جلسهی 4: زیرمسئله، مسئلهی سادهتر و روش نمادین Smaller Problems and Symbols
مسئلهی بزرگ را به چند مسئلهی کوچکتر میشکنیم؛ یا اول همان مسئله را با عددهای کوچک حل میکنیم و الگویش را پیدا میکنیم؛ یا عدد مجهول را با یک □ نشان میدهیم و جمله را به زبان ریاضی مینویسیم.
در این جلسه یاد میگیری
- یک مسئلهی چندمرحلهای را به زیرمسئلههای مرتب میشکنی.
- با حل نسخهی کوچکتر مسئله، الگو را پیدا و به مسئلهی اصلی میرسی.
- متن یک مسئله را با □ به یک تساوی تبدیل و □ را پیدا میکنی.
درس
بازی چهارم: دست دادن. در یک جمع هر دو نفر یک بار با هم دست میدهند. اگر ۱۰ نفر باشند چند دست دادن داریم؟ با ۱۰ شروع نکن! اول با ۲، ۳ و ۴ نقطه ببین و جدول را نگاه کن. هر نقطهی تازه با همهی نقطههای قبلی یک پارهخط تازه میسازد.
زیرمسئله. «کرایهی اتوبوس اردو ۳۰۰ هزار تومان است که بین ۲۰ دانشآموز تقسیم میشود و بلیت موزه برای هر نفر ۲۵ هزار تومان است. سهم هر نفر چقدر است؟»
زیرمسئلهی ۱: سهم هر نفر از کرایه: ۳۰۰ ÷ ۲۰ = ۱۵ هزار تومان.
زیرمسئلهی ۲: با بلیت: ۱۵ + ۲۵ = ۴۰ هزار تومان.
ترتیب زیرمسئلهها مهم است: جواب اولی به کار دومی میآید.
مسئلهی سادهتر. جمع ۵۰ عدد فرد اول چقدر است؟ اول کوچک حساب کن: ۱ = ۱، ۱ + ۳ = ۴، ۱ + ۳ + ۵ = ۹، ۱ + ۳ + ۵ + ۷ = ۱۶. جوابها مربعاند! جمع n عدد فرد اول برابر n × n است؛ پس جمع ۵۰ عدد فرد اول ۲۵۰۰ است. حل مسئلهی سادهتر و الگویابی معمولاً با هم کار میکنند.
روش نمادین. «رضا ۳ دفتر همقیمت و یک خودکار ۵ هزار تومانی خرید و ۳۲ هزار تومان داد.» اگر قیمت هر دفتر را □ بنامیم: ۳ × □ + ۵ = ۳۲. حالا راحت است: ۳ × □ باید ۲۷ باشد، پس □ = ۹ هزار تومان. در فصل جبر به جای □ از حرفهایی مثل x استفاده میکنیم.
اشتباه رایج: در مسئلهی سادهتر، الگو را فقط با دو مورد کوچک «قطعی» نکن؛ دستکم سه یا چهار مورد را بررسی کن. در روش نمادین هم ترتیب کار را درست بنویس: «دو برابرش کن و ۷ اضافه کن» یعنی ۲ × □ + ۷، نه ۲ × (□ + ۷).
با پایتون (اختیاری): جدول دست دادن را کامپیوتر برایمان میسازد: نفر تازه با همهی قبلیها دست میدهد.
total = 0
for people in range(2, 11):
total = total + (people - 1)
print(people, "people:", total, "handshakes")مثالهای این جلسه
چالشها
- Find the Box (آسان)
- Words into Symbols (آسان)
- Seven Friends (متوسط)
- The Pizza Party (متوسط)
- Fifty Odd Numbers (سخت)
- Pencils and Erasers (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 3: الگویابی و حدس و آزمایش جلسهی 5: معرفی عددهای علامتدار →