جلسهی 10: اگر If
برنامهات یاد میگیرد تصمیم بگیرد. با if میگویی «اگر این درست بود، آن کار را بکن»؛ مثلاً اگر هوا تاریک بود لامپ روشن شود.
در این جلسه یاد میگیری
- در پایان این جلسه میتوانی با
ifکاری را فقط وقتی انجام بدهی که یک شرط درست است. - در پایان این جلسه میتوانی دو عدد را با
>و<مقایسه کنی. - در پایان این جلسه میتوانی با
===بپرسی دو چیز برابرند یا نه. - در پایان این جلسه میدانی
=و===چه فرقی دارند.
درس
تا حالا برنامههایت همیشه همان کار را میکردند. ولی یک لامپ هوشمند باید فکر کند: «اگر تاریک است، روشن شو.» اینجا عدد نور را بنویس (۰ یعنی تاریکِ تاریک، ۱۰۰ یعنی آفتاب) و دکمه را بزن. یک بار 10 را امتحان کن و یک بار 80. لامپ فقط با عدد کوچک روشن میشود.
<style>
body { font-family: sans-serif; text-align: center; padding: 16px; }
button, input, select { font-size: 16px; min-height: 40px; margin: 4px; }
.lamp { font-size: 80px; width: 130px; margin: 12px auto; border-radius: 24px; background: #334155; filter: grayscale(1); opacity: 0.5; }
.lamp.on { background: #fde047; filter: none; opacity: 1; }
</style>
<div id="lamp" class="lamp">💡</div>
<input id="light" placeholder="0 to 100">
<button id="go" onclick="press()">Go</button>
<script>
let lamp = document.getElementById("lamp");
function press() {
let light = Number(document.getElementById("light").value);
if (light < 30) {
lamp.classList.add("on");
}
}
</script>
شکل if این است: کلمهی if، بعد شرط داخل پرانتز ( )، بعد کارها داخل آکولاد { }. شرط یک سؤال است که جوابش «بله» یا «نه» است: light < 30 یعنی «آیا نور کمتر از ۳۰ است؟». اگر جواب بله بود خطهای داخل { } اجرا میشوند. اگر نه، برنامه از روی آنها میپرد.
< یعنی «کوچکتر از» و > یعنی «بزرگتر از». دهان علامت همیشه به طرف عدد بزرگتر باز است. این برنامه امتیاز را میگیرد و اگر از ۱۰۰ بیشتر بود مینویسد New record. با 150 و 50 امتحان کن. خودِ 100 چه میشود؟ ۱۰۰ از ۱۰۰ بزرگتر نیست، پس چیزی نوشته نمیشود.
<style>
body { font-family: sans-serif; text-align: center; padding: 16px; }
button, input, select { font-size: 16px; min-height: 40px; margin: 4px; }
</style>
<input id="score" placeholder="score">
<button id="go" onclick="press()">Go</button>
<p id="msg"></p>
<script>
let line = document.getElementById("msg");
function press() {
let score = Number(document.getElementById("score").value);
if (score > 100) {
line.textContent = "New record";
}
}
</script>
برای «برابر است؟» سه علامت مساوی مینویسیم: ===. اینجا اگر کلمهی open را بنویسی در باز میشود. متن را با متن مقایسه میکنیم، پس "open" داخل گیومه است و حروف کوچک و بزرگش هم مهم است: Open قبول نیست.
<style>
body { font-family: sans-serif; text-align: center; padding: 16px; }
button, input, select { font-size: 16px; min-height: 40px; margin: 4px; }
.door { font-size: 70px; width: 110px; margin: 12px auto; border-radius: 12px; background: #92400e; }
.door.open { background: #86efac; }
</style>
<div id="door" class="door">🚪</div>
<input id="word" placeholder="the word">
<button id="go" onclick="press()">Go</button>
<script>
let door = document.getElementById("door");
function press() {
let word = document.getElementById("word").value;
if (word === "open") {
door.classList.add("open");
}
}
</script>
= و === را قاطی نکن. یک مساوی یعنی «بگذار داخل جعبه»: score = 5 عدد ۵ را در score میگذارد. سه مساوی یعنی «آیا برابرند؟»: score === 5 فقط میپرسد. اگر داخل if اشتباهی یک مساوی بنویسی، برنامه به جای پرسیدن، مقدار را عوض میکند و شرط تقریباً همیشه درست میشود.
میتوانی چند if را پشت سر هم بنویسی. برنامه هر کدام را جدا میپرسد. اینجا دما را بنویس: بالای ۳۰ مینویسد Hot و زیر ۱۰ مینویسد Cold. با 20 هیچکدام درست نیست و چیزی نوشته نمیشود. یادت باشد عددی که از input میآید متن است؛ برای مقایسه اول آن را با Number() عدد کن.
<style>
body { font-family: sans-serif; text-align: center; padding: 16px; }
button, input, select { font-size: 16px; min-height: 40px; margin: 4px; }
</style>
<input id="temp" placeholder="temperature">
<button id="go" onclick="press()">Go</button>
<p id="msg"></p>
<script>
let line = document.getElementById("msg");
function press() {
let temp = Number(document.getElementById("temp").value);
if (temp > 30) {
line.textContent = "Hot";
}
if (temp < 10) {
line.textContent = "Cold";
}
}
</script>
همین در پایتون: در پایتون هم if هست، ولی پرانتز و آکولاد ندارد. آخر خط : میآید و کارها با تورفتگی نوشته میشوند: if light < 30: و در خط بعد با چهار فاصله lamp = "on". برابر بودن هم با دو مساوی == پرسیده میشود.
مثالهای این جلسه
- مثال JavaScript: <button id="go" onclick="press()">Go</butto… — اگر
- مثال JavaScript: <button id="go" onclick="press()">Go</butto… — اگر 2
- مثال JavaScript: <button id="go" onclick="press()">Go</butto… — اگر 2 3
- مثال JavaScript: <button id="go" onclick="press()">Go</butto… — اگر 2 3 4
چالشها
- Dark Room (آسان)
- New Record (آسان)
- Secret Word (متوسط)
- Hot or Cold (متوسط)
- Charge the Battery (سخت)
- Find the Bugs (سخت)