بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 5: مهندسی اجتماعی Social Engineering

وقتی به جای کامپیوتر، آدم‌ها را فریب می‌دهند: داستان‌های واقعی نوجوان‌ها، ترفندها، و یک برنامه‌ی پایتون که «درجه‌ی اعتماد» حساب می‌کند.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

قوی‌ترین قفل دنیا هم فایده ندارد اگر کسی تو را راضی کند در را باز کنی. مهندسی اجتماعی یعنی همین: به جای شکستن کامپیوتر، فریب دادن آدم. فیشینگ یکی از شکل‌های آن است؛ شکل‌های دیگر: تماس تلفنی، پیام در بازی، حتی حضوری.

داستان ۱: در یک بازی آنلاین، «بازیکن سطح بالا» به علی می‌گوید: «رمزت را بده، برات آیتم کمیاب می‌گذارم.» علی می‌دهد. یک ساعت بعد حسابش را از دست می‌دهد و دوستانش از حساب او پیام «رمزت را بده» می‌گیرند. ترفند: قول جایزه + اعتماد به ظاهر.

داستان ۲: کسی به مینا زنگ می‌زند: «از پشتیبانی اینترنت هستم، مودم شما ویروس دارد، کدی که الان پیامک می‌شود را بخوانید.» آن کد، کد ورود به حساب مینا بود. ترفند: جا زدن خود به جای شرکت + عجله + اصطلاح فنی برای ترساندن. هیچ شرکتی کد پیامکی را تلفنی نمی‌پرسد.

داستان ۳: یک «دوست آنلاین» هفته‌ها با رضا مهربان است، بعد کم‌کم می‌پرسد مدرسه‌اش کجاست، کی تنهاست، و عکس می‌خواهد. ترفند: اعتمادسازی تدریجی (grooming). این خطرناک‌ترین شکل است. قانون: کسی که فقط آنلاین می‌شناسی، غریبه است، هر چقدر مهربان. چنین چیزی را فوراً به والدین بگو.

دفاع: کند کن. هر درخواستی که عجله دارد، رمز یا کد می‌خواهد، یا می‌گوید «به کسی نگو»، مشکوک است. بگو «باید از پدر/مادرم بپرسم» و تماس را قطع کن. آدم‌های واقعی از این جمله ناراحت نمی‌شوند؛ کلاهبردارها می‌شوند.

می‌توانیم این قانون را به پایتون تبدیل کنیم: از کاربر چند سؤال بله/خیر بپرسیم و «امتیاز خطر» بسازیم. این برنامه فقط یک یادآور است؛ تصمیم نهایی همیشه با تو و بزرگ‌ترهاست.

score = 0
answer = input("Does it ask for a password or code? ")
if answer == "yes":
    score = score + 2
print("risk:", score)

⚠️ قانون‌های این دوره: ۱) هر چه یاد می‌گیری فقط روی حساب‌ها و دستگاه‌های خودت امتحان کن. ۲) ورود به حساب یا دستگاه دیگران بدون اجازه، حتی برای شوخی، جرم است (قانون جرایم رایانه‌ای ایران) و به تو و خانواده‌ات آسیب می‌زند. ۳) اگر پیام مشکوک، تهدید یا چیز عجیبی دیدی، به والدین یا معلمت بگو.

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Which Trick? (آسان)
  2. Say the Magic Sentence (آسان)
  3. Risk Score (متوسط)
  4. Risk Advice (متوسط)
  5. Stranger or Friend? (سخت)
  6. Request Checker (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 4: پروژه: بازی تشخیص فیشینگ جلسه‌ی 6: رمز سزار با پایتون →