بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 11: شروع، بازی، پایان Game States

بازی‌ات صفحه‌ی شروع، خودِ بازی و صفحه‌ی «Game Over» پیدا می‌کند. با یک متغیر state و یک if برای هر حالت، و یک لمس برای دوباره بازی کردن.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

بازی‌های واقعی یک‌دفعه شروع نمی‌شوند: اول صفحه‌ی شروع است، بعد خودِ بازی، و آخر «Game Over». به هر کدام یک حالت می‌گوییم. یک متغیر کافی است تا یادمان بماند الان کجاییم: let state = "start";. مقدارش یکی از این سه کلمه است: "start"، "play" یا "over". مثل تابلوی در مغازه که یا «باز» است یا «بسته».

داخل حلقه برای هر حالت یک if می‌نویسی. هر حالت کار خودش را می‌کند: در "start" فقط اسم بازی و «Tap to start» کشیده می‌شود و چیزی حرکت نمی‌کند؛ در "play" توپ حرکت می‌کند. یک لمس state را عوض می‌کند. روی صحنه بزن.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const ball = { x: 170, y: 100, w: 20, h: 20, vy: 150 };
  let state = "start";

  salam.tap(function (x, y) {
    if (state === "start") state = "play";
  });

  salam.loop(function (dt) {
    ctx.fillStyle = "#1b1440";
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ctx.fillStyle = "white";
    ctx.font = "28px sans-serif";

    if (state === "start") {
      ctx.fillText("Bouncy Ball", 100, 200);
      ctx.fillText("Tap to start", 100, 260);
    }
    if (state === "play") {
      ball.y = ball.y + ball.vy * dt;
      if (ball.y < 0 || ball.y + ball.h > 480) ball.vy = -ball.vy;
      ctx.fillRect(ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
    }
  });
</script>

«Game Over»: وقتی بازیکن باخت (مثلاً توپ از پایین بیرون رفت، یا جان‌ها تمام شد)، فقط بنویس state = "over". از فریم بعد، if بازی دیگر اجرا نمی‌شود، پس همه چیز خودبه‌خود می‌ایستد، و if حالت "over" صفحه‌ی پایان را می‌کشد. با کلید‌ها راکت را کنار بکش تا توپ بیفتد.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const ball = { x: 170, y: 100, w: 20, h: 20, vy: 200 };
  const paddle = { x: 130, y: 420, w: 100, h: 16 };
  let state = "play";
  salam.touchKeys(["ArrowLeft", "ArrowRight"]);

  salam.loop(function (dt) {
    if (state === "play") {
      if (salam.keys.ArrowLeft) paddle.x = paddle.x - 300 * dt;
      if (salam.keys.ArrowRight) paddle.x = paddle.x + 300 * dt;
      ball.y = ball.y + ball.vy * dt;
      if (ball.y < 0) ball.vy = -ball.vy;
      if (salam.hit(ball, paddle) && ball.vy > 0) ball.vy = -ball.vy;
      if (ball.y > 480) state = "over";      // lost!
    }

    ctx.fillStyle = "#1b1440";
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ctx.fillStyle = "white";
    ctx.font = "28px sans-serif";
    if (state === "play") {
      ctx.fillRect(ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
      ctx.fillRect(paddle.x, paddle.y, paddle.w, paddle.h);
    }
    if (state === "over") {
      ctx.fillText("Game Over", 100, 240);
    }
  });
</script>

دوباره بازی کن! در صفحه‌ی پایان، یک لمس باید همه چیز را به اول برگرداند: توپ سر جایش، امتیاز صفر، جان‌ها سه تا، و state = "play". این کارها را در یک تابع restart() بگذار تا یک جا باشند. حواست باشد در salam.tap از else if استفاده کنی: لمسی که بازی را شروع کرد، نباید در همان لحظه کار دیگری هم بکند.

  function restart() {
    ball.y = 100;
    score = 0;
    lives = 3;
    state = "play";
  }

  salam.tap(function (x, y) {
    if (state === "start") {
      state = "play";
    } else if (state === "over") {
      restart();
    }
  });

کلید هم می‌تواند بازی را شروع کند، برای کسی که با کامپیوتر بازی می‌کند: داخل if حالت "start" بنویس if (salam.keys[" "]) state = "play"; (" " یعنی کلید فاصله). ولی لمس را نگه دار؛ روی گوشی کیبورد نیست!

    if (state === "start") {
      if (salam.keys[" "]) state = "play";
      ctx.fillText("Tap or press Space", 60, 240);
    }

همه با هم: یک بازی کامل گرفتن ستاره با سه حالت، امتیاز، جان و restart(). بازی کن، ببازی، و دوباره شروع کن. اشتباه رایج: یادت برود در restart() چیزی را صفر کنی؛ مثلاً اگر lives را سه نکنی، بازی بلافاصله دوباره «Game Over» می‌شود.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const hero = { x: 140, y: 420, w: 70, h: 30 };
  const star = { x: 160, y: 0, w: 30, h: 30 };
  const heroPic = salam.image("hero");
  const starPic = salam.image("star");
  let state = "start";
  let score = 0;
  let lives = 3;
  salam.touchKeys(["ArrowLeft", "ArrowRight"]);

  function restart() {
    score = 0;
    lives = 3;
    hero.x = 140;
    star.y = 0;
    state = "play";
  }

  salam.tap(function (x, y) {
    if (state === "start") {
      state = "play";
    } else if (state === "over") {
      restart();
    }
  });

  salam.loop(function (dt) {
    if (state === "play") {
      if (salam.keys.ArrowLeft) hero.x = hero.x - 300 * dt;
      if (salam.keys.ArrowRight) hero.x = hero.x + 300 * dt;
      hero.x = Math.max(0, Math.min(360 - hero.w, hero.x));

      star.y = star.y + 240 * dt;
      if (salam.hit(star, hero)) {
        score = score + 1;
        star.y = 0;
      }
      if (star.y > 480) {
        lives = lives - 1;
        star.y = 0;
        if (lives === 0) state = "over";
      }
    }

    ctx.fillStyle = "#1b1440";
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ctx.fillStyle = "white";
    ctx.font = "28px sans-serif";
    if (state === "start") {
      ctx.fillText("Catch the stars!", 70, 220);
      ctx.fillText("Tap to start", 100, 270);
    }
    if (state === "play") {
      ctx.drawImage(starPic, star.x, star.y, star.w, star.h);
      ctx.drawImage(heroPic, hero.x, hero.y, hero.w, hero.h);
      ctx.fillText("Score: " + score + "   Lives: " + lives, 10, 34);
    }
    if (state === "over") {
      ctx.fillText("Game Over", 100, 200);
      ctx.fillText("Score: " + score, 120, 250);
      ctx.fillText("Tap to play again", 70, 300);
    }
  });
</script>

همین در پایتون: در Pygame Zero هم یک متغیر state داری و draw و update اول به آن نگاه می‌کنند. به جای salam.tap، کلید را در on_key_down می‌گیری. (دوره‌ی «بازی‌سازی با پایتون»، جلسه‌ی ۱۱)

state = "start"

def draw():
    screen.fill("midnightblue")
    if state == "start":
        screen.draw.text("Press SPACE", center=(180, 240), fontsize=40)
    elif state == "play":
        hero.draw()
        star.draw()
    elif state == "over":
        screen.draw.text("Game Over", center=(180, 240), fontsize=50)

def on_key_down(key):
    global state
    if key == keys.SPACE and state != "play":
        restart()

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Tap to Start (آسان)
  2. Wait for It (آسان)
  3. Space Starts Too (آسان)
  4. Game Over (متوسط)
  5. Play Again (متوسط)
  6. Three Tries (متوسط)
  7. Fresh Start (سخت)
  8. Pause (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 10: امتیاز و جان جلسه‌ی 12: پروژه: توپ و راکت →