جلسهی 19: نابرابریها و نامعادلهها Inequalities
اگر به دو طرف نابرابری یک عدد اضافه کنیم یا دو طرف را در عددی مثبت ضرب کنیم، جهتش عوض نمیشود؛ ولی ضرب یا تقسیم در عددی منفی جهت را برمیگرداند. نامعادلهی خطی را مثل معادله حل میکنیم و جوابها را روی محور نشان میدهیم: نقطهی توپر برای ≤ و ≥، نقطهی توخالی برای < و >.
در این جلسه یاد میگیری
- ویژگیهای نابرابری را میدانی، بهخصوص ضرب در عدد منفی.
- نامعادلههای خطی را حل میکنی.
- جوابها را روی محور، با نقطهی توپر یا توخالی، نشان میدهی.
درس
کِی بیشتر از ۷؟ x را عوض کن و ببین ۳x − ۲ کی از ۷ بیشتر میشود. برای x = ۳ درست برابر ۷ است؛ برای هر x بزرگتر از ۳ بیشتر. این جواب نامعادلهی ۳x − ۲ > ۷ است: x > ۳.
ویژگیها. ۲ < ۵. به دو طرف ۳ اضافه کن: ۵ < ۸، درست است. در ۴ ضرب کن: ۸ < ۲۰، درست است. در −۱ ضرب کن: −۲ و −۵؛ حالا −۲ > −۵، جهت برگشت! پس اگر a < b آنگاه −۲a > −۲b. ضرب یا تقسیم در عدد منفی جهت نابرابری را عوض میکند.
حل کردن. ۲x − ۱ < ۷ ⇒ ۲x < ۸ ⇒ x < ۴. روی محور: نقطهی توخالی روی ۴ (خود ۴ جواب نیست) و پیکان به چپ. ۳ − ۲x ≥ −۹ ⇒ −۲x ≥ −۱۲ ⇒ x ≤ ۶ (بر −۲ تقسیم کردیم، جهت برگشت)؛ نقطهی توپر روی ۶.
اشتباه رایج: −۲x > ۶ ⇒ x > −۳. وقتی بر −۲ تقسیم میکنی، جهت باید برگردد: x < −۳. امتحان کن: x = ۰ در −۲x > ۶ جواب نیست (۰ > ۶ نادرست است)، پس x > −۳ نمیتواند جواب باشد.
با پایتون (اختیاری): عددهای صحیحی که در نامعادله صدق میکنند را با یک حلقه پیدا کن.
solutions = [x for x in range(-10, 11) if 2 * x - 1 < 7]
print(solutions)
print([x for x in range(-10, 11) if -1 <= 2 * x + 1 < 7])مثالهای این جلسه
چالشها
- Times −2 (آسان)
- Which Integers? (آسان)
- The Biggest Solution (متوسط)
- Two Sides at Once (متوسط)
- Natural Solutions (سخت)
- Read the Picture (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 18: چند اتحاد دیگر، تجزیه و کاربردها جلسهی 20: معادلهی خط →