جلسهی 23: معرفی و ساده کردن عبارتهای گویا Rational Expressions
عبارت گویا کسری است که صورت و مخرجش چندجملهایاند، مثل (x + ۳)(x − ۵). وقتی مخرج صفر شود عبارت تعریف نمیشود (اینجا x = ۵). برای ساده کردن، صورت و مخرج را تجزیه میکنیم و عامل مشترک را خط میزنیم؛ فقط عامل، نه جمله.
در این جلسه یاد میگیری
- مقدار یک عبارت گویا را حساب میکنی و میگویی کجا تعریف نمیشود.
- عبارتهای گویا را با تجزیه ساده میکنی.
- خط زدنهای درست را از نادرست جدا میکنی.
درس
درخت عاملها. ۸۴ را به عاملهای اول بشکن: ۸۴ = ۲ × ۲ × ۳ × ۷. برای ساده کردن ۸۴۱۲۶ عاملهای مشترک را خط میزنیم. عبارت گویا هم همینطور ساده میشود: اول تجزیه، بعد خط زدن عاملهای مشترک.
عبارت گویا. (x + ۳)(x − ۵) برای x = ۱ برابر ۴−۴ = −۱ است. برای x = ۵ مخرج صفر است و عبارت تعریف نمیشود. (x + ۱)(x² − ۴) در x = ۲ و x = −۲ تعریف نمیشود، چون x² − ۴ = (x − ۲)(x + ۲).
ساده کردن. ۶x²۹x = ۲x۳ (۳x را خط زدیم؛ x ≠ ۰). (x² − ۹)(x + ۳) = (x − ۳)(x + ۳)(x + ۳) = x − ۳. (x² + ۵x + ۶)(x² − ۴) = (x + ۲)(x + ۳)((x − ۲)(x + ۲)) = (x + ۳)(x − ۲).
اشتباه رایج: (x + ۲)۲ = x. ۲ در صورت یک جمله است، نه عامل؛ نمیشود خطش زد. با x = ۴ امتحان کن: ۶۲ = ۳ ≠ ۴.
با پایتون (اختیاری): یک ساده کردن را با چند عدد امتحان کن (جاهایی که مخرج صفر نیست).
for x in [-5, -1, 0, 1, 3, 7]:
left = (x * x + 5 * x + 6) / (x * x - 4)
right = (x + 3) / (x - 2)
print(x, left, right)مثالهای این جلسه
چالشها
- Value and Gap (آسان)
- Simplify a Monomial Fraction (آسان)
- Factor, Then Cancel (متوسط)
- Where It Breaks (متوسط)
- Simplify, Then Evaluate (سخت)
- Right or Wrong Cancelling (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 22: دستگاه معادلههای خطی جلسهی 24: محاسبات عبارتهای گویا →