جلسهی 18: اپ من ۱ My App 1
وقت اپ خودت است! یک ایده انتخاب میکنی (از شش ایدهی آماده یا ایدهی خودت)، صفحههایش را روی کاغذ میکشی، مینویسی هر دکمه چه میکند و فهرست «حتماً / اگر وقت شد» را میسازی.
در این جلسه یاد میگیری
- یک ایدهی اپ داری و در یک جمله میگویی برای چه کسی و برای چه مشکلی است.
- صفحههای اپت را روی کاغذ کشیدهای و برچسب هر کادر و دکمه را نوشتهای.
- برای هر دکمه نوشتهای «وقتی زده شد چه میشود» و اپ چه دادهای را ذخیره میکند.
- یک فهرست «حتماً / اگر وقت شد» داری که در دو جلسه جا میشود.
درس
در این سه جلسهی آخر، اپ خودت را میسازی: امروز طرح، جلسهی بعد ساخت و تست، و جلسهی آخر ارائه. هر چه در این دوره یاد گرفتی به کارت میآید: دکمه و کادر، لیست، app.save، عدد و تاریخ، نمودار، چند صفحه، تنظیمات و خطاگیری. امروز هنوز کد زیادی نمینویسی؛ امروز فکر میکنی.
یک ایدهی خوب جواب یک سؤال ساده است: «این اپ به چه کسی کمک میکند و چه مشکلی را حل میکند؟» مثلاً «برادر کوچکم کلمههای انگلیسی یادش میرود» یا «من یادم میرود آب بخورم». جوابت را در یک جمله بنویس. اگر در یک جمله جا نشد، ایده هنوز خیلی بزرگ است.
ایده نداری؟ شش ایدهی آماده داریم، همان شش الگوی دورهی HTML: دفتر لغت، شمارندهی آب، برنامهی هفتگی، دفترچهی نمره، رأیگیری کلاس و کتابهایی که خواندم. هر کدام در کارتهای بعدی یک کد کوچک و کامل دارد. «خودت امتحان کن» را بزن، اجرا کن، بخوانش و بعد مال خودت کنش. ایدهی خودت را هم میتوانی بیاوری.
ایدهی ۱: دفتر لغت. کلمه و معنیاش را اضافه میکنی و همه در یک لیست میمانند. هر کلمه یک دیکشنری {"word": ..., "meaning": ...} است. مال خودت کن: صفحهی «آزمون از کلمهها» (مثل آزمونساز جلسهی ۱۶)، جستوجو، یا حذف با زدن روی کلمه.
import app
words = app.load("words", [])
def show_words():
items.clear()
for w in words:
items.add(f"{w['word']}: {w['meaning']}")
def add_word():
word = word_box.value.strip()
meaning = meaning_box.value.strip()
if word == "" or meaning == "":
app.toast("Write a word and its meaning")
return
words.append({"word": word, "meaning": meaning})
app.save("words", words)
word_box.value = ""
meaning_box.value = ""
show_words()
app.title("Word Book")
word_box = app.input("Word")
meaning_box = app.input("Meaning")
app.button("Add", add_word)
items = app.list()
show_words()
app.run()ایدهی ۲: شمارندهی آب. هر لیوان آب یک دکمه است. اپ تاریخ شمسی امروز را با شمارش نگه میدارد، پس فردا خودش از صفر شروع میکند. مال خودت کن: صفحهی تنظیمات برای هدف روزانه (جلسهی ۱۵)، نمودار هفت روز گذشته با app.bar، دکمهی -1 برای اشتباه.
import app
GOAL = 8
today = app.shamsi()
water = app.load("water", {"day": today, "glasses": 0})
if water["day"] != today:
water = {"day": today, "glasses": 0}
def show():
note.value = f"{water['glasses']} of {GOAL} glasses"
def drink():
water["glasses"] = water["glasses"] + 1
app.save("water", water)
show()
if water["glasses"] == GOAL:
app.toast("Goal reached! Well done!")
app.title("Water")
app.text(f"Today: {today}")
note = app.text("")
app.button("+1 glass", drink)
show()
app.run()ایدهی ۳: برنامهی هفتگی. برای هر روز هفته کار مینویسی و لیست به ترتیب روزها نشان داده میشود، هر کاری را هر وقت اضافه کرده باشی. روز فقط از لیست DAYS قبول میشود. مال خودت کن: تیک «انجام شد»، یک صفحه برای هر روز، یا دکمهی «کارهای امروز».
import app
DAYS = ["Sat", "Sun", "Mon", "Tue", "Wed", "Thu", "Fri"]
plan = app.load("plan", [])
def show_plan():
items.clear()
for day in DAYS:
for p in plan:
if p["day"] == day:
items.add(f"{day}: {p['task']}")
def add():
day = day_box.value.strip().capitalize()
task = task_box.value.strip()
if day not in DAYS:
app.toast("Write a day like Sat or Mon")
return
if task == "":
app.toast("Write a task")
return
plan.append({"day": day, "task": task})
app.save("plan", plan)
task_box.value = ""
show_plan()
app.title("My Week")
day_box = app.input("Day (Sat to Fri)")
task_box = app.input("Task")
app.button("Add", add)
items = app.list()
show_plan()
app.run()ایدهی ۴: دفترچهی نمره. درس و نمره (۰ تا ۲۰) را مینویسی و اپ میانگین را حساب میکند. نمره میتواند اعشاری باشد، پس float به جای int. مال خودت کن: بهترین و بدترین نمره با max و min، نمودار نمرهها، یا گزارش CSV با app.download (جلسهی ۱۷). فقط نمرههای ساختگی یا مال خودت، نه نمرهی دیگران.
import app
grades = app.load("grades", [])
def show_grades():
items.clear()
total = 0
for g in grades:
items.add(f"{g['subject']}: {g['grade']}")
total = total + g["grade"]
if len(grades) > 0:
average.value = f"Average: {round(total / len(grades), 1)}"
def add_grade():
subject = subject_box.value.strip()
if subject == "":
app.toast("Write the subject")
return
try:
grade = float(grade_box.value)
except ValueError:
app.toast("The grade must be a number")
return
if grade < 0 or grade > 20:
app.toast("A grade is from 0 to 20")
return
grades.append({"subject": subject, "grade": grade})
app.save("grades", grades)
subject_box.value = ""
grade_box.value = ""
show_grades()
app.title("Grade Book")
average = app.text("No grades yet")
subject_box = app.input("Subject")
grade_box = app.number("Grade")
app.button("Add", add_grade)
items = app.list()
show_grades()
app.run()ایدهی ۵: رأیگیری کلاس. گزینهها در لیستاند و با زدن روی هر کدام یک رأی به آن داده میشود؛ نمودار همان لحظه بالا میرود. مال خودت کن: صفحهی تنظیمات برای نوشتن گزینههای تازه، دکمهی «شروع دوباره»، یا نشان دادن برنده. رأیگیری بینام است: اسم هیچکس را نگه ندار.
import app
options = ["Park", "Museum", "Cinema"]
votes = app.load("votes", [0, 0, 0])
def show():
items.clear()
for i in range(len(options)):
items.add(f"{options[i]}: {votes[i]}")
chart.update(votes, options)
def vote(i):
votes[i] = votes[i] + 1
app.save("votes", votes)
show()
app.toast(f"One vote for {options[i]}")
app.title("Class Trip Vote")
app.text("Tap your choice:")
items = app.list()
items.on_tap(vote)
chart = app.bar(votes, options)
show()
app.run()ایدهی ۶: کتابهایی که خواندم. اسم کتاب و تعداد صفحهها را مینویسی و اپ میگوید چند کتاب و چند صفحه خواندهای. مال خودت کن: تاریخ تمام کردن با app.shamsi()، امتیاز ۱ تا ۵ ستاره، یا صفحهی جزئیات با زدن روی هر کتاب (جلسهی ۱۴).
import app
books = app.load("books", [])
def show_books():
items.clear()
total = 0
for b in books:
items.add(f"{b['title']} ({b['pages']} pages)")
total = total + b["pages"]
summary.value = f"Books: {len(books)}, pages: {total}"
def add_book():
title = title_box.value.strip()
if title == "":
app.toast("Write the book's title")
return
try:
pages = int(pages_box.value)
except ValueError:
app.toast("Pages must be a whole number")
return
if pages < 1 or pages > 3000:
app.toast("Pages must be from 1 to 3000")
return
books.append({"title": title, "pages": pages})
app.save("books", books)
title_box.value = ""
pages_box.value = ""
show_books()
app.title("Books I Read")
summary = app.text("")
title_box = app.input("Title")
pages_box = app.number("Pages")
app.button("Add", add_book)
items = app.list()
show_books()
app.run()اول کاغذ! برای هر صفحه یک مستطیل به شکل گوشی بکش: عنوان، متنها، کادرها، دکمهها و لیست. برچسب دقیق هر کادر و دکمه را بنویس، همان که در app.input("...") و app.button("...") میآید. با فلش نشان بده هر دکمه به کدام صفحه میرود. بیشتر از سه صفحه نکش: اپ سادهای که کار میکند از اپ بزرگی که نیمهکاره مانده خیلی بهتر است.
وقتی این دکمه را زدم چه میشود؟ کنار هر دکمه، کار آن را قدمبهقدم بنویس، مثل این فلوچارت برای دکمهی Add دفتر لغت. هر قدم بعداً یک یا دو خط کد میشود. اگر نتوانستی قدمها را بنویسی، هنوز نمیدانی دکمه چه کند؛ این را حالا بفهم، نه وسط کد.
دادهی اپت چیست؟ کنار طرحت بنویس اپ چه چیزی را نگه میدارد، با چه اسمی و به چه شکلی، مثلاً app.save("words", words) و هر کلمه {"word": ..., "meaning": ...}. 🛡️ یادت باشد: اپ تو هم نباید اسم کامل، شمارهی تلفن، آدرس یا رمز کسی را بخواهد. هر چه اپ کمتر بداند، امنتر است.
حالا فهرست بنویس، در دو ستون. «حتماً»: کارهایی که بدون آنها اپ معنی ندارد، مثل «افزودن کلمه»، «نشان دادن لیست» و «ذخیره». «اگر وقت شد»: چیزهای قشنگ اضافه، مثل «صفحهی تنظیمات»، «نمودار» یا «آزمون از کلمهها». ستون «حتماً» حداکثر ۴ یا ۵ کار داشته باشد.
این فلوچارت برنامهریزی امروز است. به لوزی دقت کن: اگر «حتماً»ها در دو جلسه جا نمیشوند، یکی را به «اگر وقت شد» ببر و دوباره بپرس. وقتی جواب «بله» شد، در «محیط کدنویسی» یک پروژهی پایتون تازه بساز و اسکلت اپ را بنویس: همهی صفحهها و ابزارها، و تابعهایی که فعلاً فقط pass دارند. اسکلت باید اجرا شود و همهی دکمهها را نشان دهد.
یک اسکلت نمونه: دکمهها هستند ولی هنوز کاری نمیکنند. pass یعنی «فعلاً هیچ». کامنت کنار هر تابع میگوید بعداً چه میکند. فردا همین تابعها را یکییکی پر میکنی.
import app
def add_word():
pass # step 2: read the boxes, add, save
def start_quiz():
pass # "if there is time"
app.screen("main")
app.title("Word Book")
word_box = app.input("Word")
meaning_box = app.input("Meaning")
app.button("Add", add_word)
app.button("Quiz me", start_quiz)
items = app.list()
app.run()قبل از رفتن، طرحت را به یک همکلاسی نشان بده و بپرس: «از روی این کاغذ میفهمی با اپ چه کار کنی؟» اگر جایی گیج شد، همانجا را سادهتر کن. این کار پنج دقیقه طول میکشد و جلوی ساعتها کد اضافه را میگیرد.
همین در HTML: در دورهی «اپ با HTML» (/learn/app-web) همین شش ایده به شکل الگوهای آماده در استودیو هستند و طرح در بخش «۱. طرح» پروژه نوشته میشود. ایده و کاغذ در هر دو زبان یکی است؛ فقط کد فرق دارد.
مثالهای این جلسه
- مثال تابع (اپ با پایتون): def show_words():
- مثال تابع (اپ با پایتون): def show():
- مثال تابع (اپ با پایتون): def show_plan():
- مثال مدیریت خطا با try (اپ با پایتون): try: — اپ من ۱
- مثال تابع (اپ با پایتون): def show(): — اپ من ۱
- مثال مدیریت خطا با try (اپ با پایتون): try: — اپ من ۱ 2
- مثال تابع (اپ با پایتون): def add_word():