جلسهی 26: تزریق با مثال ساختگی Injection with a Toy Example
وقتی برنامه، ورودی کاربر را به یک «دستور» میچسباند، کاربر میتواند دستور را عوض کند. این حمله «تزریق» نام دارد. با یک پایگاه دادهی اسباببازی میبینیم چطور رخ میدهد و چطور با مقایسهی مستقیم مقدارها (پارامتری) جلویش را میگیریم.
در این جلسه یاد میگیری
- در پایان این جلسه میتوانم توضیح بدهم تزریق یعنی چه و چرا چسباندن متن کاربر به دستور خطرناک است.
- در پایان این جلسه میتوانم در یک پایگاه دادهی ساختگی ببینم ورودی
' OR 1=1چطور همهچیز را برمیگرداند. - در پایان این جلسه میتوانم جستوجوی پارامتری بنویسم که مقدار را مستقیم مقایسه میکند و تزریق روی آن اثر ندارد.
درس
⚠️ تزریق را فقط روی پایگاه دادهی اسباببازی خودمان (یک لیست در همین برنامه) امتحان میکنیم. نوشتن ' OR 1=1 در فرم ورود یک سایت واقعی، حتی سایت مدرسه، تلاش برای نفوذ است و جرم محسوب میشود. اگر فکر میکنی سایتی چنین مشکلی دارد، به معلم یا مدیر آن سایت بگو؛ خودت امتحان نکن.
سایتها داده را در پایگاه داده نگه میدارند و با یک زبان دستوری (مثل SQL) از آن سؤال میپرسند: «همهی کاربرانی را بده که اسمشان sara است». ما SQL نداریم، پس یک نسخهی اسباببازی میسازیم: پایگاه داده = لیستی از دیکشنریها، و پرسوجو = متنی مثل name = 'sara'.
users = [
{"name": "sara", "role": "student"},
{"name": "omid", "role": "student"},
{"name": "admin", "role": "admin"},
]موتور اسباببازی ما دو شکل پرسوجو را میفهمد: name = 'X' که فقط سطرهای با آن اسم را میدهد، و اگر در متن پرسوجو OR 1=1 باشد، چون 1=1 همیشه درست است، همهی سطرها را برمیگرداند. درست مثل موتورهای واقعی که هر شرط همیشهدرست را قبول میکنند.
def run_query(db, query):
if "OR 1=1" in query:
return db # always-true condition: everything
wanted = query.split("'")[1] # the text between the quotes
return [row for row in db if row["name"] == wanted]
print(run_query(users, "name = 'sara'"))حالا اشتباه خطرناک: برنامهنویس متن کاربر را با + به پرسوجو میچسباند. برای ورودی عادی sara همهچیز خوب است. اما کاربر بدجنس مینویسد ' OR 1=1 و پرسوجو میشود name = '' OR 1=1'. متن کاربر از جایگاه «مقدار» بیرون زد و دستور را عوض کرد. این یعنی تزریق.
def search_unsafe(db, text):
query = "name = '" + text + "'"
print("query:", query)
return run_query(db, query)
print(len(search_unsafe(users, "sara"))) # 1
print(len(search_unsafe(users, "' OR 1=1"))) # 3 <- everything leaked!در دنیای واقعی، همین ترفند در فرم ورود یعنی «بدون رمز وارد شو» و در جستوجو یعنی «کل جدول کاربران را لو بده». سالهاست که بزرگترین نشتهای اطلاعات با همین اشتباه ساده شروع شدهاند. و پاک کردن ' از ورودی (فهرست سیاه) کافی نیست؛ همیشه راه دیگری پیدا میشود.
راه درست: پرسوجوی پارامتری. متن کاربر هرگز وارد دستور نمیشود؛ دستور ثابت است و مقدار جداگانه داده میشود و فقط به عنوان مقدار مقایسه میشود. در نسخهی اسباببازی ما یعنی مستقیم row["name"] == text. حالا ' OR 1=1 فقط یک اسم عجیب است که هیچکس آن را ندارد.
def search_safe(db, text):
return [row for row in db if row["name"] == text]
print(len(search_safe(users, "sara"))) # 1
print(len(search_safe(users, "' OR 1=1"))) # 0در پایتون واقعی با sqlite3 همین کار با علامت سؤال انجام میشود: cursor.execute("SELECT * FROM users WHERE name = ?", (text,)). علامت ? جای مقدار است و کتابخانه خودش مطمئن میشود متن کاربر فقط مقدار بماند. هر وقت دیدی کسی متن کاربر را با + یا f-string به SQL میچسباند، زنگ خطر!
اشتباههای رایج: ۱) فکر کردن تزریق فقط مال SQL است؛ هر جا متن کاربر وارد دستور شود (خط فرمان، HTML، جستوجوی فایل) همین خطر هست. ۲) فقط ' را حذف کردن و خیال راحت. ۳) پرسوجوی پارامتری نوشتن ولی در یک جای دیگر باز هم + به کار بردن؛ یک سوراخ کافی است.
مثالهای این جلسه
- مثال لیست (امنیت سایبری با پایتون): users = [
- مثال تابع (امنیت سایبری با پایتون): def run_query(db, query):
- مثال تابع (امنیت سایبری با پایتون): def search_unsafe(db, text):
- مثال تابع (امنیت سایبری با پایتون): def search_safe(db, text):
چالشها
- Build the Query (آسان)
- Always True (آسان)
- The Leak (متوسط)
- Parameterised Search (متوسط)
- Login Simulator (سخت)
- Injection Detector (سخت)
- Block Suspicious Input (متوسط)
- Parameterised Lookup (متوسط)
بیشتر بخوان
- لیست در پایتون: آموزش کامل list با مثال، متدها و نکتهها
- تابع در پایتون: آموزش def، پارامتر و return با مثال
← جلسهی 25: ورودی را باور نکن جلسهی 27: مسیر فایل و `..` →