بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 14: تجزیه‌ی عبارت‌های جبری Factoring Algebraic Expressions

تجزیه یعنی تبدیل یک جمع به یک ضرب، برعکس باز کردن پرانتز: ⁦۶x + ۹ = ۳(۲x + ۳)⁩. عامل مشترک جمله‌ها را بیرون می‌کشیم و با آن کسرهای جبری را ساده می‌کنیم. مربع یک جمع هم چهار تکه دارد: ⁦(a + b)² = a² + ۲ab + b²⁩.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

مربع بزرگ. ضلع این مربع ⁦a + b⁩ است. a و b را عوض کن: مربع به چهار تکه بریده می‌شود، یک مربع a²، یک مربع b² و دو مستطیل ab. مساحت دو مربع کوچک را با مساحت کل مقایسه کن: چقدر جا می‌ماند؟

تجزیه: پخش کردن، برعکس. می‌دانیم ⁦۳(۲x + ۳) = ۶x + ۹⁩؛ تجزیه یعنی از ⁦۶x + ۹⁩ به ⁦۳(۲x + ۳)⁩ برگردیم. برای پیدا کردن عامل مشترک، هر جمله را به ضرب عددهای اول و حرف‌ها بشکن: ⁦۸a² = ۲ × ۲ × ۲ × a × a⁩ و ⁦۱۲ab = ۲ × ۲ × ۳ × a × b⁩. چیزهای مشترک: ⁦۲ × ۲ × a = ۴a⁩. پس ⁦۸a² + ۱۲ab = ۴a(۲a + ۳b)⁩. همیشه با ضرب کردن دوباره امتحان کن.

ساده کردن کسر جبری. صورت را تجزیه کن تا عامل مشترکش با مخرج پیدا شود: ⁦(۶x + ۹)۳ = ۳(۲x + ۳)۳ = ۲x + ۳⁩. یا با حرف: ⁦(۵a² + ۱۰a)۵a = ۵a(a + ۲)۵a = a + ۲⁩، به شرط ⁦a ≠ ۰⁩، چون تقسیم بر صفر معنی ندارد.

اثبات با تجزیه. جمع دو عدد زوج: ⁦۲n + ۲m = ۲(n + m)⁩، یعنی ۲ ضرب در یک عدد طبیعی؛ پس زوج است. جمع دو عدد فرد: ⁦(۲n − ۱) + (۲m − ۱) = ۲n + ۲m − ۲ = ۲(n + m − ۱)⁩؛ پس آن هم زوج است! تجزیه نشان می‌دهد که ۲ یک «عامل» حاصل جمع است.

مربع یک جمع. ⁦(a + b)²⁩ یعنی ⁦(a + b)(a + b)⁩: چهار ضرب، که دو تایش ab است. پس ⁦(a + b)² = a² + ۲ab + b²⁩ و به همین ترتیب ⁦(a − b)² = a² − ۲ab + b²⁩. مثال: ⁦(x + ۵)² = x² + ۱۰x + ۲۵⁩ و ⁦(۳x − ۱)² = ۹x² − ۶x + ۱⁩. یادت باشد x² و ۲x فرق دارند: برای ⁦x = ۵⁩، اولی ۲۵ است و دومی ۱۰.

اشتباه رایج: ⁦(a + b)² = a² + b²⁩. با عدد امتحانش کن: ⁦(۳ + ۴)² = ۴۹⁩ ولی ⁦۳² + ۴² = ۲۵⁩. آن ۲۴ تای جاافتاده همان دو مستطیل ab است ⁦(۲ × ۳ × ۴)⁩. اشتباه دیگر: ⁦−x²⁩ و ⁦(−x)²⁩ را یکی گرفتن؛ ⁦(−x)²⁩ همیشه با x² برابر است، ولی ⁦−x²⁩ قرینه‌ی آن است.

با پایتون (اختیاری): با چند جفت عدد امتحان کن: ⁦(a + b)²⁩ همیشه با ⁦a² + ۲ab + b²⁩ برابر است، ولی با ⁦a² + b²⁩ نه.

for a, b in [(1, 2), (3, 4), (5, -2), (10, 1)]:
    print(a, b, (a + b) ** 2, a ** 2 + 2 * a * b + b ** 2, a ** 2 + b ** 2)

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Pull Out the Five (آسان)
  2. What They Share (آسان)
  3. Cancel It (متوسط)
  4. True for Every Number? (متوسط)
  5. 98 Squared (سخت)
  6. Square of a Difference (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 13: پیدا کردن مقدار یک عبارت جبری جلسه‌ی 15: معادله →