جلسهی 62: پرامپتنویسی پیشرفته ۱ Advanced Prompting 1
چهار ترفند حرفهای پرامپت: فکر قدم به قدم، چند مثال حلشده، نقش و زمینه و قالب و محدودیت، و بهتر کردن پرامپت در چند دور. بعد با پایتون پرامپت میسازیم و بررسی میکنیم.
در این جلسه یاد میگیری
- در پایان این جلسه میدانم «فکر قدم به قدم» (chain of thought) چیست و چرا جوابهای حسابی را بهتر میکند.
- در پایان این جلسه میتوانم یک پرامپت few-shot با دو یا سه مثال در قالب دلخواهم بنویسم.
- در پایان این جلسه میتوانم یک پرامپت با نقش، زمینه، قالب و محدودیت بنویسم و در چند دور بهترش کنم.
- در پایان این جلسه میتوانم با پایتون پرامپت بسازم، بخشهایش را بررسی کنم و توکنهایش را بشمارم.
درس
در جلسهی ۱۳ پنج بخش پرامپت خوب را دیدی (نقش، جزئیات، قالب، مثال، قدمها) و در جلسهی ۳۹ فهمیدی مدل در اصل توکن بعدی را حدس میزند. امروز چهار ترفند حرفهایتر. هر ترفند را مثل یک «اسکرینشات» میبینی: یک پرامپت ضعیف و جوابش، بعد پرامپت بهتر و جواب بهتر. این گفتوگوها از قبل آماده شدهاند؛ در این سایت چت زنده با هوش مصنوعی نیست.
ترفند ۱: فکر قدم به قدم (chain of thought). در جواب اول مدل یکباره عدد را حدس زد و اشتباه کرد. در دومی از او خواستیم قدمها را بنویسد. چرا کمک میکند؟ چون مدل هر توکن را با نگاه به توکنهای قبلی میسازد؛ وقتی قدم ۱ نوشته شد، قدم ۲ روی آن ساخته میشود. درست مثل معلم ریاضی که میگوید «راهحل را بنویس، نه فقط جواب را». فایدهی دوم: تو هم میتوانی تکتک قدمها را چک کنی.
👤 You: A shop sells pens at 3 for 2 dollars. How much do 12 pens cost?
🤖 AI: 12 pens cost 6 dollars.
👤 You: A shop sells pens at 3 for 2 dollars. How much do 12 pens cost?
Think step by step. Write each step on its own line,
then the final answer after "Answer:".
🤖 AI: Step 1: 12 pens make 12 / 3 = 4 groups of 3 pens.
Step 2: each group costs 2 dollars, so 4 * 2 = 8 dollars.
Answer: 8 dollarsترفند ۲: چند مثال (few-shot). به جای توضیح طولانی که «جواب را این شکلی میخواهم»، دو یا سه نمونهی حلشده با همان قالب بده و آخرش سؤال خودت را با جای خالی بگذار. مدل الگو را ادامه میدهد، چون کارش ادامه دادن متن است! این همان ایدهی k-NN و یادگیری از مثال است، فقط این بار داخل پرامپت.
👤 You: Is this game review positive or negative? "Too many ads, I deleted it."
🤖 AI: This review seems to express a somewhat negative opinion about the
app, mainly because of advertisements, although the user might...
👤 You: Review: The new level is amazing!
Label: positive
Review: It keeps crashing on my phone.
Label: negative
Review: Too many ads, I deleted it.
Label:
🤖 AI: negativeترفند ۳: نقش + زمینه + قالب + محدودیت. نقش: مدل چه کسی باشد. زمینه: تو کی هستی و چه میدانی (مدل ذهنخوان نیست!). قالب: جواب چه شکلی باشد. محدودیت: چه چیزهایی نباید باشد یا اندازهاش چقدر باشد. هر چهار بخش را جدا و روشن بنویس.
👤 You: explain neutralisation
🤖 AI: Neutralisation is a chemical reaction in which an acid and a base
react quantitatively with each other, typically forming a salt and
water; the enthalpy of neutralisation of strong acids... (400 words)
👤 You: You are a patient chemistry tutor. <- role
I am 15. I understand pH but not neutralisation,
and I have a test tomorrow. <- context
Explain neutralisation in 5 bullet points. <- format
At most 100 words, only use HCl and NaOH as examples,
and end with 2 practice questions without answers. <- constraints
🤖 AI: - An acid (like HCl) and a base (like NaOH) cancel each other out.
- ...
Practice: 1) What do HCl and NaOH make? 2) ...ترفند ۴: چند دور بهتر کردن. پرامپت اول تقریباً هیچوقت بهترین نیست؛ مثل کد که بار اول باگ دارد. جواب را بخوان، ببین چه چیزی کم است، فقط یک چیز را عوض کن و دوباره امتحان کن. یک دفترچهی کوچک نگه دار: نسخه، تغییر، نتیجه.
v1: "Make a quiz about the solar system."
-> 30 questions, far too many
v2: "Make a 5-question quiz about the solar system."
-> good length, but questions are university level
v3: "Make a 5-question quiz about the solar system for 13-year-olds,
4 choices each, answers at the end."
-> exactly what I wantedوقتی بعدها با API برنامه بنویسی، پرامپت فقط یک رشتهی پایتون است که کد آن را میسازد: الگو، f-string و join. مثلاً این تابع از یک لیست جفت (سؤال، جواب) پرامپت few-shot میسازد. سؤالهای امروز همه از همین جنساند: پایتونی که پرامپت میسازد یا بررسی میکند. هیچ کدی در این سایت به کلید API یا اینترنت نیاز ندارد.
def few_shot(examples, question):
parts = []
for q, a in examples:
parts.append(f"Review: {q}\nLabel: {a}")
parts.append(f"Review: {question}\nLabel:")
return "\n".join(parts)
examples = [("The new level is amazing!", "positive"),
("It keeps crashing on my phone.", "negative")]
print(few_shot(examples, "Too many ads, I deleted it."))امتحان کن (با اجازهی خانواده و با حساب خانواده، چون این سرویسها حداقل سن دارند): DeepSeek در chat.deepseek.com، ChatGPT در chatgpt.com و Claude در claude.ai نسخهی رایگان دارند. آزمایش کلاسی: مسئلهی خودکارها را یک بار بدون «قدم به قدم» و یک بار با آن بپرس؛ یک پرامپت few-shot برای کارتهای حفظ لغت انگلیسی بساز؛ و یک پرامپت را سه دور بهتر کن و دفترچهاش را برای کلاس بیاور.
⚠️ حریم خصوصی: پرامپت «زمینه» میخواهد، اما زمینه هرگز یعنی اطلاعات خصوصی نیست. اسم کامل، آدرس، شماره تلفن، کارنامه و نمرههای مدرسه، عکس مدرک، و مخصوصاً عکس یا اطلاعات آدمهای دیگر (دوستانت، معلمها، خانواده) را هرگز در چتبات نگذار. هر چه میفرستی روی سرور یک شرکت ذخیره میشود. به جای «من علی رضایی از مدرسهی فلان هستم و نمرهی ریاضیام ۱۲ شد» بنویس «من دانشآموز ۱۵ سالهام و در ریاضی ضعیفم». همان کمک را میگیری، بدون خطر.
مثالهای این جلسه
- مثال پایتون (هوش مصنوعی با پایتون): 👤 You: A shop sells pens at 3 for 2 dollar…
- مثال پایتون (هوش مصنوعی با پایتون): 👤 You: Is this game review positive or neg…
- مثال پایتون (هوش مصنوعی با پایتون): 👤 You: explain neutralisation
- مثال پایتون (هوش مصنوعی با پایتون): v1: "Make a quiz about the solar system."
- مثال تابع (هوش مصنوعی با پایتون): def few_shot(examples, question):
چالشها
- Spot the Chain of Thought (آسان)
- Fill the Template (آسان)
- Few-Shot Builder (متوسط)
- Prompt Checker (متوسط)
- Fit the Token Budget (سخت)
- Prompt from a Recipe (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 61: پروژه: عامل بازی جلسهی 63: پرامپتنویسی پیشرفته ۲ →