جلسهی 1: هوش مصنوعی چیست؟ What Is AI?
فرق یک برنامهی معمولی (قانونهایش را آدم مینویسد) با برنامهای که از مثالها یاد میگیرد؛ و هوش مصنوعیهایی که هر روز میبینی.
در این جلسه یاد میگیری
- در پایان این جلسه میدانی برنامهی معمولی و برنامهی یادگیرنده چه فرقی دارند.
- میتوانی چند هوش مصنوعی را که هر روز میبینی نام ببری.
- میتوانی برنامهای بنویسی که با مثالها، یک «آستانه» را خودش پیدا کند.
- میدانی هوش مصنوعی هم اشتباه میکند و باید جوابش را بررسی کنی.
درس
سلام! تا امروز برنامههایی نوشتی که قانونهایش را خودت مینوشتی: «اگر دما بیشتر از ۳۰ بود، بنویس گرم». کامپیوتر فقط دستور تو را اجرا میکرد. به این میگوییم برنامهی معمولی.
temp = 34
if temp > 30:
print("hot")
else:
print("not hot")هوش مصنوعی (AI) یعنی برنامهای که قانونش را خودش از مثالها پیدا میکند. به جای اینکه بگوییم «۳۰»، چند روز گرم و چند روز سرد نشانش میدهیم و او خودش عدد مرز را حساب میکند. این کار را یادگیری ماشین میگویند.
hot_days = [31, 35, 33]
cold_days = [18, 22, 25]
border = (max(cold_days) + min(hot_days)) / 2
print("learned border:", border)هر روز با هوش مصنوعی سر و کار داری: پیشنهاد ویدیو در یوتیوب، تشخیص چهره در گالری موبایل، ترجمهی گوگل، تصحیح خودکار کیبورد، و چتباتهایی مثل ChatGPT و Claude. همهی اینها از میلیونها مثال یاد گرفتهاند.
یک قانون ساده برای تشخیص: اگر برنامه با دیدن مثالهای بیشتر بهتر شود، یادگیرنده است. ماشینحساب با هزار بار جمع زدن بهتر نمیشود؛ ولی تصحیح خودکار کیبورد با تایپهای تو بهتر میشود.
در این دوره خودت هوش مصنوعیهای کوچک میسازی: چتبات، تشخیصدهندهی میوه، پیشبینیکنندهی نمره و حتی تشخیص رقم دستنویس. همه با پایتونی که بلدی: لیست، دیکشنری، حلقه و تابع.
⚠️ هشدار مهم: هوش مصنوعی جادو نیست و همیشه درست نمیگوید. اگر مثالهایش کم یا اشتباه باشند، جوابش هم اشتباه میشود. در هر برنامهای که میسازیم، میشماریم که چند بار درست و چند بار غلط جواب داده. جواب هوش مصنوعی را همیشه بررسی کن.
مثالهای این جلسه
- مثال شرط if (هوش مصنوعی با پایتون): if temp > 30:
- مثال تاپل و مجموعه (هوش مصنوعی با پایتون): border = (max(cold_days) + min(hot_days)) /…
چالشها
- AI Around Me (آسان)
- Ordinary Rule (آسان)
- Learn the Border (متوسط)
- How Many Right? (متوسط)
- Accuracy Function (سخت)
- Find the Best Border (سخت)