جلسهی 75: امنیت موبایل و اپها ۱ Mobile and App Security 1
یاد میگیری گوشیِ خودت را امن کنی: قفل و رمزنگاریِ دستگاه، بهروزرسانی، نصب فقط از فروشگاهِ رسمی، و مجوزهای اپ؛ و مجوزها را به شکلِ داده در پایتون بررسی میکنی.
در این جلسه یاد میگیری
- در پایان این جلسه میتوانم پنج قدمِ پایهی امنیتِ گوشی را نام ببرم و روی گوشیِ خودم بررسی کنم.
- در پایان این جلسه میدانم هر مجوزِ اپ (مکان، میکروفون، مخاطبها، پیامک، دسترسیِ ویژه) چه خطری دارد.
- در پایان این جلسه میتوانم فهرستِ مجوزهای اپها را در پایتون با یک فهرستِ «حساس» مقایسه کنم.
درس
⚠️ هشدار قانونی و اخلاقی: همهی تمرینهای این جلسه فقط روی دستگاهها، حسابها و دادههای خودت انجام میشود، یا روی دادهی ساختگیِ داخل کد. دست زدن به دستگاه، حساب یا شبکهی دیگران بدون اجازهی کتبی، حتی «برای امتحان»، در قانون جرایم رایانهای ایران (دسترسی غیرمجاز، مادهی ۱ به بعد) جرم است و مجازات دارد. اگر جایی ضعفی دیدی، آن را فقط به صاحبش یا به مسئولِ مربوط گزارش میکنی، نه به دیگران. تیم آبی یعنی دفاع از داراییِ خودت و کمک به دیگران برای دفاع از داراییِ خودشان.
گوشی بیشترین داراییِ تو را نگه میدارد، پس اول آن را قفل میکنیم. پنج قدمِ پایه: ۱) قفلِ صفحه با PIN دستکم ۶ رقمی یا رمز (اثرِ انگشت/چهره فقط بهعنوانِ راحتی، نه جایگزین)؛ ۲) رمزنگاریِ دستگاه (در گوشیهای امروزی با قفل روشن است)؛ ۳) بهروزرسانیِ خودکارِ سیستم و اپها؛ ۴) «پیدا کردنِ گوشی» روشن، برای قفل و پاکِ از راهِ دور؛ ۵) نسخهی پشتیبانِ خودکار. همه را فقط روی گوشیِ خودت انجام میدهی.
اپ را فقط از فروشگاهِ رسمی نصب کن. فایلِ APK از کانالِ تلگرام یا «نسخهی کرکشدهی بازی» رایجترین راهِ ورودِ بدافزار به گوشیِ نوجوانهاست: همان اپ است بهاضافهی چیزی که نمیبینی. فروشگاهِ رسمی اپها را بررسی میکند (نه کامل، ولی خیلی بهتر از هیچ) و اپِ بد را حذف میکند.
مجوز (permission) یعنی اپ از تو میخواهد به بخشی از گوشی برسد. مجوزهای حساس: مکان (کجایی)، میکروفون و دوربین (چه میگویی و میبینی)، مخاطبها (دوستانت)، پیامک (کدهای تأییدِ بانک!)، و دسترسیهای ویژه مثلِ «نمایش روی برنامههای دیگر» و «دسترسیپذیری» که میتوانند صفحه را بخوانند. سؤالِ کلیدی همان اصلِ کمترین دسترسی است: این اپ برای کارش این مجوز را لازم دارد؟
SENSITIVE = {"location", "microphone", "camera", "contacts", "sms", "accessibility"}
app = {"name": "torch", "permissions": ["camera", "flash", "contacts"]}
risky = [p for p in app["permissions"] if p in SENSITIVE]
print(app["name"], "asks for sensitive:", risky)مجوزها را میتوان «فقط وقتی اپ باز است» یا «همیشه» داد؛ همیشه حالتِ محدودتر را انتخاب کن و بعد ببین اپ هنوز کار میکند. سیستمهای امروزی مجوزِ اپهایی که مدتها استفاده نشدهاند را خودکار پس میگیرند؛ خودت هم هر چند ماه فهرستِ مجوزها را از تنظیمات مرور کن و اپهایی را که دیگر استفاده نمیکنی حذف کن.
اشتباه رایج: دادنِ مجوزِ پیامک و «دسترسیپذیری» به اپی که آن را لازم ندارد، چون پنجرهی اجازه را سریع «بله» زدهای. این دو مجوز به بدافزار اجازه میدهند کدِ بانک را بخواند و روی صفحه به جای تو کلیک کند. قانون: پنجرهی مجوز را بخوان؛ اگر ربطش را نمیفهمی، «نه».
مثالهای این جلسه
چالشها
- Install From Where? (آسان)
- Sensitive Permissions (آسان)
- Does It Need That? (متوسط)
- Phone Checklist (متوسط)
- Permission Table (سخت)
- Unused Apps (سخت)
- An App That Wants Too Much (متوسط)
- Install Source (متوسط)
بیشتر بخوان
← جلسهی 74: رمزنگاری کاربردی جلسهی 76: پروژه: بازبینِ مجوزها →