بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 9: دیواره‌ی آتش و لاگ‌ها Firewalls and Logs

دیواره‌ی آتش نگهبان در ورودی شبکه است که با قانون‌های «اجازه» و «ممنوع» بسته‌ها را بررسی می‌کند. با پایتون یک دیواره‌ی آتش کوچک می‌سازی که فهرست بسته‌ها را فیلتر می‌کند و در یک لاگ، ورودهای ناموفقِ تکراری را پیدا می‌کنی.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

⚠️ قانون طلایی این دوره: فقط روی دستگاه خودت یا با اجازه. هر چه یاد می‌گیری را فقط روی دستگاه، حساب و شبکه‌ی خودت امتحان کن، یا جایی که صاحبش (معلم یا والدین) اجازه داده. سرک کشیدن در دستگاه یا شبکه‌ی دیگران بدون اجازه، حتی برای شوخی یا کنجکاوی، جرم است (قانون جرایم رایانه‌ای) و به تو و خانواده‌ات آسیب می‌زند. این دوره درباره‌ی دفاع است: یاد می‌گیریم شبکه چطور کار می‌کند تا از آن محافظت کنیم. چیز مشکوکی دیدی؟ به والدین یا معلمت بگو.

دیواره‌ی آتش (firewall) مثل نگهبان در ورودی مدرسه است: هر بسته را نگاه می‌کند و با فهرست قانون‌ها تصمیم می‌گیرد: اجازه (allow) یا ممنوع (deny). روتر خانه‌تان یکی دارد و کامپیوترت هم یکی.

قانون‌ها معمولاً بر اساس پورت نوشته می‌شوند: 443 (وب امن) اجازه، 80 (وب) اجازه، 23 (یک راه قدیمیِ بی‌رمزِ ورود از راه دور) ممنوع. مهم‌ترین قانون: هر چه در فهرست نیست، ممنوع (default deny). نگهبان خوب غریبه را راه نمی‌دهد، حتی اگر کسی نگفته باشد «او را راه نده».

قانون‌ها در پایتون یک دیکشنری‌اند: پورت → تصمیم. اگر پورت در قانون‌ها نبود، deny.

rules = {80: "allow", 443: "allow", 23: "deny"}
port = 3389
if port in rules:
    print(rules[port])
else:
    print("deny")

حالا یک فهرست بسته. هر بسته یک دیکشنری است و for p in packets: همه را یکی‌یکی به نگهبان نشان می‌دهد.

rules = {80: "allow", 443: "allow", 23: "deny"}
packets = [
    {"from": "203.0.113.5", "port": 443},
    {"from": "198.51.100.7", "port": 23},
]
for p in packets:
    if p["port"] in rules:
        action = rules[p["port"]]
    else:
        action = "deny"
    print(action, p["port"], "from", p["from"])

لاگ (log) دفترچه‌ی خاطرات سیستم است: هر اتفاق یک خط، مثل fail 203.0.113.5 یعنی «ورود ناموفق از این IP». اگر از یک IP پشت هم ورود ناموفق ببینیم، احتمالاً کسی دارد رمز را حدس می‌زند. برای همین خیلی از سایت‌ها بعد از چند تلاش اشتباه، حساب را مدتی قفل می‌کنند.

شمردن با دیکشنری: line.split() خط را در فاصله‌ها می‌بُرد. count.get(ip, 0) مقدار قبلی را می‌دهد، یا 0 اگر هنوز نبود؛ بعد یکی به آن اضافه می‌کنیم.

log = ["fail 203.0.113.5", "ok 198.51.100.2", "fail 203.0.113.5", "fail 203.0.113.5"]
count = {}
for line in log:
    parts = line.split()
    if parts[0] == "fail":
        ip = parts[1]
        count[ip] = count.get(ip, 0) + 1
print(count)

⚠️ لاگ‌ها اطلاعات خصوصی آدم‌ها را دارند. فقط لاگ سیستم خودت یا لاگی را بخوان که صاحبش برای کار به تو داده. لاگ‌های این دوره ساختگی‌اند.

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. What Does a Firewall Do? (آسان)
  2. Ask the Guard (آسان)
  3. Allow or Deny? (متوسط)
  4. Count the Failures (متوسط)
  5. Tiny Firewall (سخت)
  6. Who Is Guessing? (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 8: حمله‌ها را بشناس جلسه‌ی 10: پروژه: نگهبان شبکه‌ی کلاس →