جلسهی 1: هوش مصنوعی واقعاً چیست؟ What Is AI, Really?
یک برنامهی معمولی قانونی را اجرا میکند که آدم نوشته؛ یک برنامهی یادگیرنده قانون را خودش از روی مثالها پیدا میکند. هوش مصنوعی فکر نمیکند، الگو پیدا میکند.
در این جلسه یاد میگیری
- در پایان این جلسه فرق برنامهی «قانونی» و برنامهی «یادگیرنده» را میدانی.
- میتوانی هوش مصنوعی را در گوشی خودت پیدا کنی: فیلتر عکس، پیشنهاد ویدیو، تایپ پیشگو.
- میتوانی با عوض کردن یک «خط مرز» (آستانه) تصمیم برنامه را عوض کنی.
- میتوانی برنامهای بنویسی که خط مرز را خودش از روی مثالها پیدا کند.
درس
بازی بدون کامپیوتر: معلم روی کاغذ یک قانون مخفی دارد. چند میوه میگوید و برای هر کدام میگوید «ترش» یا «شیرین». تو حدس بزن قانون چیست. بعد یک میوهی تازه میآید: ترش است یا شیرین؟ تو همین الان کاری کردی که هوش مصنوعی میکند: از روی مثالها یک الگو پیدا کردی، بیآنکه کسی قانون را به تو بگوید.
دو جور برنامه داریم. برنامهی قانونی: آدم قانون را مینویسد، مثل «اگر ترشی بیشتر از ۵ بود، بگو ترش». برنامهی یادگیرنده: به کامپیوتر فقط مثال میدهیم («لیمو ترش است، انگور شیرین است…») و خودش خط مرز را پیدا میکند. به برنامهی یادگیرنده میگوییم هوش مصنوعی.
sour = 7
line = 5
if sour >= line:
print("sour")
else:
print("sweet")هوش مصنوعی همین الان در گوشی توست: فیلتر عکس که صورت را پیدا میکند، پیشنهاد ویدیو در آپارات که از روی چیزهایی که دیدی حدس میزند، و تایپ پیشگو که کلمهی بعدی را پیشنهاد میدهد. هیچکدام «فکر» نمیکنند؛ همه از میلیونها مثال الگو پیدا کردهاند.
کامپیوتر خط مرز را چطور پیدا میکند؟ یک راه ساده: ترشترینِ میوههای شیرین و شیرینترینِ میوههای ترش را پیدا کن؛ خط مرز درست وسط این دو است. با هر مثال تازه، خط کمی جابهجا میشود؛ یعنی برنامه یاد میگیرد.
sweet = [2, 3, 1]
sour = [7, 9, 6]
line = (max(sweet) + min(sour)) / 2
print("line:", line)⚠️ هوش مصنوعی فقط به اندازهی مثالهایش خوب است. اگر همهی مثالهای «ترش» لیمو باشند، برنامه شاید کیوی را شیرین بداند. اگر مثالها غلط باشند، یاد گرفتنش هم غلط است. برای همین در این دوره همیشه میپرسیم: «از چه مثالهایی یاد گرفته؟»
جلسهی بعد: با یک هوش مصنوعی که حرف میزند آشنا میشوی و یاد میگیری چطور از آن چیزی بخواهی؛ مثل سفارش دادن به آشپز!
مثالهای این جلسه
- مثال شرط if در پایتون: if sour >= line:
- مثال تاپل و مجموعه در پایتون: line = (max(sweet) + min(sour)) / 2
چالشها
- Rule or Learning? (آسان)
- Does AI Think? (آسان)
- Move the Line (متوسط)
- Find the Line from Examples (متوسط)
- Learn, Then Decide (سخت)
- The Computer Picks the Line (سخت)