بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 31: بررسی حالت‌های ممکن Listing All Outcomes

برای آزمایش‌های چندمرحله‌ای (دو سکه، یک سکه و یک تاس، دو تاس) همه‌ی حالت‌های ممکن را با جدول یا نمودار درختی می‌نویسیم. تعداد حالت‌ها از ضرب تعداد حالت‌های هر مرحله به دست می‌آید (سه سکه: ⁦۲ × ۲ × ۲ = ۸⁩) و بعد برای هر پیشامد حالت‌های مطلوب را می‌شماریم.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

سکه و تاس. اول یک سکه می‌اندازیم، بعد یک تاس. هر شاخه‌ی اول درخت یک نتیجه‌ی سکه است و از آن ۶ شاخه‌ی تازه برای تاس درمی‌آید. روی یک برگ بزن تا مسیرش روشن شود؛ هر برگ یک حالت ممکن است و در جدول هم یک خانه دارد. برگ‌ها را بشمار: ⁦۲ × ۶⁩. کدام برگ‌ها «رو و عدد زوج» هستند؟

جدول حالت‌ها و بازی منصفانه. علی، بابک و سارا با دو سکه بازی می‌کنند: اگر هر دو رو بیاید علی امتیاز می‌گیرد، اگر هر دو پشت بیاید بابک، و اگر یکی رو و یکی پشت بیاید سارا. منصفانه است؟ جدول ۴ حالت هم‌شانس دارد و دوتایش (خانه‌های رنگی) مال ساراست. احتمال برد سارا ⁦۲۴ = ۱۲⁩ است و علی و بابک هر کدام ⁦۱۴⁩؛ پس بازی منصفانه نیست.

نمودار درختی سه سکه. برای سه سکه هر شاخه دوباره دو شاخه می‌شود: ⁦۲ × ۲ × ۲ = ۸⁩ برگ (ر یعنی رو و پ یعنی پشت). دقیقاً دو رو در ۳ برگ هست (برگ‌های رنگی)، پس احتمالش ⁦۳۸⁩ است. «دست‌کم یک پشت» یعنی همه‌ی برگ‌ها به جز «ر ر ر»: ⁦۱ − ۱۸ = ۷۸⁩.

دو تاس: ۳۶ حالت. با دو تاس (یکی قرمز، یکی آبی) جدول ⁦۶ × ۶ = ۳۶⁩ خانه دارد. جمع ۷ در ۶ خانه هست (خانه‌های رنگی)، پس احتمالش ⁦۶۳۶ = ۱۶⁩ است. جفتِ «۲ و ۵» دو خانه دارد (قرمز ۲ و آبی ۵، یا برعکس)، ولی جفتِ «۴ و ۴» فقط یک خانه؛ پس احتمال «۲ و ۵» دو برابر «۴ و ۴» است.

ضرب حالت‌ها. ۳ پیراهن و ۴ شلوار ⁦۳ × ۴ = ۱۲⁩ جور لباس می‌سازند. رمز سه‌رقمی یک قفل (هر رقم ۰ تا ۹) ⁦۱۰ × ۱۰ × ۱۰ = ۱۰۰۰⁩ حالت دارد و شانس حدس درست با یک بار امتحان ⁦۱۱۰۰۰⁩ است؛ هر رقم اضافه، این شانس را ده برابر کمتر می‌کند.
اشتباه رایج: «جمع دو تاس ۱۱ حالت دارد (۲ تا ۱۲)، پس احتمال جمع ۷ برابر ⁦۱۱۱⁩ است.» این ۱۱ جمع هم‌شانس نیستند: جمع ۲ فقط یک خانه‌ی جدول است و جمع ۷ شش خانه.

با پایتون (اختیاری): product از کتابخانه‌ی itertools همه‌ی حالت‌ها را می‌سازد؛ این‌جا سه سکه (H رو، T پشت). برنامه حالت‌هایی را هم که دقیقاً دو H دارند می‌شمارد.

from itertools import product
outcomes = list(product("HT", repeat=3))
print(len(outcomes))
for o in outcomes:
    print("".join(o))
two = [o for o in outcomes if o.count("H") == 2]
print(len(two), "of", len(outcomes))

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Outfits (آسان)
  2. At Least One Head (آسان)
  3. Four Coins (متوسط)
  4. A Sum of Nine (متوسط)
  5. Two Dice (سخت)
  6. The Bike Lock (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 30: احتمال یا اندازه‌گیری شانس جلسه‌ی 32: خط و دایره →