جلسهی 18: بردارهای واحد مختصات Unit Coordinate Vectors
برای اندازه گرفتن بردارها روی صفحه، روی هر محور یک واحد داریم: i⃗ یک خانه به راست و j⃗ یک خانه بالا. هر بردار را میشود با این دو نوشت؛ مثلاً برداری که ۳ خانه به راست و ۲ خانه پایین میرود، ۳i⃗ − ۲j⃗ است. با این نوشتن، جمع بردارها، ضرب در عدد و حل معادلههای برداری خیلی ساده میشود.
در این جلسه یاد میگیری
- یک بردار را از روی شکل، به شکل ستونی و به شکل xi⃗ + yj⃗ مینویسی و برعکس.
- بردارها را به شکل i⃗ و j⃗ جمع میکنی، در عدد ضرب میکنی و معادلهی برداری ساده را حل میکنی.
- از روی علامت طول و عرض یک بردار میگویی به کدام طرف میرود.
درس
بردار از تکههای واحد. بردار a⃗ اینجا ۳ خانه به راست و ۲ خانه پایین میرود. ببین چطور از ۳ تا i⃗ (هر کدام یک خانه به راست) و ۲ تا −j⃗ (هر کدام یک خانه پایین) ساخته میشود. بعد لغزندهی k را حرکت بده: وقتی بردار دو برابر یا وارونه میشود، عددهای جلوی i⃗ و j⃗ چه میشوند؟
بردارهای واحد مختصات. برای اندازه گرفتن طول یک واحد لازم داریم، مثل یک سانتیمتر. روی صفحه دو واحد داریم: i⃗ یک خانه در جهت مثبت محور x (به راست) و j⃗ یک خانه در جهت مثبت محور y (بالا). به شکل ستونی، i⃗ یعنی ۱ بالا و ۰ پایین، و j⃗ یعنی ۰ بالا و ۱ پایین. بردار a⃗ در شکل ۲ خانه به چپ و ۳ خانه بالا میرود: a⃗ = −۲i⃗ + ۳j⃗.
هر بردار با i⃗ و j⃗. عدد بالای بردار ستونی (حرکت افقی) را طول بردار و عدد پایین (حرکت عمودی) را عرض آن میگوییم. برداری با طول x و عرض y برابر است با xi⃗ + yj⃗. مثلاً بردار b⃗ با طول ۵ و عرض −۳ میشود ۵i⃗ − ۳j⃗. اگر یکی صفر باشد، جملهاش را نمینویسیم: ۶j⃗ یعنی طول ۰ و عرض ۶. علامتها جهت را میگویند: طول مثبت به راست و منفی به چپ، عرض مثبت بالا و منفی پایین.
حساب با i⃗ و j⃗. جمع و ضرب در عدد مثل جملههای متشابه در جبر است: i⃗ ها با هم و j⃗ ها با هم. (۲i⃗ + j⃗) + (۳i⃗ − ۴j⃗) = ۵i⃗ − ۳j⃗ و ۳(i⃗ − ۲j⃗) = ۳i⃗ − ۶j⃗. معادلهی x⃗ + (۲i⃗ − j⃗) = ۷i⃗ + ۴j⃗ را هم مثل یک معادلهی عددی حل میکنیم: از دو طرف ۲i⃗ − j⃗ را کم کن: x⃗ = ۵i⃗ + ۵j⃗.
اشتباه رایج: «جمع دو بردار همیشه از هر دو بلندتر است.» نه! ۴i⃗ + (−۳i⃗) = i⃗ که از هر دو کوتاهتر است. رباتی هم که اول ۵j⃗ و بعد −۵j⃗ میرود، ۱۰ خانه راه رفته ولی جابهجاییاش بردار صفر است: سر جای اولش ایستاده. اشتباه دیگر: بردار ۳i⃗ − ۲j⃗ را ستونی با ۳ و ۲ نوشتن؛ علامت منفی عرض نباید جا بماند.
با پایتون (اختیاری): هر بردار را یک جفت عدد (طول، عرض) بگیر. تابع add دو بردار را جمع میکند و times یک بردار را در عدد ضرب میکند.
def add(u, v):
return (u[0] + v[0], u[1] + v[1])
def times(k, v):
return (k * v[0], k * v[1])
a = (3, -2)
b = (-1, 4)
s = add(times(2, a), b)
print("2a + b =", s[0], "i +", s[1], "j")مثالهای این جلسه
چالشها
- Draw It from the Origin (آسان)
- Read the Arrow (آسان)
- A Vector Equation (متوسط)
- Left and Up (متوسط)
- The Spiral Robot (سخت)
- True or False? (سخت)