جلسهی 1: چهار قدم حل مسئله و رسم شکل Four Steps and Drawing a Picture
حل هر مسئله چهار قدم دارد: بفهم، راهی انتخاب کن، حل کن، برگرد و بررسی کن. اولین راهبرد، کشیدن یک شکل ساده است؛ گاهی شکل خودش جواب را نشان میدهد.
در این جلسه یاد میگیری
- چهار قدم حل مسئله را به ترتیب میدانی.
- برای مسئلههای حرکت، حصار و ردیف، شکل ساده میکشی.
- جوابت را با شکل یا با یک حساب دیگر بررسی میکنی.
درس
بازی اول: قورباغه و دیوار. قورباغهای پای دیواری ۱۰ متری است. با هر جهش ۴ متر بالا میرود ولی بعد ۱ متر سُر میخورد. چند جهش لازم است؟ قبل از هر حسابی، دکمهی «یک جهش» را چند بار بزن و شکلی را که کشیده میشود نگاه کن. بعد عددها را عوض کن.
چهار قدم حل مسئله:
۱. بفهم: مسئله را با کلمههای خودت بگو. چه میدانیم؟ چه میخواهیم؟
۲. راهبرد انتخاب کن: شکل بکشم؟ فهرست بنویسم؟ حدس بزنم؟
۳. حل کن: با همان راه جلو برو؛ اگر نشد، به قدم ۲ برگرد.
۴. برگرد و بررسی کن: آیا جواب منطقی است؟ همان چیزی است که خواسته شده؟
راهبرد رسم شکل. «رسم شکل» یعنی نقاشی قشنگ نیست؛ چند خط و نقطه کافی است. مثال: باغچهای مربعی به ضلع ۶ متر است و میخواهیم دورتادورش هر ۲ متر یک درخت بکاریم (گوشهها هم درخت دارند). شکل بکش: هر ضلع ۳ فاصلهی ۲ متری دارد. اگر درختها را بشماری، ۱۲ درخت میشود، چون دور باغچه ۲۴ متر است و ۲۴ ÷ ۲ = ۱۲.
اشتباه رایج: در مسئلهی قورباغه بعضیها میگویند «هر جهش در واقع ۳ متر است، پس ۱۰ ÷ ۳ یعنی حدود ۴ جهش». ولی شکل را نگاه کن: بعد از ۲ جهش قورباغه ۶ متر بالاست و با جهش سوم به ۱۰ متر میرسد؛ وقتی بالای دیوار رسید، دیگر سُر نمیخورد! پس ۳ جهش کافی است. شکل، این نکته را نشان میدهد.
با پایتون (اختیاری): کامپیوتر هم میتواند جهشها را یکییکی امتحان کند. حلقهی while True آنقدر تکرار میشود تا break آن را تمام کند. عددها را عوض کن و دوباره اجرا کن.
height = 10
up = 4
down = 1
place = 0
jumps = 0
while True:
jumps = jumps + 1
place = place + up
if place >= height:
break
place = place - down
print("jumps:", jumps)مثالهای این جلسه
چالشها
- The Four Steps in Order (آسان)
- Five Posts (آسان)
- A Taller Wall (متوسط)
- Trees Round a Garden (متوسط)
- Where Is Ali? (سخت)
- A Frame Round a Photo (سخت)