جلسهی 12: رنگآمیزی: یک استدلالِ رنگی Colouring Arguments
رنگ کردنِ زیرکانهی خانهها نشان میدهد چرا بعضی کاشیکاریها و حرکتها غیرممکناند: صفحهی شطرنجِ بیگوشه، حرکت حشرهها، و کاشیهای بلند.
در این جلسه یاد میگیری
- با شمردن خانههای تیره و روشن نشان میدهی یک صفحه با دومینو پوشیده نمیشود.
- میدانی حرکت به خانهی کناری همیشه رنگ را عوض میکند.
- میفهمی که برابر بودنِ رنگها «لازم» است ولی همیشه «کافی» نیست.
درس
صفحهی ۴ × ۴ که دو گوشهی روبهرویش برداشته شده (خانههای راهراه). سعی کن آن را با ۷ دومینو بپوشانی. بعد «رنگهای شطرنجی» را روشن کن و خانههای خالی را بشمار.
چرا نشد؟ هر دومینو دو خانهی کنار هم را میپوشاند و دو خانهی کنار هم همیشه یکی تیره و یکی روشناند. پس ۷ دومینو دقیقاً ۷ تیره و ۷ روشن میپوشانند. ولی دو گوشهی روبهرو همرنگاند؛ با برداشتنشان ۶ خانه از یک رنگ و ۸ از رنگ دیگر میماند. هرگز نمیشود! همین برای صفحهی ۸ × ۸ شطرنج هم درست است.
حالا یک صفحهی ۳ × ۴ کامل. این یکی را میتوانی بپوشانی؟ رنگها برابرند (۶ و ۶). ولی حواست باشد: برابر بودنِ رنگها «لازم» است، نه همیشه «کافی». رنگآمیزی فقط میگوید کِی حتماً نمیشود.
حرکت و رنگ: یک حشره روی صفحهی شطرنجی، هر قدم به خانهی کناری (با ضلع مشترک) میرود. پس رنگِ خانهاش هر قدم عوض میشود: تیره، روشن، تیره، … بعد از تعداد زوجی قدم، همرنگِ خانهی اولش است. این همان ناوردای جلسهی قبل است، این بار با رنگ.
ترفند معروف دیگر: گاهی رنگآمیزیِ دوتایی کافی نیست و با ۳ یا ۴ رنگ (مثلاً روی قطرها) رنگ میکنیم.
چالشها
- Cells of a 5 by 5 Board (آسان)
- The Cornerless Chessboard (آسان)
- Bugs on the Move (متوسط)
- Without the Middle (متوسط)
- Long Tiles (سخت)
- The Knight's Colours (سخت)
← جلسهی 11: ناوردایی: چیزی که عوض نمیشود جلسهی 13: استقرا: از کوچک به بزرگ →