جلسهی 16: شکلهای مساوی (همنهشت) Congruent Shapes
دو شکل همنهشتاند اگر با انتقال، تقارن یا دوران دقیقاً روی هم بیفتند. اجزای متناظر دو شکل همنهشت (ضلعها و زاویههای روبهروی هم) برابرند و با کاشیهای همنهشت میشود صفحه را بدون جای خالی پوشاند.
در این جلسه یاد میگیری
- شکلهای همنهشت را تشخیص میدهی.
- تساوی اجزای متناظر دو شکل همنهشت را مینویسی.
- میگویی کدام چندضلعی منتظم بهتنهایی صفحه را میپوشاند و چرا.
درس
کاشیکاری. یک کاشی انتخاب کن و ببین چند تا از آن دور یک گوشه جا میشوند. همهی کاشیها یکشکل و یکاندازهاند: همنهشتاند. کدامها بدون جای خالی کنار هم مینشینند؟
همنهشتی. دو شکل همنهشتاند اگر بتوانیم یکی را با انتقال، تقارن یا دوران (یا چند تا از آنها پشت هم) دقیقاً روی دیگری بیندازیم. همنهشتی را با ≅ نشان میدهیم: ΔABC ≅ ΔDEF.
اجزای متناظر. در ΔABC ≅ ΔDEF ترتیب حرفها مهم است: A روی D میافتد، B روی E و C روی F. پس AB = DE، BC = EF، CA = FD و Â = D̂، B̂ = Ê، Ĉ = F̂.
کاشیکاری و زاویهها. کاشیها دور یک گوشه وقتی جای خالی نمیگذارند که زاویههایشان دقیقاً ۳۶۰° شود: ۶ مثلث متساویالاضلاع (۶ × ۶۰°)، ۴ مربع (۴ × ۹۰°) و ۳ ششضلعی منتظم (۳ × ۱۲۰°). زاویهی پنجضلعی منتظم ۱۰۸° است و ۱۰۸ در ۳۶۰ درست جا نمیشود.
اشتباه رایج: دو شکل همشکل ولی با اندازهی متفاوت همنهشت نیستند؛ همنهشت یعنی هم شکل و هم اندازه یکی باشد.
با پایتون (اختیاری): لاکپشت با تکرار یک مربع همنهشت، یک کاشیکاری کوچک میکشد.
import turtle
t = turtle.Turtle()
t.speed(0)
for row in range(3):
for col in range(4):
for side in range(4):
t.forward(40)
t.left(90)
t.forward(40)
t.backward(160)
t.left(90)
t.forward(40)
t.right(90)مثالهای این جلسه
چالشها
- The Same Triangle (آسان)
- Matching Sides (آسان)
- The Third Angle (متوسط)
- Tiles That Fit (متوسط)
- Hexagons at a Corner (سخت)
- Equal Angles Only (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 15: تبدیلات هندسی (انتقال، تقارن، دوران) جلسهی 17: عدد اول →