جلسهی 27: DDoS و محدود کردن سرعت: سرور بازی زیر فشار DDoS and Rate Limiting: A Game Server Under Pressure
شب مسابقه، سرور بازی کلاس ناگهان زیر سیل درخواست میرود و بازیکنهای واقعی نمیتوانند وارد شوند. داستان DDoS را فقط از دید مدافع میشنوی، دفاعهایش را میشناسی (محدودیت برای هر بازیکن، اتاق انتظار، CDN) و میفهمی خریدن «بوتر» جرم است. با پایتون درخواستهای هر IP را در هر ثانیه میشماری و یک «سطل توکن» میسازی.
در این جلسه یاد میگیری
- میدانی DoS و DDoS چیست و چرا خریدن، به کار بردن یا کمک به آن جرم است.
- دفاعهای سرور در برابر سیل درخواست را میشناسی: محدودیت برای هر بازیکن، اتاق انتظار، CDN.
- میتوانی با تاپل
(ثانیه، IP)درخواستهای هر IP را در هر ثانیه بشماری. - میتوانی یک محدودکنندهی سرعت و یک سطل توکن ساده بنویسی.
درس
⚠️ قانون طلایی این دوره: فقط روی دستگاه خودت یا با اجازه. هر چه یاد میگیری را فقط روی دستگاه، حساب و شبکهی خودت امتحان کن، یا جایی که صاحبش (معلم یا والدین) اجازه داده. سرک کشیدن در دستگاه یا شبکهی دیگران بدون اجازه، حتی برای شوخی یا کنجکاوی، جرم است (قانون جرایم رایانهای) و به تو و خانوادهات آسیب میزند. این دوره دربارهی دفاع است: یاد میگیریم شبکه چطور کار میکند تا از آن محافظت کنیم. چیز مشکوکی دیدی؟ به والدین یا معلمت بگو.
🔁 یادت هست؟ در جلسهی ۲۴ برای هر اسم وایفای یک فهرست امنیت نگه داشتیم: یک دیکشنری از فهرستها. اسم تازه اول [] میگیرد و بعد با append به فهرست خودش اضافه میکنیم. seen[name][1] دومین چیز فهرست همان اسم است.
seen = {"School_WiFi": ["WPA2"]}
seen["School_WiFi"].append("WPA2")
seen["Cafe_Paris"] = []
seen["Cafe_Paris"].append("open")
print(seen)
print(len(seen["School_WiFi"]))داستان شب مسابقه (از دید مدافع): ساعت ۸ شب مسابقهی بازی کلاس شروع میشود. ناگهان سرور در هر ثانیه هزاران درخواست میگیرد، از هزاران دستگاه در همهجای دنیا. سرور مثل پیتزافروشیای است که ده هزار نفر همزمان به آن زنگ بزنند: مشتری واقعی پشت خط میماند. این DoS است (از کار انداختن سرویس)، و وقتی از دستگاههای زیاد بیاید DDoS. این دستگاهها اغلب همان دوربینها و روترهای آلودهی جلسهی ۲۵اند (یک باتنت) و صاحبهایشان خبر ندارند.
⚖️ سایتهایی که «بوتر» یا «استرسر» میفروشند و میگویند «حریفت را از بازی بیرون بینداز» کار مجرمانه میکنند؛ خریدنش، به کار بردنش و حتی کمک به آن طبق قانون جرایم رایانهای جرم است و به همهی کسانی که آن شبکه را دارند آسیب میزند. اگر کسی بازیات را خراب کرد، تلافی نکن؛ به والدینت و پشتیبانی رسمی بازی بگو.
دفاع سرور در برابر سیل:
- محدود کردن سرعت (rate limiting): هر بازیکن (هر IP) در هر ثانیه حداکثر چند درخواست؛ بیشتر از آن جواب 429 میگیرد، یعنی «خیلی زیاد است، صبر کن» (یک پسرعموی 404 و 403 فاز صفر).
- اتاق انتظار: مثل صف ورزشگاه؛ آدمها یکییکی وارد میشوند و سرور غرق نمیشود.
- CDN: کپیهای سایت در شهرهای زیاد دنیا؛ سیل بین آنها پخش میشود و هیچکدام غرق نمیشود.
- فیلتر کردن در شرکت اینترنت: سیل قبل از رسیدن به سرور گرفته میشود.
- کار تو: دستگاههایت را بهروز نگه دار تا عضو باتنت نشوند (جلسهی ۲۵).
لاگ سرور برای هر درخواست یک تاپل دارد: (ثانیه، IP). یک چیز تازه: for sec, ip in requests: تاپل را باز میکند: تکهی اولش در sec و دومی در ip میرود. برای شمردن درخواستهای هر IP در هر ثانیه، خود تاپل (sec, ip) را کلید دیکشنری میکنیم (تاپل چون عوض نمیشود میتواند کلید باشد) و مثل جلسهی ۹ با get میشماریم.
requests = [(1, "203.0.113.5"), (1, "203.0.113.5"), (1, "198.51.100.7"), (2, "203.0.113.5")]
count = {}
for sec, ip in requests:
key = (sec, ip)
count[key] = count.get(key, 0) + 1
print(count)
print(count[(1, "203.0.113.5")])یک محدودکنندهی سرعت: هر IP در هر ثانیه حداکثر limit درخواست. همانطور که درخواستها میآیند میشماریم؛ تا به سقف نرسیده ok، بعد از آن 429. بازیکنهای دیگر آسیبی نمیبینند، چون شمارش برای هر IP جداست.
limit = 2
requests = [(1, "203.0.113.5"), (1, "203.0.113.5"), (1, "203.0.113.5"), (1, "198.51.100.7"), (2, "203.0.113.5")]
count = {}
for sec, ip in requests:
key = (sec, ip)
count[key] = count.get(key, 0) + 1
if count[key] <= limit:
print(sec, ip, "ok")
else:
print(sec, ip, "429")سطل توکن (token bucket): هر بازیکن یک سطل دارد که حداکثر capacity توکن در آن جا میشود. هر درخواست یک توکن خرج میکند؛ سطل خالی یعنی «صبر کن». هر ثانیه refill توکن تازه برمیگردد، ولی سطل از capacity بیشتر پر نمیشود: min(capacity, tokens + refill). اینطور بازیکن عادی که گاهی چند کار پشت هم میکند راحت است، ولی سیل بیوقفه زود به ته سطل میرسد. اگر خواستی عددها را از ورودی بگیری، input().split() (بدون چیزی داخل پرانتز) یک خط را سر فاصلهها تکه میکند.
capacity = 5
refill = 2
tokens = capacity
for asked in [3, 6, 1, 4]:
served = min(asked, tokens)
tokens = tokens - served
print(f"asked {asked}, served {served}, refused {asked - served}")
tokens = min(capacity, tokens + refill)اشتباههای رایج:
- یک سقف برای کل سرور به جای هر IP: با سیل، بازیکنهای واقعی هم 429 میگیرند و مهاجم به هدفش رسیده.
- سقف خیلی پایین: بازیکنی که تند کلیک میکند بیرون میافتد (مثل آستانهی خیلی پایین IDS در جلسهی ۲۱).
- فراموش کردن min(capacity, ...): سطل سرریز میکند و کسی که مدتی ساکت بوده یکباره صدها درخواست میفرستد.
⚖️ «تست فشار» فقط روی سرور خودت و با اجازه؛ فرستادن سیل به سرور دیگران، حتی برای امتحان، جرم است.
مثالهای این جلسه
- مثال دیکشنری (امنیت شبکه با پایتون): seen = {"School_WiFi": ["WPA2"]}
- مثال دیکشنری (امنیت شبکه با پایتون): count[key] = count.get(key, 0) + 1
- مثال دیکشنری (امنیت شبکه با پایتون): count[key] = count.get(key, 0) + 1 — DDoS و محدود کردن سرعت: سرور بازی زیر فشار
- مثال حلقه for (امنیت شبکه با پایتون): for asked in [3, 6, 1, 4]:
چالشها
- Remember the Dictionary of Lists (آسان)
- Knock Them Off? (آسان)
- Defence or Bad Idea? (متوسط)
- Count per Second (متوسط)
- The Rate Limiter (سخت)
- The Token Bucket (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 26: مرور ۳ + پروژه: نقشهی شبکهی امن مدرسه جلسهی 28: دزدیده شدن اکانت بازی و اینستاگرام →