جلسهی 3: کدهای وضعیت Status Codes
کد وضعیت در یک عدد میگوید کار چطور پیش رفت. خانوادهی 2xx یعنی «درست شد»، 4xx یعنی «مشتری اشتباه کرد» و 5xx یعنی «سرور خراب شد»؛ کدهای مهم 200، 201، 400، 401، 403، 404، 405 و 500. یاد میگیری با return "...", 404 یا abort(404, "...") کد را خودت انتخاب کنی، با r.ok جواب را بسنجی، و فرق GET (خواندن) و POST (فرستادن) را ببینی.
در این جلسه یاد میگیری
- کدهای
200،201،400،401،403،404،405و500را میشناسی و میدانی هر کدام مال کدام خانواده است. - با
return "...", 403کد وضعیت پاسخ را خودت انتخاب میکنی. - با
abort(404, "...")تابع را همانجا متوقف میکنی و یک پیام خطا میفرستی. - با
r.okمیفهمی جواب خوب بود یا نه، و میدانی روش اشتباه405میگیرد.
درس
🔐 قانون طلایی این دوره: سرور امانتدار است. هر سروری که میسازی دادهی آدمها را نگه میدارد: اسم، امتیاز، یادداشت، رمز. پس به هر چه از بیرون میآید شک کن، رمز را هیچوقت خام نگه ندار و دادهی کسی را به دیگری نشان نده. فقط سرورهای خودت را امتحان کن. سرور این دوره ساختگی است و داخل همین صفحه کار میکند: هر بار که برنامه را اجرا میکنی از صفر ساخته میشود، پس هر چه میخواهی امتحان کن.
یادت هست؟ در جلسهی ۲ با @app.get("/...") مسیر ساختیم و دیدیم آدرسی که مسیر ندارد خودبهخود 404 میگیرد. آن 200 و 404 کد وضعیت بودند. امروز همهی خانوادهشان را میشناسی و یاد میگیری خودت انتخابشان کنی.
from server import app, ask
@app.get("/")
def home():
return "Hi!"
ask("GET /")
ask("GET /nothing-here")🚦 خانوادههای کد وضعیت. رقم اول همهچیز را میگوید:
- 2xx همهچیز خوب است. 200 OK: «بفرما». 201 Created: «چیز تازهای که خواستی ساخته شد».
- 4xx مشتری اشتباه کرده. 400 Bad Request: «درخواستت ناقص یا خراب است». 401 Unauthorized: «نمیدانم کی هستی؛ اول وارد شو». 403 Forbidden: «میدانم کی هستی، ولی اجازه نداری». 404 Not Found: «چنین چیزی ندارم». 405 Method Not Allowed: «این آدرس هست، ولی این کار را رویش نمیشود کرد».
- 5xx سرور خراب شده. 500 Internal Server Error: «تقصیر ما بود، کد سرور به مشکل خورد».
در رستوران: 400 یعنی سفارشت خوانا نیست، 404 یعنی این غذا در منو نیست، 500 یعنی آشپزخانه آتش گرفت!
from server import ask
ask("https://game.test/players/nima")
ask("https://game.test/players/kian")
ask("https://weather.test/today")✋ کد را خودت انتخاب کن. تا حالا هر مسیری که متن برمیگرداند 200 میگرفت. اگر بعد از متن یک , و یک عدد بگذاری، آن عدد کد وضعیت میشود: return "Teachers only, sorry!", 403. اول بدنه، بعد کد. اینطوری مشتری فقط از روی عدد هم میفهمد چه شد، حتی اگر متن را نخواند.
from server import app, ask
@app.get("/staff-room")
def staff_room():
return "Teachers only, sorry!", 403
@app.get("/old-games")
def old_games():
return "That page is gone", 404
ask("GET /staff-room")
ask("GET /old-games")🛑 abort: همینجا بایست. abort(404, "no lunch menu yet") تابع را همان لحظه متوقف میکند؛ خطهای بعدی اجرا نمیشوند. پاسخ کد 404 و بدنهی {"error": "no lunch menu yet"} دارد، شکلی که برنامهها راحت میخوانند. abort را باید مثل app از server وارد کنی. معمولاً داخل یک if میآید: «اگر چیزی درست نیست، بایست؛ وگرنه ادامه بده». در این مثال بعد از اولین درخواست، ناهار آماده میشود و درخواست دوم جواب دیگری میگیرد.
from server import app, ask, abort
lunch_ready = False
@app.get("/lunch")
def lunch():
if not lunch_ready:
abort(404, "no lunch menu yet")
return "Today: rice and chicken"
ask("GET /lunch")
lunch_ready = True
ask("GET /lunch")✅ r.ok برای مشتری. وقتی با quiet=True میپرسی، r.status عدد کد است، r.reason اسمش (مثل Not Found) و r.text بدنه به شکل متن. r.ok وقتی کد از خانوادهی 2xx باشد True است و وگرنه False. اینطوری مشتری بدون حفظ کردن همهی کدها میفهمد کار درست شد یا نه.
from server import app, ask
@app.get("/")
def home():
return "Hi!"
r = ask("GET /", quiet=True)
print(r.status, r.reason, r.ok, r.text)
r = ask("GET /nothing", quiet=True)
print(r.status, r.reason, r.ok)📮 GET میخواند، POST میفرستد. روش درخواست میگوید مشتری چه کاری میخواهد: GET یعنی «چیزی را به من نشان بده» و POST یعنی «این را از من بگیر و نگه دار» (مثل فرستادن یک امتیاز تازه). یک آدرس میتواند برای هر روش تابع خودش را داشته باشد: @app.get("/scores") و @app.post("/scores"). اگر روشی بیاید که برایش تابعی نیست، سرور 405 میدهد و میگوید چه روشهایی مجازند. فرستادن داده با POST را در فاز ۴ کامل یاد میگیری؛ فعلاً فقط روش را عوض میکنیم.
from server import app, ask
@app.get("/scores")
def read_scores():
return "Best score: 2100"
@app.post("/scores")
def save_score():
return "Score saved", 201
ask("GET /scores")
ask("POST /scores")
ask("DELETE /scores")اشتباههای رایج:
- ترتیب برعکس: return 404, "Not here" خطا میدهد؛ اول بدنه، بعد کد: return "Not here", 404.
- کد داخل کوتیشن: return "Not here", "404" هم خطاست؛ کد یک عدد است.
- خطا با 200: return "error: no such player" به مشتری میگوید همهچیز خوب است (r.ok میشود True)؛ برای خطا کد خطا بفرست.
- کد بعد از abort: هر چه بعد از abort(...) بنویسی، اجرا نمیشود.
- 401 و 403 را قاطی نکن: 401 یعنی «اول بگو کی هستی»، 403 یعنی «تو را میشناسم ولی اجازه نداری».
مثالهای این جلسه
- مثال تابع (بکاند با پایتون): def home(): — کدهای وضعیت
- مثال پایتون (بکاند با پایتون): ask("https://game.test/players/nima")
- مثال تابع (بکاند با پایتون): def staff_room():
- مثال تابع (بکاند با پایتون): def lunch():
- مثال تابع (بکاند با پایتون): def home(): — کدهای وضعیت 2
- مثال تابع (بکاند با پایتون): def read_scores():
چالشها
- The Right Label (آسان)
- Sort the Codes (آسان)
- Teachers Only (متوسط)
- The Wrong Method (متوسط)
- Is the Quiz Ready? (سخت)
- The Guestbook (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 2: اولین سرور تو جلسهی 4: پروژه: سرور اطلاعات کلاس →