جلسهی 5: جعبههای اسمدار Boxes with Names
یاد میگیری یک عدد یا یک متن را در یک جعبهی اسمدار (متغیر) نگه داری، آن را روی تابلو نشان بدهی و عوضش کنی. با «جعبهی دکمه» هم آشنا میشوی: کدی که با هر بار زدن دکمه اجرا میشود.
در این جلسه یاد میگیری
- در پایان این جلسه میتوانی با
letیک متغیر بسازی و مقدارش را عوض کنی. - در پایان این جلسه میدانی
constجعبهای است که مقدارش عوض نمیشود. - در پایان این جلسه میتوانی مقدار یک متغیر را با
textContentروی تابلو نشان بدهی. - در پایان این جلسه میدانی خطهای داخل
function press() { }با هر بار زدن دکمه اجرا میشوند.
درس
در یک بازی باید امتیاز را جایی نگه داری. در برنامه این «جا» یک متغیر است: یک جعبه که اسم دارد و یک چیز داخلش است. let score = 12; یعنی «یک جعبه به اسم score بساز و عدد 12 را داخلش بگذار». صحنهی این جلسه یک تابلو است که id آن board است. اجرا کن: عدد داخل جعبه روی تابلو میآید.
<style>
body { font-family: sans-serif; text-align: center; padding: 16px; }
button, input, select { font-size: 16px; min-height: 40px; margin: 4px; }
.board { font-size: 40px; width: 200px; margin: 12px auto; padding: 10px; border-radius: 12px; background: #e2e8f0; }
</style>
<div id="board" class="board">0</div>
<script>
let score = 12;
let board = document.getElementById("board");
board.textContent = score;
</script>
تو از جلسهی اول متغیر ساختهای! let lamp = ... هم یک جعبه بود که لامپ داخلش بود. فرق عدد و متن را هم ببین: عدد بدون گیومه نوشته میشود (12) و متن با گیومه ("Sara"). score بدون گیومه یعنی «هر چه داخل جعبهی score است»؛ "score" با گیومه فقط خودِ کلمهی score است.
چیزِ داخل جعبه را میشود عوض کرد. بار دوم دیگر let نمینویسی، چون جعبه ساخته شده است؛ فقط اسم و مقدار تازه: lives = 2;. مقدار قبلی دور ریخته میشود. این برنامه اول 3 را در جعبه میگذارد، بعد 2 را. روی تابلو کدام میآید؟ اجرا کن.
<style>
body { font-family: sans-serif; text-align: center; padding: 16px; }
button, input, select { font-size: 16px; min-height: 40px; margin: 4px; }
.board { font-size: 40px; width: 200px; margin: 12px auto; padding: 10px; border-radius: 12px; background: #e2e8f0; }
</style>
<div id="board" class="board">0</div>
<script>
let lives = 3;
lives = 2;
let board = document.getElementById("board");
board.textContent = lives;
</script>
بعضی چیزها هیچوقت عوض نمیشوند، مثل بیشترین امتیاز بازی. برای آنها بهجای let بنویس const: const max = 100;. جعبهی const قفل است. اگر بعداً بنویسی max = 200; برنامه خطا میدهد و میایستد. این خوب است: جلوی عوض شدن اشتباهی را میگیرد. از حالا برای چیزهایی که عوض نمیشوند const بنویس.
<style>
body { font-family: sans-serif; text-align: center; padding: 16px; }
button, input, select { font-size: 16px; min-height: 40px; margin: 4px; }
.board { font-size: 40px; width: 200px; margin: 12px auto; padding: 10px; border-radius: 12px; background: #e2e8f0; }
</style>
<div id="board" class="board">0</div>
<p id="msg"></p>
<script>
const max = 100;
let player = "Sara";
let board = document.getElementById("board");
board.textContent = max;
let line = document.getElementById("msg");
line.textContent = player;
</script>
اسم جعبه را خودت انتخاب میکنی. اسمی بگذار که بگوید داخلش چیست: score بهتر از x است. اسم فاصله ندارد و با عدد شروع نمیشود. اگر دو کلمه است، کلمهی دوم را با حرف بزرگ شروع کن: highScore. حروف کوچک و بزرگ هم مهماند: score و Score دو جعبهی جدا هستند.
تا حالا کد فقط یک بار، وقتی صفحه باز میشد، اجرا میشد. حالا یک دکمه داریم. به این شکل میگوییم جعبهی دکمه: function press() { ... }. خطهای بین { و } وقتی صفحه باز میشود اجرا نمیشوند؛ منتظر میمانند و هر بار که دکمه زده شود اجرا میشوند. دکمه در HTML نوشته onclick="press()"، یعنی «وقتی کلیک شد، جعبهی press را اجرا کن». فعلاً جعبه را آماده به تو میدهیم و تو فقط داخلش را مینویسی. دکمه را چند بار بزن.
<style>
body { font-family: sans-serif; text-align: center; padding: 16px; }
button, input, select { font-size: 16px; min-height: 40px; margin: 4px; }
.lamp { font-size: 80px; width: 130px; margin: 12px auto; border-radius: 24px; background: #334155; filter: grayscale(1); opacity: 0.5; }
.lamp.on { background: #fde047; filter: none; opacity: 1; }
.board { font-size: 40px; width: 200px; margin: 12px auto; padding: 10px; border-radius: 12px; background: #e2e8f0; }
</style>
<div id="lamp" class="lamp">💡</div>
<button id="go" onclick="press()">Switch</button>
<div id="board" class="board">0</div>
<script>
const power = 60;
let lamp = document.getElementById("lamp");
let board = document.getElementById("board");
function press() {
lamp.classList.toggle("on");
board.textContent = power;
}
</script>
سه اشتباه رایج: ۱) دو بار let برای یک اسم (let score = 1; و بعد let score = 2;) خطا میدهد؛ بار دوم فقط score = 2;. ۲) گیومه دور اسم متغیر: board.textContent = "score"; خودِ کلمهی score را نشان میدهد، نه عدد را. ۳) عوض کردن یک const. اگر تابلو عوض نشد، اول این سه را نگاه کن.
همین در پایتون: در پایتون متغیر بدون let ساخته میشود: score = 12. پایتون const ندارد؛ برنامهنویسها اسم چیزهای ثابت را با حروف بزرگ مینویسند (MAX = 100) تا یادشان بماند عوضش نکنند.
مثالهای این جلسه
- مثال JavaScript: let score = 12;
- مثال JavaScript: let lives = 3;
- مثال JavaScript: const max = 100;
- مثال JavaScript: <button id="go" onclick="press()">Switch</b…
چالشها
- Make a Box (آسان)
- One Life Less (آسان)
- A Locked Box (متوسط)
- The Button Box (متوسط)
- Switch with a Label (سخت)
- Find the Bugs (سخت)