بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 2: معرفی عددهای گویا Meet the Rational Numbers

کسرها و عددهای اعشاری، چه مثبت چه منفی، روی محور جا دارند. چند کسر مساوی یک نقطه را نام می‌برند و بین هر دو عدد بی‌شمار کسر هست. هر عددی که بشود آن را به شکل ⁦ab⁩ نوشت (a و b صحیح و ⁦b ≠ ۰⁩) عدد گویاست؛ حتی خود عددهای صحیح.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

محور کسرها. هر واحد این محور ۳ تکه شده و نقطه روی ⁦−۵۳⁩ نشسته است. نقطه را جابه‌جا کن و کسرش، یک کسر مساوی و قرینه‌اش را ببین. بعد تعداد تکه‌های هر واحد را عوض کن و ⁦−۱۰۶⁩ را پیدا کن: درست همان نقطه است!

کسر روی محور. هر واحد را ۴ تکه کن: نقطه‌ی B روی ⁦۳۴⁩ است. آن طرف صفر، A روی ⁦−۱۱۴⁩ است، یعنی یک واحد و ⁦۱۴⁩ دیگر به چپ. عدد مخلوط ⁦−۱۱۴⁩ همان ⁦−۵۴⁩ است؛ علامت منفی مال همه‌ی عدد است. قرینه‌ی هر کسر، مثل عددهای صحیح، آینه‌ی آن در آن طرف صفر است: قرینه‌ی ⁦۳۴⁩ عدد ⁦−۳۴⁩ است.

کسرهای مساوی و مقایسه. اگر صورت و مخرج را در یک عدد ضرب کنی، نقطه جابه‌جا نمی‌شود: ⁦۲۳ = ۴۶ = ۸۱۲⁩. تقسیم هم همین‌طور: ⁦۱۸۲۴ = ۳۴⁩ (صورت و مخرج هر دو بر ۶). برای مقایسه، مخرج‌ها را یکی کن: ⁦−۵۶ = −۱۰۱۲⁩ و ⁦−۳۴ = −۹۱۲⁩. ⁦−۱۰۱۲⁩ چپ‌تر است، پس ⁦−۵۶ < −۳۴⁩.

بی‌شمار کسر در میان. بین ⁦۱۳⁩ و ⁦۱۲⁩ چه کسری هست؟ با مخرج ۶ می‌شوند ⁦۲۶⁩ و ⁦۳۶⁩ و چیزی بینشان نیست؛ پس ریزتر ببُر. با مخرج ۱۲ می‌شوند ⁦۴۱۲⁩ و ⁦۶۱۲⁩ و ⁦۵۱۲⁩ وسطشان است. با مخرج ۲۴ سه کسر بینشان پیدا می‌شود. هر بار ریزتر ببُری، کسرهای بیشتری پیدا می‌کنی؛ کسرها تمامی ندارند. اعشاری‌ها هم همین‌طورند: بین ⁦۰/۳⁩ و ⁦۰/۴⁩، عددهای ⁦۰/۳۵⁩ و ⁦۰/۳۱⁩ و ⁦۰/۳۰۱⁩ هستند.

عدد گویا. کسر یعنی تقسیم: ⁦۳۴ = ۳ ÷ ۴ = ۰/۷۵⁩. هر عددی که بشود آن را به شکل ⁦ab⁩ نوشت، با a و b صحیح و ⁦b ≠ ۰⁩، عدد گویا است. علامت منفی می‌تواند بالا، پایین یا جلوی کسر باشد: ⁦−۳۴ = ۳−۴ = −۳۴⁩. هر عدد صحیح هم گویاست: ⁦۵ = ۵۱⁩ و ⁦−۲ = −۶۳⁩؛ عددهای اعشاری هم: ⁦۰/۲۵ = ۱۴⁩.
اشتباه رایج: ⁦−۲۱۳⁩ را ⁦−۲ + ۱۳⁩ خواندن. منفی مال همه‌ی عدد است: ⁦−۲۱۳ = −۲ − ۱۳ = −۷۳⁩. و مخرج هیچ‌وقت صفر نیست: ⁦۵۰⁩ معنی ندارد.

با پایتون (اختیاری): Fraction کسر را خودش ساده می‌کند و علامت را جلو می‌آورد. پایین‌تر، هر بار وسط ⁦۱۳⁩ و کسر قبلی را پیدا می‌کنیم: کسرهای تازه تمامی ندارند.

from fractions import Fraction
print(Fraction(6, -8))
print(Fraction(18, 24))
a = Fraction(1, 3)
b = Fraction(1, 2)
for i in range(4):
    b = (a + b) / 2
    print(b)

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Two Points (آسان)
  2. Twins of 3/5 (آسان)
  3. Small to Big (متوسط)
  4. Squeezed In (متوسط)
  5. Which Drawer? (سخت)
  6. Between Two Integers (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 1: یادآوری عددهای صحیح جلسه‌ی 3: جمع و تفریق عددهای گویا →