بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 15: آزمایشگاه قانونی و مسیر شغلی A Legal Home Lab and Career Paths

از کجا قانونی تمرین کنیم: Packet Tracer، GNS3 و ماشین‌های مجازی در یک شبکه‌ی جدا، و Wireshark فقط روی دستگاه و ترافیک خودت. بعد مسیر شغلی: Network+، CCNA، Security+ و CyberOps، شغل‌های تحلیلگر SOC، مهندس شبکه و مهندس امنیت، و یک پورتفولیو از کارهای آزمایشگاه خودت. در پایتون بررسی می‌کنی ماشین‌های آزمایشگاه واقعاً جدا هستند، و با math.ceil یک برنامه‌ی مطالعه می‌چینی.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

⚠️ قانون طلایی این دوره: فقط با اجازه‌ی کتبی، و فقط در محدوده‌ی همان اجازه. هر چه یاد می‌گیری را روی دستگاه، حساب و آزمایشگاه خودت امتحان کن، یا روی سیستمی که صاحبش اجازه‌ی کتبی داده، و فقط در محدوده‌ای (scope) که در همان اجازه نوشته شده: کدام IPها و دامنه‌ها، کدام کارها، تا چه تاریخی. دسترسی بدون مجوز، شنود ترافیک دیگران یا از کار انداختن یک سرویس، حتی «فقط برای تست»، طبق قانون جرایم رایانه‌ای جرم است و می‌تواند آینده‌ی شغلی‌ات را پیش از شروع خراب کند. ضعفی پیدا کردی؟ فقط به صاحبش خبر بده، از راه افشای مسئولانه (responsible disclosure)، نه در شبکه‌های اجتماعی. این دوره دفاعی است: همه‌ی بسته‌ها، لاگ‌ها و تنظیمات آن ساختگی‌اند.

🔁 یادت هست؟ (جلسه‌ی ۱۳) sorted(list, key=func) فهرست را بر اساس چیزی مرتب می‌کند که func برای هر عضو برمی‌گرداند، بی‌آن‌که فهرست اصلی عوض شود. برای خط زمانی کلید زمان بود؛ امروز همین را برای چیدن گواهی‌ها و ابزارهای آزمایشگاه به کار می‌بریم.

certs = [{"name": "CCNA", "weeks": 12}, {"name": "Network+", "weeks": 8}, {"name": "Security+", "weeks": 10}]

def by_weeks(cert):
    return cert["weeks"]

for cert in sorted(certs, key=by_weeks):
    print(cert["name"], cert["weeks"])

آزمایشگاه خانگی قانونی. هر چه در این دوره خواندی را می‌شود قانونی تمرین کرد، روی دستگاه خودت:
- Cisco Packet Tracer (رایگان با Cisco Networking Academy): سوئیچ، روتر، VLAN، ACL و OSPF را شبیه‌سازی می‌کند؛ تمرین اصلی CCNA.
- GNS3 یا EVE-NG: تصویر واقعی روتر و دیواره‌ی آتش در کامپیوتر خودت؛ مثلاً همان DMZ جلسه‌ی ۹ را بساز.
- ماشین مجازی (VirtualBox، VMware Workstation Player، Hyper-V، یا Proxmox روی یک کامپیوتر قدیمی): یک لینوکس برای تمرین iptables و nftables، یک سرور کوچک، و یک ماشین Zeek و Suricata یا Security Onion برای تحلیل ترافیک آزمایشگاه خودت.
⚠️ ماشین‌هایی که عمداً ضعف دارند (برای تمرین دفاع) فقط در شبکه‌ی host-only یا internal، جدا از همه چیز؛ هرگز با حالت bridged به شبکه‌ی خانه یا مدرسه وصلشان نکن. پیش از هر آزمایش snapshot بگیر تا بشود برگشت.

Wireshark، درست. فقط روی دستگاه خودت و ترافیک خودت، در آزمایشگاهت، یا با اجازه‌ی کتبی صاحب شبکه. ضبط ترافیک دیگران (وای‌فای کافه، شبکه‌ی مدرسه، لپ‌تاپ دوستت) شنود غیرقانونی است. چند display filter (برای capture خودت):
- ip.addr == 192.168.56.10: فقط بسته‌های این آدرس.
- tcp.flags.syn == 1 && tcp.flags.ack == 0: فقط اولین بسته‌ی هر دست دادن TCP (جلسه‌ی ۳).
- dns، tls.handshake.type == 1 (ClientHello، جلسه‌ی ۷) و http.request.
در منوی Statistics بخش Conversations همان گفت‌وگوهای آزمایشگاه جلسه‌ی ۴ را نشان می‌دهد و Follow TCP Stream یک گفت‌وگو را از اول تا آخر. capture filter پیش از ضبط تعیین می‌کند چه ضبط شود و display filter بعد از آن فقط نمایش را فیلتر می‌کند. برای تمرین، captureهای نمونه‌ای را باز کن که برای آموزش منتشر شده‌اند (مثل نمونه‌های خود پروژه‌ی Wireshark).

پایتون: آزمایشگاه واقعاً جداست؟ VirtualBox شبکه‌ی host-only را معمولاً 192.168.56.0/24 می‌دهد. یک فهرست از ماشین‌ها بنویس (اسم، حالت شبکه، IP، و این‌که عمداً ضعف دارد یا نه) و با برنامه بسنج: ماشین ضعیف فقط در حالت host-only یا internal، و ماشین‌های شبکه‌ی جدا داخل بازه‌ی آزمایشگاه. mode in SAFE_MODES می‌پرسد حالت در فهرست امن هست یا نه، و ip_address(ip) in LAB بازه را.

import ipaddress
LAB = ipaddress.ip_network("192.168.56.0/24")
SAFE_MODES = ["host-only", "internal"]
machines = [("target-web", "host-only", "192.168.56.20", True), ("old-router", "bridged", "192.168.1.77", True)]
for name, mode, ip, weak in machines:
    print(name, mode in SAFE_MODES, ipaddress.ip_address(ip) in LAB, weak)

گواهی‌ها و شغل‌ها. گواهی‌های رایج، از پایه به بالا: CompTIA Network+ (پایه‌ی شبکه)، Cisco CCNA (مسیریابی و سوئیچینگ، عملی)، CompTIA Security+ (پایه‌ی امنیت، که در بسیاری آگهی‌های شغلی خواسته می‌شود)، Cisco CyberOps Associate (مهارت‌های تحلیلگر SOC)، و بعدها CySA+ یا CCNP Security. شغل‌ها: تحلیلگر SOC (سطح ۱ هشدارها را مرتب می‌کند، سطح ۲ بررسی می‌کند، سطح ۳ دنبال تهدیدهای پنهان می‌گردد)، مهندس شبکه (طراحی VLAN، مسیریابی، VPN)، مهندس امنیت (دیواره‌ی آتش، IDS، SIEM)، و پاسخ‌دهنده به حادثه. پورتفولیو: برنامه‌های همین دوره در GitHub، نقشه‌ی آزمایشگاهت، و گزارش آزمایش‌های خودت («یک DMZ در GNS3 ساختم و قانون‌هایش را این‌طور آزمودم»). نوشتن گزارش روشن، هم‌اندازه‌ی فن، مهم است.

پایتون: برنامه‌ی مطالعه. اگر هر هفته ۸ ساعت وقت داری و Network+ حدود ۶۰ ساعت می‌خواهد، چند هفته؟ 60 / 8 می‌شود 7.5، ولی هفته‌ی نیمه نداریم: math.ceil عدد را رو به بالا گرد می‌کند (math.ceil(7.5) می‌شود 8). هفته‌ها را پشت سر هم بشمار: هر موضوع از هفته‌ی بعد از موضوع قبلی شروع می‌شود.

import math
TOPICS = [("Network+", 60), ("CCNA", 120), ("Security+", 80)]
per_week = 8
week = 1
for name, hours in TOPICS:
    weeks = math.ceil(hours / per_week)
    print(f"{name}: weeks {week}-{week + weeks - 1}")
    week += weeks

اشتباه‌های رایج و اخلاق حرفه‌ای:
- «فقط داشتم تست می‌کردم» روی سیستمی که مال تو نیست، بدون اجازه‌ی کتبی، دفاع نیست؛ جرم است.
- آزمایش روی دستگاه یا شبکه‌ی مدرسه یا محل کار بدون اجازه، حتی «برای کمک».
- ماشین ضعیف آزمایشگاه در حالت bridged.
- پخش capture یا لاگی که داده‌ی آدم‌های دیگر را دارد.
- تقلب در امتحان گواهی (مثل حفظ کردن سؤال‌های لورفته)؛ گواهی باطل می‌شود و اعتمادی که این شغل رویش ساخته شده از بین می‌رود.
✅ پیش از هر کاری روی سیستمی که مال تو نیست، اجازه را کتبی بگیر و محدوده‌اش را بنویس.

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Sort the Lab Tools (آسان)
  2. Your Lab or Not Allowed? (آسان)
  3. The Right Display Filter (متوسط)
  4. Whose Job Is It? (متوسط)
  5. Is the Lab Isolated? (سخت)
  6. A Study Plan (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 14: فارنزیک شبکه: پیدا کردن تماس‌های منظم بدافزار جلسه‌ی 16: مرور بزرگ + پروژه‌ی پایانی: یک SOC کوچک →