بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 9: برخورد Collisions

یاد می‌گیری بفهمی دو چیز در بازی به هم خورده‌اند یا نه، با salam.hit، و می‌بینی درونش فقط چهار مقایسه‌ی ساده است. آخرش توپی می‌سازی که از راکت برمی‌گردد.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

تا حالا قهرمانت راه می‌رفت و توپت می‌پرید، ولی هیچ‌کدام چیزی را «حس» نمی‌کردند. بازی وقتی بازی می‌شود که دو چیز به هم بخورند: قهرمان سیب را بگیرد، توپ به راکت بخورد. به این می‌گوییم برخورد. salam.hit(a, b) دو شیء {x, y, w, h} می‌گیرد؛ اگر روی هم افتاده باشند true می‌دهد و اگر نه false. قهرمان را با کلید راست به ستاره برسان و ببین آسمان چه می‌شود.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const hero = { x: 40, y: 380, w: 40, h: 40 };
  const star = { x: 200, y: 380, w: 40, h: 40 };
  salam.touchKeys(["ArrowLeft", "ArrowRight"]);

  salam.loop(function (dt) {
    if (salam.keys.ArrowLeft) hero.x = hero.x - 200 * dt;
    if (salam.keys.ArrowRight) hero.x = hero.x + 200 * dt;

    if (salam.hit(hero, star)) {
      ctx.fillStyle = "gold";      // touching!
    } else {
      ctx.fillStyle = "skyblue";
    }
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ctx.fillStyle = "tomato";
    ctx.fillRect(hero.x, hero.y, hero.w, hero.h);
    ctx.fillStyle = "white";
    ctx.fillRect(star.x, star.y, star.w, star.h);
  });
</script>

درون salam.hit جادو نیست، فقط چهار مقایسه است. دو جعبه را تصور کن: a و b. کی به هم نمی‌خورند؟ وقتی a کاملاً سمت چپ b باشد، یا کاملاً راستش، یا کاملاً بالایش، یا کاملاً پایینش. پس وقتی به هم می‌خورند که هیچ‌کدام از این‌ها نباشد:
- لبه‌ی چپ a از لبه‌ی راست b چپ‌تر باشد: a.x < b.x + b.w
- لبه‌ی راست a از لبه‌ی چپ b راست‌تر باشد: a.x + a.w > b.x
- بالای a از پایین b بالاتر باشد: a.y < b.y + b.h
- پایین a از بالای b پایین‌تر باشد: a.y + a.h > b.y

هر چهار تا باید درست باشند، برای همین بینشان && (و) می‌گذاریم. شکل بالای کد را ببین: دو جعبه یک تکه‌ی هاشورخورده‌ی مشترک دارند.

<script>
  //  a.x            a.x + a.w
  //   +--------------+
  //   |   a    +-----+-------+  b.y
  //   |        |/////|       |
  //   +--------+-----+       |  a.y + a.h
  //            |      b      |
  //            +-------------+  b.y + b.h
  //           b.x         b.x + b.w

  function touching(a, b) {
    return a.x < b.x + b.w &&
           a.x + a.w > b.x &&
           a.y < b.y + b.h &&
           a.y + a.h > b.y;
  }

  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const a = { x: 60, y: 120, w: 140, h: 80 };
  const b = { x: 150, y: 160, w: 120, h: 100 };
  ctx.fillStyle = "skyblue";
  ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
  ctx.fillStyle = "tomato";
  ctx.fillRect(a.x, a.y, a.w, a.h);
  ctx.fillStyle = "gold";
  ctx.fillRect(b.x, b.y, b.w, b.h);
  ctx.fillStyle = "black";
  ctx.font = "24px sans-serif";
  ctx.fillText("touching: " + touching(a, b), 60, 360);
</script>

حالا که برخورد را می‌فهمی، باید کاری بکنی: سیب گرفته شد؟ برود جای دیگر. یک نکته‌ی مهم: حلقه‌ی بازی هر ثانیه ۶۰ بار اجرا می‌شود. اگر بعد از برخورد سیب را جابه‌جا نکنی، در هر فریمی که قهرمان رویش ایستاده دوباره «گرفته» می‌شود. پس همیشه بعد از برخورد، چیزی را عوض کن.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const hero = { x: 40, y: 380, w: 40, h: 40 };
  const apple = { x: 250, y: 380, w: 40, h: 40 };
  const heroPic = salam.image("hero");
  const applePic = salam.image("apple");
  salam.touchKeys(["ArrowLeft", "ArrowRight"]);

  salam.loop(function (dt) {
    if (salam.keys.ArrowLeft) hero.x = hero.x - 200 * dt;
    if (salam.keys.ArrowRight) hero.x = hero.x + 200 * dt;
    hero.x = Math.max(0, Math.min(320, hero.x));

    if (salam.hit(hero, apple)) {
      apple.x = salam.random(0, 320);   // somewhere new
    }

    ctx.fillStyle = "skyblue";
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ctx.drawImage(applePic, apple.x, apple.y, apple.w, apple.h);
    ctx.drawImage(heroPic, hero.x, hero.y, hero.w, hero.h);
  });
</script>

توپ و راکت! توپ پایین می‌آید (vy مثبت است). وقتی به راکت خورد، vy را برعکس کن تا بالا برود: ball.vy = -ball.vy. چرا && ball.vy > 0 هم نوشته‌ایم؟ چون توپ فقط وقتی پایین می‌آید باید برگردد. بدون آن، اگر توپ کمی داخل راکت رفته باشد، در فریم بعد هنوز به راکت خورده و دوباره برمی‌گردد... و توپ داخل راکت گیر می‌کند و می‌لرزد.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const ball = { x: 170, y: 60, w: 20, h: 20, vx: 120, vy: 200 };
  const paddle = { x: 130, y: 420, w: 100, h: 16 };
  salam.touchKeys(["ArrowLeft", "ArrowRight"]);

  salam.loop(function (dt) {
    if (salam.keys.ArrowLeft) paddle.x = paddle.x - 300 * dt;
    if (salam.keys.ArrowRight) paddle.x = paddle.x + 300 * dt;
    paddle.x = Math.max(0, Math.min(360 - paddle.w, paddle.x));

    ball.x = ball.x + ball.vx * dt;
    ball.y = ball.y + ball.vy * dt;
    if (ball.x < 0 || ball.x + ball.w > 360) ball.vx = -ball.vx;
    if (ball.y < 0) ball.vy = -ball.vy;
    if (salam.hit(ball, paddle) && ball.vy > 0) ball.vy = -ball.vy;
    if (ball.y > 480) ball.y = 60;    // missed: start again at the top

    ctx.fillStyle = "#1b1440";
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ctx.fillStyle = "white";
    ctx.fillRect(ball.x, ball.y, ball.w, ball.h);
    ctx.fillStyle = "gold";
    ctx.fillRect(paddle.x, paddle.y, paddle.w, paddle.h);
  });
</script>

انگشت هم یک جعبه است! وقتی salam.tap صدا زده می‌شود، x و y جای انگشت است. همان‌جا یک جعبه‌ی خیلی کوچک ۱ در ۱ بساز و با salam.hit بپرس به ستاره خورده یا نه: salam.hit({ x: x, y: y, w: 1, h: 1 }, star). این‌طوری می‌فهمی بازیکن روی ستاره زده یا روی جای خالی.

<script>
  const ctx = salam.canvas(360, 480);
  const star = { x: 150, y: 200, w: 60, h: 60 };
  const starPic = salam.image("star");
  let sky = "#1b1440";

  salam.tap(function (x, y) {
    if (salam.hit({ x: x, y: y, w: 1, h: 1 }, star)) {
      sky = "purple";     // tapped the star
    } else {
      sky = "#1b1440";    // tapped the sky
    }
  });

  salam.loop(function (dt) {
    ctx.fillStyle = sky;
    ctx.fillRect(0, 0, 360, 480);
    ctx.drawImage(starPic, star.x, star.y, star.w, star.h);
  });
</script>

اشتباه‌های رایج: (۱) شیء w یا h ندارد؛ آن‌وقت a.x + a.w عدد نمی‌شود و salam.hit همیشه false می‌دهد. هر شیء باید هر چهار تا را داشته باشد: x، y، w، h. (۲) شیء را با یک اندازه می‌کشی ولی w و h آن چیز دیگری می‌گویند؛ آن‌وقت برخورد جایی اتفاق می‌افتد که چشمت نمی‌بیند. همیشه با همان w و h شیء بکش. (۳) بعد از برخورد چیزی را عوض نمی‌کنی و برخورد ۶۰ بار در ثانیه تکرار می‌شود.

همین در پایتون: در Pygame Zero هر Actor یک مستطیل نامرئی دارد و به جای salam.hit(ball, paddle) می‌نویسی ball.colliderect(paddle). برگشتن توپ همان است: vy منفی می‌شود. (دوره‌ی «بازی‌سازی با پایتون»، جلسه‌ی ۸)

import pgzrun

WIDTH = 360
HEIGHT = 480
ball = Actor("ball", (180, 100))
paddle = Rect((130, 420), (100, 16))
vy = 3

def update():
    global vy
    ball.y += vy
    if ball.colliderect(paddle) and vy > 0:
        vy = -vy
    if ball.top < 0:
        vy = -vy

def draw():
    screen.fill("midnightblue")
    ball.draw()
    screen.draw.filled_rect(paddle, "gold")

pgzrun.go()

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Touching? (آسان)
  2. Grab the Apple (آسان)
  3. Bounce Up (آسان)
  4. My Own hit (متوسط)
  5. Solid Wall (متوسط)
  6. Catch the Star (متوسط)
  7. Aim with the Paddle (سخت)
  8. One Brick (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 8: لمس و موس جلسه‌ی 10: امتیاز و جان →