جلسهی 1: شبکه چیست؟ What Is a Network?
دستگاهها با «بسته» با هم حرف میزنند: فرستنده، گیرنده و پیام. بازی نامهرسان در کلاس، یک بسته به شکل دیکشنری پایتون، و قانون و اخلاق: کلاهسفید یا کلاهسیاه.
در این جلسه یاد میگیری
- میدانی شبکه یعنی چند دستگاه که به هم وصلاند و با هم پیام رد و بدل میکنند.
- میدانی هر بسته فرستنده، گیرنده و تکهای از پیام دارد.
- میتوانی یک بسته را در پایتون به شکل دیکشنری بنویسی و یک بخشش را چاپ کنی.
- فرق کلاهسفید و کلاهسیاه را میدانی و میدانی بدون اجازه هیچ کاری نمیکنیم.
درس
⚠️ قانون طلایی این دوره: فقط روی دستگاه خودت یا با اجازه. هر چه یاد میگیری را فقط روی دستگاه، حساب و شبکهی خودت امتحان کن، یا جایی که صاحبش (معلم یا والدین) اجازه داده. سرک کشیدن در دستگاه یا شبکهی دیگران بدون اجازه، حتی برای شوخی یا کنجکاوی، جرم است (قانون جرایم رایانهای) و به تو و خانوادهات آسیب میزند. این دوره دربارهی دفاع است: یاد میگیریم شبکه چطور کار میکند تا از آن محافظت کنیم. چیز مشکوکی دیدی؟ به والدین یا معلمت بگو.
شبکه یعنی چند دستگاه که به هم وصلاند و با هم پیام رد و بدل میکنند: موبایل، لپتاپ، کنسول بازی، تلویزیون هوشمند و مودم خانهتان یک شبکهی کوچکاند. اینترنت یعنی میلیونها شبکه که به هم وصل شدهاند: شبکهی شبکهها.
دستگاهها پیام بزرگ را یکجا نمیفرستند. آن را به تکههای کوچک به اسم بسته (packet) میشکنند، مثل چند کارتپستال. روی هر بسته سه چیز هست: فرستنده (از طرف چه کسی؟)، گیرنده (برای چه کسی؟) و تکهای از پیام. گیرنده بستهها را با شمارهشان به ترتیب میچیند و پیام کامل میشود.
بازی کلاسی «نامهرسان»: سه نفر دستگاهاند (لپتاپ سارا، موبایل علی، تبلت مینا) و یک نفر نامهرسان (همان روتر). هر دستگاه روی کاغذ مینویسد «از: … / به: … / پیام: …» و به نامهرسان میدهد. نامهرسان فقط خط «به» را میخواند و کاغذ را میرساند. سؤال مهم: اگر نامهرسان متن پیام را هم بخواند چه؟ جواب این سؤال، جلسهی ۶ است: رمزنگاری.
در پایتون یک بسته را میتوانیم با دیکشنری بنویسیم: داخل {} چند جفت «کلید: مقدار». کلید اسم یک بخش است ("to") و مقدار، محتوای آن ("Ali"). با packet["to"] مقدار آن بخش را میگیریم. کد را با «خودت امتحان کن» اجرا کن و اسمها را عوض کن.
packet = {"from": "Sara", "to": "Ali", "message": "Hi Ali!"}
print(packet["to"])
print(packet["message"])پیام بلند چند بسته میشود و هر بسته شماره دارد تا گیرنده بداند کدام اول است. اینجا دو بسته داریم و + دو تکه را به هم میچسباند.
first = {"from": "Mina", "to": "Reza", "n": 1, "data": "Game "}
second = {"from": "Mina", "to": "Reza", "n": 2, "data": "at 6?"}
print(first["data"] + second["data"])کلاهسفید یا کلاهسیاه؟ متخصص امنیت کلاهسفید با اجازهی کتبی صاحب شبکه دنبال ضعفها میگردد تا درستشان کنند، و هر چه پیدا کرد را به صاحبش گزارش میدهد. کلاهسیاه بدون اجازه وارد میشود تا دزدی یا خرابکاری کند؛ کارش جرم است. «فقط کنجکاو بودم» هم بدون اجازه جرم است. ما در این دوره کلاهسفیدیم.
مثالهای این جلسه
- مثال دیکشنری (امنیت شبکه با پایتون): packet = {"from": "Sara", "to": "Ali", "mes…
- مثال دیکشنری (امنیت شبکه با پایتون): first = {"from": "Mina", "to": "Reza", "n":…
چالشها
- Which One Is a Network? (آسان)
- Read the Packet (آسان)
- White Hat or Black Hat? (متوسط)
- The Mail Carrier Game (متوسط)
- Build a Packet (سخت)
- The Easy Wi-Fi Password (سخت)