بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 6: عددهای حقیقی Real Numbers

عددهایی مثل ⁦√۲⁩ و π را نمی‌شود به شکل ⁦ab⁩ نوشت: نمایش اعشاری‌شان نه تمام می‌شود و نه تکرار. این‌ها عددهای گنگ‌اند (ℚ′). گویاها و گنگ‌ها با هم عددهای حقیقی‌اند: ℝ = ℚ ∪ ℚ′، و هر نقطه‌ی محور یک عدد حقیقی است. ⁦√۲⁩ را با قطر مربع واحد و پرگار روی محور پیدا می‌کنیم.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

پیچک رادیکال‌ها. مثلث‌های قائم‌الزاویه را یکی‌یکی اضافه کن: هر وتر ⁦√۲⁩، ⁦√۳⁩، ⁦√۴⁩، … است و پرگار آن را روی محور می‌خواباند. کدام‌ها روی یک عدد صحیح می‌افتند؟

عددهای گنگ. ⁦√۲ = ۱/۴۱۴۲۱۳۵…⁩: رقم‌هایش هیچ‌وقت تمام یا تکرار نمی‌شوند؛ پس ⁦√۲⁩ گویا نیست و به آن گنگ می‌گوییم. ⁦π = ۳/۱۴۱۵۹…⁩ هم گنگ است. اگر n مربع کامل نباشد، ⁦√n⁩ گنگ است: ⁦√۳⁩، ⁦√۵⁩، ⁦√۱۰⁩. ولی ⁦√۹ = ۳⁩ و ⁦√۰/۲۵ = ۰/۵⁩ گویا هستند. مجموعه‌ی گنگ‌ها ℚ′ است و ℝ = ℚ ∪ ℚ′.

⁦√۲⁩ روی محور. روی پاره‌خط ۰ تا ۱ مربع بساز. طول قطرش با فیثاغورس ⁦√(۱² + ۱²) = √۲⁩ است. پرگار را روی صفر بگذار و قطر را روی محور بخوابان: نقطه‌ای که می‌افتد ⁦√۲⁩ است. پس محور، جز گویاها، نقطه‌های گنگ هم دارد.

مقایسه. برای عددهای مثبت، مربع‌ها را مقایسه کن: ⁦√۱۰ > ۳⁩ چون ⁦۱۰ > ۹⁩. ⁦√۳۰⁩ بین ۵ و ۶ است چون ⁦۲۵ < ۳۰ < ۳۶⁩. برای منفی‌ها برعکس: ⁦−√۵ < −۲⁩ چون ⁦√۵ > ۲⁩.
اشتباه رایج: ⁦π = ۲۲۷⁩. ⁦۲۲۷ = ۳/۱۴۲۸…⁩ گویاست و فقط تقریبی از π است.

با پایتون (اختیاری): پایتون ⁦√۲⁩ را تا ۱۵ رقم می‌دهد. مربع ⁦۱/۴۱۴۲۱۳۵۶⁩ را ببین: نزدیک ۲ است ولی دقیقاً ۲ نمی‌شود.

import math
print(math.sqrt(2))
print(1.41421356 ** 2)
for n in range(1, 11):
    r = math.sqrt(n)
    print(n, r, r == int(r))

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Rational or Irrational (آسان)
  2. True Sentences (آسان)
  3. Between Two Integers (متوسط)
  4. Smallest First (متوسط)
  5. A Rational Sum (سخت)
  6. Integers in Between (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 5: عددهای گویا جلسه‌ی 7: قدر مطلق و محاسبه‌ی تقریبی →