جلسهی 13: مدلهای زبانی و پرامپت Language Models and Prompts
ChatGPT و Claude چطور کار میکنند (پیشبینی کلمهی بعدی) و چطور از آنها خوب سؤال بپرسی: نقش بده، مثال بده، قدم به قدم بخواه.
در این جلسه یاد میگیری
- میدانی مدل زبانی یعنی چه و از کجا جواب میسازد.
- میتوانی یک پرامپت ضعیف را به پرامپت خوب تبدیل کنی: نقش، جزئیات، قالب، مثال.
- میدانی چرا «قدم به قدم فکر کن» جوابهای حسابوکتاب را بهتر میکند.
- میتوانی در پایتون پرامپت را از قطعهها بسازی و بررسی کنی.
درس
ChatGPT، Claude و Gemini مدل زبانی بزرگ (LLM) هستند: شبکههای عصبی غولپیکر (همان نورونهای جلسهی ۹، ولی میلیاردها) که یک کار ساده یاد گرفتهاند: پیشبینی کلمهی بعدی. با خواندن حجم عظیمی از متن اینترنت، آنقدر در این کار خوب شدهاند که جوابهایشان مثل آدم به نظر میرسد.
چیزی که به مدل مینویسی پرامپت است. پرامپت ضعیف جواب کلی و بیمزه میگیرد. مقایسه کن (این مثالها آمادهاند؛ در این درس چت زنده نداریم):
PROMPT: Write about cats.
ANSWER: Cats are small mammals that people keep as pets. They have fur,
four legs and a tail. Many people like cats because they are
independent and clean...پرامپت خوب چهار چیز دارد: نقش (تو یک معلم علوم هستی)، جزئیات (برای ۱۲ سالهها، ۳ جمله)، قالب (فهرست، جدول، کوتاه) و اگر لازم شد مثال.
PROMPT: You are a science teacher for 12-year-olds.
Explain in 3 short sentences why cats always land on their feet.
Use one everyday example.
ANSWER: When a cat falls, it twists its flexible spine so its front
half turns first and its back half follows. Its inner ear works
like a tiny level that tells it which way is down. It is like a
gymnast turning in the air to land on the mat feet first.مثال دادن قویترین ترفند است. وقتی چند نمونهی ورودی → خروجی نشان میدهی، مدل الگو را میگیرد (مثل k-NN که از مثالها یاد میگرفت!).
PROMPT: Turn each sentence into a fun title.
"Our school has a new library" -> "Books Get a New Home!"
"The football team won" -> "Goal! Our Team Takes the Cup"
"Science fair is next week" ->
ANSWER: "Volcanoes, Robots and Slime: Science Fair Is Coming!"برای حساب و منطق بگو «قدم به قدم». مدل زبانی یکدفعه جواب نهایی را خوب حدس نمیزند، ولی وقتی مرحلهها را مینویسد، هر مرحله ساده است و اشتباه کمتر میشود.
PROMPT: Solve step by step: a bus has 23 passengers. 8 get off and
5 get on. Then half of the passengers get off. How many are left?
ANSWER: Step 1: 23 - 8 = 15.
Step 2: 15 + 5 = 20.
Step 3: half of 20 is 10.
Answer: 10 passengers are left.⚠️ سه قانون ایمنی پرامپت: ۱) هیچوقت اطلاعات شخصی (نام کامل، مدرسه، آدرس، رمز) در پرامپت ننویس. ۲) جواب مدل را حقیقت فرض نکن؛ جلسهی بعد میبینی چقدر میتواند با اعتمادبهنفس دروغ بگوید. ۳) اگر مدل چیزی گفت که ناراحتت کرد یا عجیب بود، به یک بزرگتر بگو.
مثالهای این جلسه
- مثال پایتون (هوش مصنوعی با پایتون): PROMPT: Write about cats.
- مثال پایتون (هوش مصنوعی با پایتون): PROMPT: You are a science teacher for 12-y…
- مثال پایتون (هوش مصنوعی با پایتون): PROMPT: Turn each sentence into a fun titl…
- مثال پایتون (هوش مصنوعی با پایتون): PROMPT: Solve step by step: a bus has 23 p…
چالشها
- Which Prompt Is Better? (آسان)
- Parts of a Good Prompt (آسان)
- Build a Prompt (متوسط)
- Step by Step (متوسط)
- Prompt Checker (سخت)
- Few-Shot Pattern (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 12: پروژه: تشخیص رقم کوچک جلسهی 14: وقتی هوش مصنوعی اشتباه میکند →