کد و برنامه
قبل از هر چیز باید بدانی به خودِ کار چه میگویند: code، program، script و software چه فرقی دارند و به کسی که اینها را میسازد چه میگویند. این هشت کلمه در اول هر README و هر آگهی کار هستند.
اسمهایی که شمرده نمیشوند
software و code (به معنی کد برنامه) در انگلیسی مثل «آب» هستند: نه a میگیرند و نه s جمع. نمیگوییم «a software» یا «many codes»؛ میگوییم «a piece of software» و «a lot of code» یا «ten lines of code». ولی program، script و application شمردنیاند: «two programs»، «a script».
هشت کلمهی این درس
code (کُد): کد؛ دستورهایی که برای کامپیوتر مینویسی
code در انگلیسی اول به معنی «رمز» بود: نوشتهای که فقط کسی که قاعدهاش را بلد است میفهمد. در برنامهنویسی به متنی میگویند که با یک زبان برنامهنویسی نوشته شده و کامپیوتر آن را میفهمد. فعل هم هست: to code یعنی کد نوشتن.
This code reads a file and prints every line.
این کد یک فایل را میخواند و هر خطش را چاپ میکند.
program (پروگرَم): برنامه
program در انگلیسی یعنی «برنامه»، مثل برنامهی یک جشن که میگوید اول چه میشود و بعد چه. برنامهی کامپیوتری هم همین است: فهرستی از دستورها که کامپیوتر به ترتیب انجام میدهد تا کاری تمام شود. فعل هم هست: to program یعنی برنامه نوشتن.
Write a program that asks for your name and says hello.
برنامهای بنویس که اسمت را بپرسد و سلام کند.
script (اِسکریپت): برنامهی کوچک برای یک کار مشخص
script در انگلیسی یعنی «متن نوشتهشده»، مثل فیلمنامه که بازیگر از رویش میخواند. در برنامهنویسی به برنامهی کوچکی میگویند که یک کار مشخص را خودکار انجام میدهد، مثلاً اسم صد عکس را عوض میکند. معمولاً یک فایل است و بدون ساختن و آمادهسازی، مستقیم اجرا میشود.
I wrote a small script to rename all the photos.
یک اسکریپت کوچک نوشتم تا اسم همهی عکسها را عوض کند.
software (سافتوِر): نرمافزار
soft یعنی نرم و ware یعنی کالا. software هر چیزی از کامپیوتر است که نمیتوانی به آن دست بزنی: برنامهها، بازیها، سیستمعامل. در برابرش hardware است، یعنی قطعههایی که میشود در دست گرفت. مرورگر، ادیتور و بازیای که میسازی همه software هستند.
You need to update the software before you continue.
قبل از ادامه باید نرمافزار را بهروز کنی.
application (اَپلیکِیشِن): برنامهی کاربردی؛ اپ
application از فعل apply میآید، یعنی «به کار بردن». برنامهای است که آدمها برای یک کار واقعی از آن استفاده میکنند: پیامرسان، ماشینحساب، نقشه. کوتاهشدهاش app است که هر روز روی گوشی میبینی. web application هم اپی است که داخل مرورگر باز میشود.
The application crashes when I open the settings page.
وقتی صفحهی تنظیمات را باز میکنم، برنامه از کار میافتد.
source code (سورس کُد): کد منبع؛ متن اصلی برنامه
source یعنی «سرچشمه». source code همان متنی است که برنامهنویس نوشته و آدم میتواند بخواندش، قبل از اینکه به شکلی تبدیل شود که فقط کامپیوتر میفهمد. مثل دستور پخت یک کیک در برابر خودِ کیک: با داشتن دستور میتوانی آن را عوض کنی و دوباره بپزی.
The source code of this project is available on GitHub.
کد منبع این پروژه روی GitHub در دسترس است.
programmer (پروگرَمِر): برنامهنویس
program + er: کسی که برنامه مینویسد. پسوند er در انگلیسی «کنندهی کار» میسازد، مثل teacher (درسدهنده) و player (بازیکن). programmer کسی است که فکرش را به دستورهایی تبدیل میکند که کامپیوتر بفهمد.
A good programmer reads the error message before asking for help.
برنامهنویس خوب قبل از کمک خواستن، پیام خطا را میخواند.
developer (دِوِلوپِر): توسعهدهنده؛ سازندهی نرمافزار
develop یعنی «رشد دادن و ساختن چیزی قدمبهقدم». developer کسی است که یک نرمافزار را از ایده تا محصول میسازد: فقط کد نمینویسد، طراحی میکند، تست میکند و آن را بهتر میکند. در چتها کوتاهش میکنند: dev.
She works as a web developer at a small company.
او در یک شرکت کوچک توسعهدهندهی وب است.
بخشی از یک README
About this project
QuizBox is a small application for making quizzes. It is free software, and the source code is open to everyone. The main program is written in Python. There is also a short script, setup.py, that prepares the database for you.
You do not need to be an expert programmer to help. If you can read the code and fix a small bug, you are welcome. New developers should start with the file CONTRIBUTING.md.
دربارهی این پروژه
QuizBox یک برنامهی کاربردی کوچک برای ساختن آزمون است. نرمافزاری رایگان است و کد منبعش برای همه باز است. برنامهی اصلی با پایتون نوشته شده. یک اسکریپت کوتاه هم هست، setup.py، که پایگاه داده را برایت آماده میکند.
برای کمک کردن لازم نیست برنامهنویس حرفهای باشی. اگر میتوانی کد را بخوانی و یک باگ کوچک را درست کنی، خوش آمدی. توسعهدهندههای تازه بهتر است از فایل CONTRIBUTING.md شروع کنند.