حرکت و فیزیک
وقتی چیزی در بازی میدود، میپرد، سُر میخورد یا به دیوار میخورد، این هشت کلمه در کار است. هر کدام در کد فقط یکی دو خط حساب است.
از فعل به اسم با -tion و -sion
چند اسم این درس از یک فعل ساخته شدهاند: accelerate (تند کردن) و acceleration (شتاب)، collide (برخورد کردن) و collision (برخورد). پسوند -tion یا -sion فعل را به اسمِ همان کار تبدیل میکند. در مستندات هر دو را میبینی: Objects collide when they touch و Collision is checked every frame.
هشت کلمهی این درس
velocity (وِلاسِتی): سرعت همراه با جهت
velocity در فیزیک یعنی «سرعت همراه با جهت». speed فقط میگوید چقدر تند، ولی velocity میگوید چقدر تند و به کدام طرف. در بازی دوبعدی velocity را معمولاً با دو عدد نگه میدارند: vx برای چپ و راست و vy برای بالا و پایین. در هر frame جای شیء را به اندازهی velocity جابهجا میکنی؛ عدد منفی یعنی حرکت به سمت مخالف.
Set the velocity of the ball to zero when the round ends.
وقتی دور تمام شد، سرعت توپ را صفر کن.
acceleration (اَکسِلِرِیشِن): شتاب؛ تند یا کند شدن سرعت
accelerate یعنی «تند کردن» و acceleration یعنی سرعت در هر لحظه چقدر عوض میشود. پدال گاز ماشین را در انگلیسی accelerator میگویند. در بازی، acceleration را در هر frame به velocity اضافه میکنی و velocity را به جای شیء؛ برای همین ماشین بازی یکباره به سرعت آخر نمیرسد و نرم راه میافتد. acceleration منفی سرعت را کم میکند.
Lower the acceleration so the car does not reach top speed so fast.
شتاب را کمتر کن تا ماشین اینقدر زود به بیشترین سرعت نرسد.
gravity (گرَوِتی): جاذبه؛ نیرویی که چیزها را پایین میکشد
gravity یعنی «جاذبهی زمین»، همان نیرویی که سیب را از درخت پایین میاندازد. در بازی زمین واقعی در کار نیست، پس خودت gravity را میسازی: در هر frame عدد کوچکی به سرعت عمودی شخصیت اضافه میکنی تا هرچه بیشتر بیفتد تندتر بیفتد. در بازیهای سکویی، پرش یعنی یک سرعت رو به بالا، و gravity آرامآرام شخصیت را برمیگرداند.
With low gravity, the player jumps higher and falls more slowly.
با جاذبهی کم، بازیکن بلندتر میپرد و آهستهتر پایین میآید.
friction (فریکشِن): اصطکاک؛ نیرویی که حرکت را کند میکند
friction یعنی «اصطکاک»، همان چیزی که نمیگذارد توپ روی فرش تا ابد غِل بخورد. در بازی برای اینکه شخصیت بعد از رها کردن کلید سُر نخورد و نرم بایستد، velocity را در هر frame در عددی کمی کوچکتر از یک ضرب میکنی. friction کم یعنی زمین یخی و لیز؛ friction زیاد یعنی گِل و ایستادن سریع.
Ice levels have almost no friction, so the player slides a lot.
مرحلههای یخی تقریباً اصطکاک ندارند، برای همین بازیکن زیاد سُر میخورد.
collision (کِلیژِن): برخورد دو چیز با هم
collision یعنی «تصادف» یا «برخورد» و فعلش collide است. در بازی مدام بررسی میکنی آیا دو چیز به هم خوردهاند: گلوله به دشمن، بازیکن به سکه، توپ به دیوار. به این کار collision detection (تشخیص برخورد) میگویند و به کاری که بعدش میکنی collision response. سادهترین روش این است که ببینی مستطیلهای دور دو sprite روی هم افتادهاند یا نه.
Check for a collision between the bullet and every enemy.
برخورد گلوله با تکتک دشمنها را بررسی کن.
hitbox (هیتباکس): شکل نامرئی دور شخصیت برای سنجیدن برخورد
hit یعنی «ضربه زدن» و box یعنی «جعبه»؛ hitbox جعبهی نامرئی دور یک شخصیت است که برخوردها با آن سنجیده میشوند، نه با خود عکس. عکسها گوشههای شفاف دارند، پس اگر با کل عکس حساب کنی، بازیکن از چیزی که به او نخورده آسیب میبیند. برای همین hitbox را معمولاً کمی کوچکتر از sprite میگیرند تا بازی منصفانه حس شود.
The hitbox is a bit smaller than the sprite, so near misses feel fair.
هیتباکس کمی از اسپرایت کوچکتر است، تا وقتی چیزی از بیخ گوشت رد میشود منصفانه حس شود.
bounce (باونس): جهیدن و برگشتن پس از خوردن به چیزی
bounce یعنی «جهیدن» یا «برگشتن»، کاری که توپ وقتی به زمین میخورد میکند. در کد بازی bounce معمولاً یعنی علامت یکی از سرعتها را برعکس کنی: اگر توپ به دیوار چپ یا راست خورد vx منفی شود، اگر به سقف یا زمین خورد vy. اگر سرعت را در عددی کمتر از یک هم ضرب کنی، هر جهش کوتاهتر از قبلی میشود، مثل توپ واقعی.
The ball should bounce off the walls and the paddle.
توپ باید به دیوارها و راکت بخورد و برگردد.
physics engine (فیزیکس اِنجین): بخشی از بازی که حرکت و برخورد را مثل دنیای واقعی حساب میکند
engine یعنی «موتور» و physics یعنی «فیزیک». physics engine کتابخانه یا بخشی از بازی است که gravity، friction، برخورد و جهیدن را خودش حساب میکند. تو فقط میگویی این جعبه چقدر سنگین است و این زمین چقدر لیز، و موتور در هر frame حساب میکند هر چیز کجا برود. بازیهای ساده، مثل بیشتر بازیهای Pygame Zero، معمولاً physics engine ندارند و همین چند خط حساب را خودت مینویسی.
The physics engine handles gravity and collisions for every box.
موتور فیزیک جاذبه و برخوردها را برای همهی جعبهها حساب میکند.
یادداشتهای یک نسخهی بازی
Patch 1.3 notes
- Gravity is a little lower, so jumps feel softer.
- Fixed: the ball did not bounce off the top wall.
- The player hitbox is now smaller and matches the sprite better.
- Added a little friction to ice, so you no longer slide forever.
- Collision with moving platforms works again.
- Max velocity on the bike was too high. It is now 12 instead of 18.
یادداشتهای وصلهی ۱.۳
- جاذبه کمی کمتر شده، برای همین پرشها نرمتر حس میشوند.
- درست شد: توپ به دیوار بالا نمیخورد و برنمیگشت.
- هیتباکس بازیکن حالا کوچکتر است و بهتر با اسپرایت جور است.
- کمی اصطکاک به یخ اضافه شد، تا دیگر تا ابد سُر نخوری.
- برخورد با سکوهای متحرک دوباره کار میکند.
- بیشترین سرعت دوچرخه زیادی بالا بود. حالا بهجای ۱۸، ۱۲ است.