جلسهی 6: عددهای حقیقی Real Numbers
عددهایی مثل √۲ و π را نمیشود به شکل ab نوشت: نمایش اعشاریشان نه تمام میشود و نه تکرار. اینها عددهای گنگاند (ℚ′). گویاها و گنگها با هم عددهای حقیقیاند: ℝ = ℚ ∪ ℚ′، و هر نقطهی محور یک عدد حقیقی است. √۲ را با قطر مربع واحد و پرگار روی محور پیدا میکنیم.
در این جلسه یاد میگیری
- عددهای گویا و گنگ را از هم جدا میکنی.
- جای عددهای رادیکالی را روی محور، بین دو عدد صحیح، پیدا میکنی.
- عددهای حقیقی را مقایسه و مرتب میکنی.
درس
پیچک رادیکالها. مثلثهای قائمالزاویه را یکییکی اضافه کن: هر وتر √۲، √۳، √۴، … است و پرگار آن را روی محور میخواباند. کدامها روی یک عدد صحیح میافتند؟
عددهای گنگ. √۲ = ۱/۴۱۴۲۱۳۵…: رقمهایش هیچوقت تمام یا تکرار نمیشوند؛ پس √۲ گویا نیست و به آن گنگ میگوییم. π = ۳/۱۴۱۵۹… هم گنگ است. اگر n مربع کامل نباشد، √n گنگ است: √۳، √۵، √۱۰. ولی √۹ = ۳ و √۰/۲۵ = ۰/۵ گویا هستند. مجموعهی گنگها ℚ′ است و ℝ = ℚ ∪ ℚ′.
√۲ روی محور. روی پارهخط ۰ تا ۱ مربع بساز. طول قطرش با فیثاغورس √(۱² + ۱²) = √۲ است. پرگار را روی صفر بگذار و قطر را روی محور بخوابان: نقطهای که میافتد √۲ است. پس محور، جز گویاها، نقطههای گنگ هم دارد.
مقایسه. برای عددهای مثبت، مربعها را مقایسه کن: √۱۰ > ۳ چون ۱۰ > ۹. √۳۰ بین ۵ و ۶ است چون ۲۵ < ۳۰ < ۳۶. برای منفیها برعکس: −√۵ < −۲ چون √۵ > ۲.
اشتباه رایج: π = ۲۲۷. ۲۲۷ = ۳/۱۴۲۸… گویاست و فقط تقریبی از π است.
با پایتون (اختیاری): پایتون √۲ را تا ۱۵ رقم میدهد. مربع ۱/۴۱۴۲۱۳۵۶ را ببین: نزدیک ۲ است ولی دقیقاً ۲ نمیشود.
import math
print(math.sqrt(2))
print(1.41421356 ** 2)
for n in range(1, 11):
r = math.sqrt(n)
print(n, r, r == int(r))مثالهای این جلسه
چالشها
- Rational or Irrational (آسان)
- True Sentences (آسان)
- Between Two Integers (متوسط)
- Smallest First (متوسط)
- A Rational Sum (سخت)
- Integers in Between (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 5: عددهای گویا جلسهی 7: قدر مطلق و محاسبهی تقریبی →