جلسهی 24: پروژه: دفترچهی یادداشت خصوصی Project: Private Notes
پایان فاز ششم. ثبتنام با هش، ورود با توکن و نگهبانی که میفهمد چه کسی میپرسد را یک بار دیگر در یک نگاه میبینی، با یادآوری پایگاه داده از فاز ۵. بعد پروژهی «دفترچهی یادداشت خصوصی»: سروری که در آن هر کس ثبتنام میکند، وارد میشود، یادداشت مینویسد و فقط یادداشتهای خودش را میبیند، و آخر سر خارج میشود.
در این جلسه یاد میگیری
- ایدههای جلسههای ۲۱ تا ۲۳ را مرور میکنی و اشتباههای رایجشان را میشناسی.
- ثبتنام و ورودی میسازی که رمز را فقط به شکل هش نگه میدارد و توکن میدهد.
- با یک نگهبان
@app.beforeهمهی مسیرها را جز ثبتنام و ورود میبندی. - یادداشتها را در پایگاه داده نگه میداری طوری که هر کس فقط مال خودش را ببیند، و خروج توکن را پاک میکند.
درس
🔐 قانون طلایی این دوره: سرور امانتدار است. هر سروری که میسازی دادهی آدمها را نگه میدارد: اسم، امتیاز، یادداشت، رمز. پس به هر چه از بیرون میآید شک کن، رمز را هیچوقت خام نگه ندار و دادهی کسی را به دیگری نشان نده. فقط سرورهای خودت را امتحان کن. سرور این دوره ساختگی است و داخل همین صفحه کار میکند: هر بار که برنامه را اجرا میکنی از صفر ساخته میشود، پس هر چه میخواهی امتحان کن.
📌 جلسهی ۲۱ در یک نگاه: ثبتنام. رمز هیچوقت خام نگه داشته نمیشود. hashlib.sha256(text.encode()).hexdigest() اثر انگشت ۶۴ حرفی یک متن است و برگشت ندارد. نمک (salt) کاری میکند دو رمز یکسان دو هش متفاوت بدهند. hash_password(password) موقع ثبتنام و check_password(password, stored) موقع امتحان؛ هرگز ==. اسم تکراری: 409. هش هرگز در جواب نمیآید.
📌 جلسهی ۲۲ در یک نگاه: ورود. POST /login رمز را امتحان میکند؛ غلط بود 401 با یک پیام برای «اسم نیست» و «رمز غلط». درست بود، new_token() (دستبند کنسرت) را نگه میدارد و {"token": ...} میدهد. مشتری آن را با headers={"Authorization": "Bearer " + token} میفرستد و سرور با request.token میخواند. توکنها در یک dict یا یک جدول.
📌 جلسهی ۲۳ در یک نگاه: چه کسی میپرسد؟ @app.before پیش از هر مسیر اجرا میشود: request.user = tokens.get(request.token)، و بدون کاربر برای مسیرهای خصوصی 401. امنترین نگهبان همه را میبندد جز یک فهرست PUBLIC. 401 یعنی «نمیدانم کی هستی»، 403 یعنی «مال تو نیست»، و 404 آن را پنهان هم میکند (WHERE id = ? AND owner = ?). صاحب هر چیز تازه request.user است. خروج: del tokens[request.token].
⚠️ اشتباههای رایج این فاز:
- رمز خام در جدول، یا hash_password(password) == stored برای امتحان.
- SELECT * روی جدول کاربرها و فرستادن ستون hash.
- دو پیام جدا برای «اسم نیست» و «رمز غلط».
- "Bearer" + token بدون فاصله.
- اسم کاربر از JSON یا آدرس بهجای request.user.
- tokens[request.token] بهجای .get، و db.one(..., request.token) بدون تاپل وقتی توکن None است.
- خروجی که توکن را روی سرور پاک نمیکند.
🔁 از فاز ۵: پایگاه داده. فهرست در حافظه با خاموش شدن سرور میمیرد؛ db میماند. db.run برای CREATE، INSERT، UPDATE و DELETE (با .id ردیف تازه و .changed تعداد ردیفهای عوضشده: 0 یعنی 404)، db.all فهرست dictها، db.one یک dict یا None، db.value یک عدد. دادهی کاربر همیشه با ? و تاپل. صفحهبندی با LIMIT ? OFFSET ?.
from server import app, ask, abort, db
db.run("CREATE TABLE notes (id INTEGER PRIMARY KEY, owner TEXT, text TEXT)")
db.run("INSERT INTO notes (owner, text) VALUES (?, ?)", ("Sara", "Buy a gift for Mina"))
@app.delete("/notes/<int:note_id>")
def delete_note(note_id):
if db.run("DELETE FROM notes WHERE id = ?", (note_id,)).changed == 0:
abort(404, "no such note")
return "", 204
ask("DELETE /notes/1")
ask("DELETE /notes/1")
print(db.value("SELECT COUNT(*) FROM notes"))📒 پروژه: دفترچهی یادداشت خصوصی. سروری میسازی که بچههای کلاس در آن یادداشت مینویسند و هیچکس یادداشت دیگری را نمیبیند. اسمها و هشها در dict users، توکنها در dict tokens، یادداشتها در جدول notes (id, owner, text). سه قدم:
1. POST /signup (409 برای اسم تکراری) و POST /login (401 برای رمز غلط).
2. نگهبان @app.before با فهرست PUBLIC، و POST /notes و GET /notes که فقط مال خود آدم است.
3. GET /notes/<int:note_id> که یادداشت دیگران را با 404 پنهان میکند، و POST /logout.
هر قدم روی کد قدم قبل ساخته میشود؛ دکمهی «ادامه از کد مرحلهی قبلم» کدت را میآورد.
تابع کمکی مشتری. پایین برنامه یک تابع log_in(name, password) آماده است که POST /login را بیصدا میفرستد، کد جواب را چاپ میکند و هدر Authorization آماده را برمیگرداند. پس هر درخواست خصوصی این شکلی است: ask("GET /notes", headers=sara). مسیرهای تازه را بالای def log_in بنویس و درخواستهای تازه را آخر برنامه.
from server import app, ask, request, new_token
tokens = {}
@app.post("/login")
def login():
token = new_token()
tokens[token] = request.json["name"]
return {"token": token}
def log_in(name, password):
r = ask("POST /login", {"name": name, "password": password}, quiet=True)
print(name, "logs in:", r.status)
return {"Authorization": "Bearer " + r.json["token"]}
sara = log_in("Sara", "cat123")
print(list(sara))مثالهای این جلسه
- مثال تابع (بکاند با پایتون): def delete_note(note_id):
- مثال تابع (بکاند با پایتون): def login(): — پروژه: دفترچهی یادداشت خصوصی
چالشها
- Nothing Was Deleted (آسان)
- Send It Back or Not? (آسان)
- The Path of a Private Request (متوسط)
- Step 1: Sign Up and Log In (متوسط)
- Step 2: The Guard and My Notes (سخت)
- Step 3: Hidden Notes and Logging Out (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 23: چه کسی میپرسد؟ جلسهی 25: هیچوقت به کلاینت اعتماد نکن →