جلسهی 30: احتمال یا اندازهگیری شانس Probability: Measuring Chance
وقتی همهی حالتهای ممکن همشانساند، احتمال یک پیشامد = تعداد حالتهای مطلوب ÷ تعداد حالتهای ممکن. برای اینکه حالتها واقعاً همشانس باشند، چیزهای شبیه به هم را جدا میشماریم (سبز ۱، سبز ۲). احتمال همیشه بین ۰ و ۱ است و احتمال رخ ندادن یک پیشامد، ۱ منهای احتمال رخ دادنش است.
در این جلسه یاد میگیری
- حالتهای همشانس یک آزمایش را درست میشماری.
- احتمال یک پیشامد را به شکل کسر مینویسی و ساده میکنی.
- احتمال رخ ندادن را از ۱ منهای احتمال رخ دادن پیدا میکنی.
- از روی احتمال، تعداد را پیدا میکنی و چرخونکی با احتمال دلخواه میسازی.
درس
چرخونک هشتقطاعی. این چرخونک ۸ قطاع هماندازه دارد: ۲ قرمز، ۳ آبی، ۱ سبز و ۲ زرد. قبل از چرخاندن حدس بزن کدام رنگ بیشتر میآید. ۲۰ بار بچرخان و شمارشها را با کسرهای کنار رنگها مقایسه کن. بعد با + و − چرخونکی بساز که احتمال قرمزش ۱۲ باشد.
حالتهای همشانس. در کیسهای ۳ مهرهی سبز و ۱ مهرهی قرمز است. «دو حالت داریم، سبز یا قرمز، پس احتمال سبز ۱۲ است» غلط است، چون این دو حالت همشانس نیستند. مهرهها را شماره بزن: سبز ۱، سبز ۲، سبز ۳ و قرمز. حالا ۴ حالت همشانس داریم و سهتا از آنها سبزند: احتمال سبز ۳۴ است.
احتمال یک پیشامد. احتمال = تعداد حالتهای مطلوب ÷ تعداد حالتهای ممکن. از ۱۵ کارت شمارهدار (۱ تا ۱۵) یکی را بینگاه برمیداریم. پیشامد «عدد اول بیاید» این حالتها را دارد: ۲، ۳، ۵، ۷، ۱۱، ۱۳؛ یعنی ۶ حالت مطلوب از ۱۵ حالت ممکن. احتمالش ۶۱۵ = ۲۵ است.
از ۰ تا ۱. احتمال پیشامد غیرممکن ۰ و پیشامد حتمی ۱ است؛ بقیه بین این دو. احتمالهای همهی رنگهای چرخونک روی هم ۱ میشوند: ۲۸ + ۳۸ + ۱۸ + ۲۸ = ۱. برای همین احتمال رخ ندادن یک پیشامد = ۱ منهای احتمال رخ دادنش: احتمال «زرد نیاید» = ۱ − ۲۸ = ۶۸ = ۳۴.
از احتمال به تعداد. در کیسهای ۲۰ تیله هست و احتمال برداشتن تیلهی قرمز ۳۵ است. پس ۳۵ تیلهها قرمزند: ۲۰ × ۳۵ = ۱۲ تیله. اگر چرخونک هشتقطاعی را ۸۰ بار بچرخانیم، انتظار داریم حدود ۲۰ بار قرمز بیاید (۲۸ از ۸۰)؛ شاید ۱۷ بار، شاید ۲۳ بار، نه حتماً ۲۰.
اشتباه رایج: «یا برنده میشوم یا نه، پس شانسم ۱۲ است.» دو حالت فقط وقتی هر کدام ۱۲ دارند که همشانس باشند؛ شانس برنده شدن در قرعهای با ۱۰۰ بلیت ۱۱۰۰ است.
با پایتون (اختیاری): Fraction کسر را دقیق و سادهشده نگه میدارد. این برنامه عددهای اول ۱ تا ۱۵ را پیدا میکند و احتمال «عدد اول بیاید» را چاپ میکند.
from fractions import Fraction
cards = list(range(1, 16))
primes = []
for n in cards:
if n > 1 and all(n % d != 0 for d in range(2, n)):
primes.append(n)
print(primes)
print(Fraction(len(primes), len(cards)))مثالهای این جلسه
چالشها
- Twenty Cards (آسان)
- Red or Yellow? (آسان)
- On the Probability Line (متوسط)
- Exactly One Half (متوسط)
- Marbles Out (سخت)
- Design a Spinner (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 29: میانگین دادهها جلسهی 31: بررسی حالتهای ممکن →