جلسهی 1: سایبر یعنی چه؟ What Does Cyber Mean?
دادههای تو کجا هستند، چه کسانی آنها را میخواهند، و سه هدف امنیت: محرمانگی، درستی و در دسترس بودن.
در این جلسه یاد میگیری
- میدانی «امنیت سایبری» یعنی محافظت از داده و دستگاهها.
- میتوانی بگویی دادههای تو کجاها ذخیره میشوند.
- میدانی چه کسانی ممکن است دادهی تو را بخواهند و چرا.
- سه هدف امنیت (CIA) را میشناسی و میتوانی مثال بزنی.
درس
سلام! «سایبر» یعنی دنیای کامپیوترها و شبکهها: موبایل، بازی آنلاین، پیامرسان، سایت مدرسه. امنیت سایبری یعنی محافظت از دادهها و دستگاههای تو در این دنیا، همانطور که قفل در، خانهات را محافظت میکند.
دادهی تو کجاست؟ بیشتر از آنکه فکر میکنی: عکسها در گالری و در فضای ابری، پیامها روی سرور پیامرسان، نمرهها در سایت مدرسه، امتیاز بازی روی سرور بازی، و تاریخچهی جستوجو پیش شرکت موتور جستوجو. هر جایی که داده هست، باید محافظت شود.
چه کسی دادهی تو را میخواهد؟ کلاهبردارها (برای پول)، کسانی که میخواهند با حساب تو به دیگران پیام بفرستند، کسانی که میخواهند اذیت کنند، و شرکتهایی که میخواهند تبلیغ نشان بدهند. اغلب هدف «تو» نیستی؛ هدف هر کسی است که در دام بیفتد.
متخصصهای امنیت سه هدف دارند که به آن CIA میگویند: محرمانگی (Confidentiality): فقط آدمهای مجاز ببینند. درستی (Integrity): کسی داده را بیاجازه عوض نکند. در دسترس بودن (Availability): وقتی لازم داری، کار کند.
مثال: پیام خصوصی تو را غریبه بخواند = محرمانگی شکسته. کسی نمرهات را در سایت مدرسه عوض کند = درستی شکسته. سایت بازی موقع مسابقه از کار بیفتد = در دسترس بودن شکسته.
در این دوره یاد میگیری از خودت دفاع کنی: رمز قوی، تشخیص فیشینگ، رمزنگاری، هش، قفل دو لایه، HTTPS و حریم خصوصی. مثل کلاهسفیدها: متخصصهایی که از آدمها محافظت میکنند.
⚠️ قانونهای این دوره: ۱) هر چه یاد میگیری فقط روی حسابها و دستگاههای خودت امتحان کن. ۲) ورود به حساب یا دستگاه دیگران بدون اجازه، حتی برای شوخی، جرم است (قانون جرایم رایانهای ایران) و به تو و خانوادهات آسیب میزند. ۳) اگر پیام مشکوک، تهدید یا چیز عجیبی دیدی، به والدین یا معلمت بگو.
چالشها
- Where Is My Data? (آسان)
- What Is Cyber Security? (آسان)
- C, I or A? (متوسط)
- Who Wants It? (متوسط)
- Lock the House (سخت)
- Not a Target? (سخت)
- Which Goal Broke? (آسان)
- Device or Server? (متوسط)