᵐ × aⁿ = aᵐ⁺ⁿ. در ضرب توانهایی با توان برابر، پایهها ضرب…
- جلسهی 28: جذر و ریشه (Square Roots) — جذر یک عدد، عدد مثبتی است که مجذورش آن عدد است: √۴۹ = ۷. هر عدد مثبت دو ریشهی دوم دارد (۷ و −۷). جذر عددی که مربع…
بردار و مختصات
- جلسهی 29: پارهخط جهتدار (Directed Segments) — پارهخطی که جهت دارد، بردار است: ابتدا و انتها، اندازه، راستا و جهت. بردار از A به B را AB→ مینویسیم. نیروها و…
- جلسهی 30: بردارهای مساوی و قرینه (Equal and Opposite Vectors) — دو بردار مساویاند اگر هماندازه، همراستا و همجهت باشند، حتی اگر از جاهای مختلف شروع شوند. بردار قرینه هماندازه و…
- جلسهی 31: مختصات (Coordinates) — دو محور عمود بر هم، محور x (افقی) و محور y (عمودی)، صفحه را به چهار ناحیه میکنند. جای هر نقطه را با دو عدد (x , y)…
- جلسهی 32: بردار انتقال (Translation Vectors) — انتقال یک شکل با یک بردار یعنی هر نقطهاش به همان اندازه جابهجا شود: (x , y) میرود به (x + a , y + b). دو انتقال…
آمار و احتمال
- جلسهی 33: جمعآوری و نمایش دادهها (Collecting and Showing Data) — آمار با یک سؤال شروع میشود که جوابهایش با هم فرق دارند. دادهها را با پرسش، مشاهده یا اندازهگیری جمع میکنیم؛ وقتی…
- جلسهی 34: نمودارها و تفسیر نتیجهها (Charts and What They Say) — نمودار ستونی برای مقایسهی دستهها خوب است، نمودار خط شکسته برای تغییر چیزی در طول زمان، و نمودار تصویری برای نمایش…
- جلسهی 35: احتمال یا اندازهگیری شانس (Probability: Measuring Chance) — یک اتفاق میتواند حتمی، ممکن یا غیرممکن باشد. وقتی همهی حالتها شانس برابر دارند، احتمال یک اتفاق = تعداد حالتهای…
- جلسهی 36: احتمال و تجربه (Probability and Experiment) — با تکرار یک آزمایش، فراوانی نسبی یک اتفاق (تعداد دفعههایی که رخ داده ÷ تعداد آزمایشها) را حساب میکنیم. هر چه…