جلسهی 1: برنامه، خروجی و خطاها Programs, print and errors
ساختار یک برنامهی پایتون، نحوهی اجرای آن توسط مفسر، کنترل دقیق خروجی با print و تفاوت خطای نحوی با خطای زمان اجرا.
در این جلسه یاد میگیری
- میدانم مفسر پایتون کد را چگونه و به چه ترتیبی اجرا میکند.
- میتوانم خروجی را با پارامترهای
sepوendدقیقاً شکل بدهم. - میتوانم کامنت بنویسم و بدانم کجا مفید است.
- میتوانم
SyntaxErrorرا از خطاهای زمان اجرا مثلTypeErrorتشخیص بدهم و رفع کنم.
درس
برنامه فهرستی از دستورهاست که پایتون به ترتیب، از خط اول تا آخر، اجرا میکند. اولین دستور print است: هر چه داخل پرانتزش بدهی در خروجی چاپ میکند. متن داخل کوتیشن ("..." یا '...') میآید و به آن رشته (string) میگویند؛ عدد و حساب بدون کوتیشن نوشته میشوند. برای همین print(2 + 3) حاصل را چاپ میکند و print("2 + 3") خود متن را.
print("Backup started")
print(2 + 3)
print("2 + 3")
print("Backup finished")print هر تعداد آرگومان میگیرد و بهطور پیشفرض بینشان یک فاصله و در انتها یک خط جدید میگذارد. پارامتر sep جداکننده و پارامتر end پایان خط را عوض میکند.
print("2026", "10", "13", sep="-")
print("Saving", end="... ")
print("done")کامنت با # شروع میشود، چه اول خط باشد چه بعد از کد، و پایتون آن را نادیده میگیرد. کامنت خوب «چرا» را توضیح میدهد، نه «چه» را؛ کدی که خودش گویاست کامنت تکراری لازم ندارد.
# English output on purpose: the server's old terminal cannot show Persian.
print("Report ready")
print("Rows:", 1250) # after removing duplicatesرشتهها میتوانند دنبالههای گریز (escape sequences) داشته باشند: \n خط جدید و \t تب است. برای مسیرهای ویندوزی از رشتهی خام r"..." یا \\ استفاده کن.
print("name\tqty")
print(r"C:\logs\new")خطای نحوی (SyntaxError) قبل از اجرا پیدا میشود؛ مثلاً پرانتز یا ویرگول جاافتاده. خطای زمان اجرا (runtime error) مثل TypeError یا NameError فقط وقتی رخ میدهد که پایتون به آن خط برسد. پیام خطا (traceback) را از پایین به بالا بخوان: آخرین خط نوع و علت خطاست. (در مثال، count = 3 به عدد ۳ نام count میدهد و از آن به بعد count یعنی ۳؛ متغیرها را در جلسهی ۲ کامل میبینیم.)
count = 3
# print("Items: " + count) -> TypeError: can only concatenate str (not "int") to str
print("Items:", count)پشت صحنه: پایتون زبان تفسیری (interpreted) است. وقتی برنامه را اجرا میکنی، مفسر (interpreter) اول کل فایل را تجزیه (parse) و به بایتکد (bytecode) تبدیل میکند و بعد دستورها را از بالا به پایین اجرا میکند. برای همین یک خطای نحوی در هر جای فایل جلوی اجرای همهی خطها را میگیرد، ولی خطای زمان اجرا برنامه را همانجا متوقف میکند و خطهای بالایش اجرا شدهاند. مثال را اجرا کن، بعد پرانتز آخر خط چهارم را پاک کن و دوباره اجرا کن.
print("Connecting to the database")
print("Loading 3 tables")
print("Rows: " + 1250)
print("Done")مثالهای این جلسه
- مثال print در پایتون: print("Backup started")
- مثال print در پایتون: print("2026", "10", "13", sep="-")
- مثال print در پایتون: print("Report ready")
- مثال print در پایتون: print("name\tqty")
- مثال متغیر در پایتون: count = 3
- مثال print در پایتون: print("Connecting to the database")
چالشها
- Build status (آسان)
- ISO date with sep (آسان)
- Same line with end (آسان)
- CSV header (متوسط)
- Fix the syntax error (متوسط)
- Fix the TypeError (متوسط)
- Report banner (متوسط)
- Path from parts (سخت)
- One print, three lines (سخت)
- host:port (سخت)
- Windows path (متوسط)
- Tab-separated table (سخت)