جلسهی 4: درخواست و پاسخ: HTTP Request and Response: HTTP
مرورگر از سرور «درخواست» میکند و سرور «پاسخ» میدهد، با یک کد وضعیت مثل 200 (پیدا شد) یا 404 (پیدا نشد). با پایتون یک سرور خیالی میسازی و یاد میگیری نوار آدرس را بخوانی.
در این جلسه یاد میگیری
- میدانی HTTP زبان گفتوگوی مرورگر و سرور است: درخواست و پاسخ.
- کدهای وضعیت
200،403و404را میشناسی. - میتوانی بخشهای یک آدرس (پروتکل، دامنه، مسیر) را جدا کنی.
- میتوانی با
defوreturnیک سرور خیالی در پایتون بنویسی.
درس
⚠️ قانون طلایی این دوره: فقط روی دستگاه خودت یا با اجازه. هر چه یاد میگیری را فقط روی دستگاه، حساب و شبکهی خودت امتحان کن، یا جایی که صاحبش (معلم یا والدین) اجازه داده. سرک کشیدن در دستگاه یا شبکهی دیگران بدون اجازه، حتی برای شوخی یا کنجکاوی، جرم است (قانون جرایم رایانهای) و به تو و خانوادهات آسیب میزند. این دوره دربارهی دفاع است: یاد میگیریم شبکه چطور کار میکند تا از آن محافظت کنیم. چیز مشکوکی دیدی؟ به والدین یا معلمت بگو.
وقتی صفحهای را باز میکنی، مرورگر به سرور یک درخواست (request) میفرستد: «لطفاً صفحهی /games را بده». سرور یک پاسخ (response) برمیگرداند: یک کد وضعیت و خود صفحه. مثل سفارش در بوفهی مدرسه: «یک ساندویچ لطفاً» → «بفرما» یا «تمام شده». این زبان گفتوگو HTTP نام دارد.
چند کد وضعیت معروف: 200 یعنی «باشه، بفرما» (پیدا شد). 404 یعنی «چنین صفحهای نیست». 403 یعنی «هست، ولی تو اجازه نداری». 500 یعنی «سرور خودش خراب شده». کدها برای کامپیوترند؛ مرورگر به جای 404 یک صفحهی «پیدا نشد» نشانت میدهد.
نوار آدرس را بخوان: در https://shop.example.com/cart?item=5، بخش https پروتکل است (با s یعنی امن)، shop.example.com دامنه (صاحب سایت)، /cart مسیر (کدام صفحه) و ?item=5 جزئیات درخواست. مهمترین بخش برای امنیت دامنه است.
حالا یک سرور خیالی در پایتون. def یک تابع میسازد: یک تکه کد با اسم که ورودی میگیرد (path) و با return جواب برمیگرداند. هر بار server("...") را صدا بزنی، تابع اجرا میشود.
def server(path):
if path == "/":
return 200
elif path == "/games":
return 200
else:
return 404
print(server("/games"))
print(server("/secret"))سرور واقعی صفحهها را جایی نگه میدارد. اینجا صفحهها در یک دیکشنریاند: مسیر → متن صفحه. اگر مسیر بود، 200 و صفحه را برمیگردانیم؛ وگرنه 404. str(200) عدد را به متن تبدیل میکند تا بشود با + چسباند.
pages = {"/": "Home page", "/games": "Game list"}
def server(path):
if path in pages:
return str(200) + " " + pages[path]
return "404 Not Found"
print(server("/"))
print(server("/admin"))⚠️ سرور تصمیم میگیرد چه کسی چه ببیند، مثلاً نمرهی هر دانشآموز را فقط به خودش نشان میدهد و به بقیه 403 میگوید. حدس زدن آدرس صفحههای مدیریت یا صفحهی دیگران (مثل عوض کردن عدد آخر آدرس برای دیدن نمرهی همکلاسی) بدون اجازه کار درستی نیست. اگر اتفاقی چیزی دیدی که نباید، ادامه نده و به صاحب سایت یا معلمت خبر بده.
مثالهای این جلسه
- مثال تابع (امنیت شبکه با پایتون): def server(path):
- مثال تابع (امنیت شبکه با پایتون): def server(path): — درخواست و پاسخ: HTTP
چالشها
- What Does the Code Mean? (آسان)
- Find the Domain (آسان)
- Ask the Server (متوسط)
- Opening a Page (متوسط)
- Pages Server (سخت)
- Status Code Explainer (سخت)