جلسهی 11: شروع، بازی، پایان Game States
بازیات صفحهی شروع، خودِ بازی و صفحهی «Game Over» پیدا میکند. با یک متغیر state و یک if برای هر حالت، و یک لمس برای دوباره بازی کردن.
در این جلسه یاد میگیری
- در پایان این جلسه میتوانی با
let state = "start"بگویی بازی الان در کدام حالت است. - در پایان این جلسه میتوانی در حلقه برای هر حالت یک
ifبنویسی تا هر حالت کار و نقاشی خودش را داشته باشد. - در پایان این جلسه میتوانی با یک لمس یا کلید از حالتی به حالت دیگر بروی و بازی را از اول شروع کنی.
درس
بازیهای واقعی یکدفعه شروع نمیشوند: اول صفحهی شروع است، بعد خودِ بازی، و آخر «Game Over». به هر کدام یک حالت میگوییم. یک متغیر کافی است تا یادمان بماند الان کجاییم: let state = "start";. مقدارش یکی از این سه کلمه است: "start"، "play" یا "over". مثل تابلوی در مغازه که یا «باز» است یا «بسته».
داخل حلقه برای هر حالت یک if مینویسی. هر حالت کار خودش را میکند: در "start" فقط اسم بازی و «Tap to start» کشیده میشود و چیزی حرکت نمیکند؛ در "play" توپ حرکت میکند. یک لمس state را عوض میکند. روی صحنه بزن.
<script>
const ctx = salam.canvas(360, 480);
const ball = { x: 170, y: 100, w: 20, h: 20, vy: 150 };
let state = "start";
salam.tap(function (x, y) {
if (state === "start") state = "play";
});
salam.loop(function (dt) {
ctx.fillStyle = "#1b1440";
ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
ctx.fillStyle = "white";
ctx.font = "28px sans-serif";
if (state === "start") {
ctx.fillText("Bouncy Ball", 100, 200);
ctx.fillText("Tap to start", 100, 260);
}
if (state === "play") {
ball.y = ball.y + ball.vy * dt;
if (ball.y < 0 || ball.y + ball.h > 480) ball.vy = -ball.vy;
ctx.fillRect(ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
}
});
</script>«Game Over»: وقتی بازیکن باخت (مثلاً توپ از پایین بیرون رفت، یا جانها تمام شد)، فقط بنویس state = "over". از فریم بعد، if بازی دیگر اجرا نمیشود، پس همه چیز خودبهخود میایستد، و if حالت "over" صفحهی پایان را میکشد. با کلیدها راکت را کنار بکش تا توپ بیفتد.
<script>
const ctx = salam.canvas(360, 480);
const ball = { x: 170, y: 100, w: 20, h: 20, vy: 200 };
const paddle = { x: 130, y: 420, w: 100, h: 16 };
let state = "play";
salam.touchKeys(["ArrowLeft", "ArrowRight"]);
salam.loop(function (dt) {
if (state === "play") {
if (salam.keys.ArrowLeft) paddle.x = paddle.x - 300 * dt;
if (salam.keys.ArrowRight) paddle.x = paddle.x + 300 * dt;
ball.y = ball.y + ball.vy * dt;
if (ball.y < 0) ball.vy = -ball.vy;
if (salam.hit(ball, paddle) && ball.vy > 0) ball.vy = -ball.vy;
if (ball.y > 480) state = "over"; // lost!
}
ctx.fillStyle = "#1b1440";
ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
ctx.fillStyle = "white";
ctx.font = "28px sans-serif";
if (state === "play") {
ctx.fillRect(ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
ctx.fillRect(paddle.x, paddle.y, paddle.w, paddle.h);
}
if (state === "over") {
ctx.fillText("Game Over", 100, 240);
}
});
</script>دوباره بازی کن! در صفحهی پایان، یک لمس باید همه چیز را به اول برگرداند: توپ سر جایش، امتیاز صفر، جانها سه تا، و state = "play". این کارها را در یک تابع restart() بگذار تا یک جا باشند. حواست باشد در salam.tap از else if استفاده کنی: لمسی که بازی را شروع کرد، نباید در همان لحظه کار دیگری هم بکند.
function restart() {
ball.y = 100;
score = 0;
lives = 3;
state = "play";
}
salam.tap(function (x, y) {
if (state === "start") {
state = "play";
} else if (state === "over") {
restart();
}
});کلید هم میتواند بازی را شروع کند، برای کسی که با کامپیوتر بازی میکند: داخل if حالت "start" بنویس if (salam.keys[" "]) state = "play"; (" " یعنی کلید فاصله). ولی لمس را نگه دار؛ روی گوشی کیبورد نیست!
if (state === "start") {
if (salam.keys[" "]) state = "play";
ctx.fillText("Tap or press Space", 60, 240);
}همه با هم: یک بازی کامل گرفتن ستاره با سه حالت، امتیاز، جان و restart(). بازی کن، ببازی، و دوباره شروع کن. اشتباه رایج: یادت برود در restart() چیزی را صفر کنی؛ مثلاً اگر lives را سه نکنی، بازی بلافاصله دوباره «Game Over» میشود.
<script>
const ctx = salam.canvas(360, 480);
const hero = { x: 140, y: 420, w: 70, h: 30 };
const star = { x: 160, y: 0, w: 30, h: 30 };
const heroPic = salam.image("hero");
const starPic = salam.image("star");
let state = "start";
let score = 0;
let lives = 3;
salam.touchKeys(["ArrowLeft", "ArrowRight"]);
function restart() {
score = 0;
lives = 3;
hero.x = 140;
star.y = 0;
state = "play";
}
salam.tap(function (x, y) {
if (state === "start") {
state = "play";
} else if (state === "over") {
restart();
}
});
salam.loop(function (dt) {
if (state === "play") {
if (salam.keys.ArrowLeft) hero.x = hero.x - 300 * dt;
if (salam.keys.ArrowRight) hero.x = hero.x + 300 * dt;
hero.x = Math.max(0, Math.min(360 - hero.w, hero.x));
star.y = star.y + 240 * dt;
if (salam.hit(star, hero)) {
score = score + 1;
star.y = 0;
}
if (star.y > 480) {
lives = lives - 1;
star.y = 0;
if (lives === 0) state = "over";
}
}
ctx.fillStyle = "#1b1440";
ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
ctx.fillStyle = "white";
ctx.font = "28px sans-serif";
if (state === "start") {
ctx.fillText("Catch the stars!", 70, 220);
ctx.fillText("Tap to start", 100, 270);
}
if (state === "play") {
ctx.drawImage(starPic, star.x, star.y, star.w, star.h);
ctx.drawImage(heroPic, hero.x, hero.y, hero.w, hero.h);
ctx.fillText("Score: " + score + " Lives: " + lives, 10, 34);
}
if (state === "over") {
ctx.fillText("Game Over", 100, 200);
ctx.fillText("Score: " + score, 120, 250);
ctx.fillText("Tap to play again", 70, 300);
}
});
</script>همین در پایتون: در Pygame Zero هم یک متغیر state داری و draw و update اول به آن نگاه میکنند. به جای salam.tap، کلید را در on_key_down میگیری. (دورهی «بازیسازی با پایتون»، جلسهی ۱۱)
state = "start"
def draw():
screen.fill("midnightblue")
if state == "start":
screen.draw.text("Press SPACE", center=(180, 240), fontsize=40)
elif state == "play":
hero.draw()
star.draw()
elif state == "over":
screen.draw.text("Game Over", center=(180, 240), fontsize=50)
def on_key_down(key):
global state
if key == keys.SPACE and state != "play":
restart()مثالهای این جلسه
- مثال دیکشنری در پایتون: const ball = { x: 170, y: 100, w: 20, h: 20…
- مثال دیکشنری در پایتون: const ball = { x: 170, y: 100, w: 20, h: 20… — شروع، بازی، پایان
- مثال شرط if در پایتون: if (state === "start") {
- مثال شرط if در پایتون: if (state === "start") { — شروع، بازی، پایان
- مثال دیکشنری در پایتون: const hero = { x: 140, y: 420, w: 70, h: 30…
- مثال بازیسازی با Pygame Zero در پایتون: def draw(): — شروع، بازی، پایان
چالشها
- Tap to Start (آسان)
- Wait for It (آسان)
- Space Starts Too (آسان)
- Game Over (متوسط)
- Play Again (متوسط)
- Three Tries (متوسط)
- Fresh Start (سخت)
- Pause (سخت)