بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 30: احتمال یا اندازه‌گیری شانس Probability: Measuring Chance

وقتی همه‌ی حالت‌های ممکن هم‌شانس‌اند، احتمال یک پیشامد = تعداد حالت‌های مطلوب ÷ تعداد حالت‌های ممکن. برای این‌که حالت‌ها واقعاً هم‌شانس باشند، چیزهای شبیه به هم را جدا می‌شماریم (سبز ۱، سبز ۲). احتمال همیشه بین ۰ و ۱ است و احتمال رخ ندادن یک پیشامد، ۱ منهای احتمال رخ دادنش است.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

چرخونک هشت‌قطاعی. این چرخونک ۸ قطاع هم‌اندازه دارد: ۲ قرمز، ۳ آبی، ۱ سبز و ۲ زرد. قبل از چرخاندن حدس بزن کدام رنگ بیشتر می‌آید. ۲۰ بار بچرخان و شمارش‌ها را با کسرهای کنار رنگ‌ها مقایسه کن. بعد با + و − چرخونکی بساز که احتمال قرمزش ⁦۱۲⁩ باشد.

حالت‌های هم‌شانس. در کیسه‌ای ۳ مهره‌ی سبز و ۱ مهره‌ی قرمز است. «دو حالت داریم، سبز یا قرمز، پس احتمال سبز ⁦۱۲⁩ است» غلط است، چون این دو حالت هم‌شانس نیستند. مهره‌ها را شماره بزن: سبز ۱، سبز ۲، سبز ۳ و قرمز. حالا ۴ حالت هم‌شانس داریم و سه‌تا از آن‌ها سبزند: احتمال سبز ⁦۳۴⁩ است.

احتمال یک پیشامد. احتمال = تعداد حالت‌های مطلوب ÷ تعداد حالت‌های ممکن. از ۱۵ کارت شماره‌دار (۱ تا ۱۵) یکی را بی‌نگاه برمی‌داریم. پیشامد «عدد اول بیاید» این حالت‌ها را دارد: ۲، ۳، ۵، ۷، ۱۱، ۱۳؛ یعنی ۶ حالت مطلوب از ۱۵ حالت ممکن. احتمالش ⁦۶۱۵ = ۲۵⁩ است.

از ۰ تا ۱. احتمال پیشامد غیرممکن ۰ و پیشامد حتمی ۱ است؛ بقیه بین این دو. احتمال‌های همه‌ی رنگ‌های چرخونک روی هم ۱ می‌شوند: ⁦۲۸ + ۳۸ + ۱۸ + ۲۸ = ۱⁩. برای همین احتمال رخ ندادن یک پیشامد = ۱ منهای احتمال رخ دادنش: احتمال «زرد نیاید» = ⁦۱ − ۲۸ = ۶۸ = ۳۴⁩.

از احتمال به تعداد. در کیسه‌ای ۲۰ تیله هست و احتمال برداشتن تیله‌ی قرمز ⁦۳۵⁩ است. پس ⁦۳۵⁩ تیله‌ها قرمزند: ⁦۲۰ × ۳۵ = ۱۲⁩ تیله. اگر چرخونک هشت‌قطاعی را ۸۰ بار بچرخانیم، انتظار داریم حدود ۲۰ بار قرمز بیاید (⁦۲۸⁩ از ۸۰)؛ شاید ۱۷ بار، شاید ۲۳ بار، نه حتماً ۲۰.
اشتباه رایج: «یا برنده می‌شوم یا نه، پس شانسم ⁦۱۲⁩ است.» دو حالت فقط وقتی هر کدام ⁦۱۲⁩ دارند که هم‌شانس باشند؛ شانس برنده شدن در قرعه‌ای با ۱۰۰ بلیت ⁦۱۱۰۰⁩ است.

با پایتون (اختیاری): Fraction کسر را دقیق و ساده‌شده نگه می‌دارد. این برنامه عددهای اول ۱ تا ۱۵ را پیدا می‌کند و احتمال «عدد اول بیاید» را چاپ می‌کند.

from fractions import Fraction
cards = list(range(1, 16))
primes = []
for n in cards:
    if n > 1 and all(n % d != 0 for d in range(2, n)):
        primes.append(n)
print(primes)
print(Fraction(len(primes), len(cards)))

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Twenty Cards (آسان)
  2. Red or Yellow? (آسان)
  3. On the Probability Line (متوسط)
  4. Exactly One Half (متوسط)
  5. Marbles Out (سخت)
  6. Design a Spinner (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 29: میانگین داده‌ها جلسه‌ی 31: بررسی حالت‌های ممکن →