جلسهی 2: آدرسها: IP و پورت Addresses: IP and Port
هر دستگاه در شبکه آدرسی دارد به اسم IP (مثل آدرس خانه) و هر برنامه پورتی دارد (مثل شمارهی اتاق). با پایتون بررسی میکنی یک IP درست است یا نه، و یاد میگیری چرا آدرس و IP را به غریبه نمیدهیم.
در این جلسه یاد میگیری
- میدانی IP آدرس یک دستگاه است و از چهار عدد ۰ تا ۲۵۵ ساخته شده.
- میدانی پورت شمارهی برنامهای است که پیام برایش آمده.
- میتوانی با
splitوintبخشهای یک IP را جدا و بررسی کنی. - میدانی چرا آدرس خانه و IP را به غریبهها نمیدهیم.
درس
⚠️ قانون طلایی این دوره: فقط روی دستگاه خودت یا با اجازه. هر چه یاد میگیری را فقط روی دستگاه، حساب و شبکهی خودت امتحان کن، یا جایی که صاحبش (معلم یا والدین) اجازه داده. سرک کشیدن در دستگاه یا شبکهی دیگران بدون اجازه، حتی برای شوخی یا کنجکاوی، جرم است (قانون جرایم رایانهای) و به تو و خانوادهات آسیب میزند. این دوره دربارهی دفاع است: یاد میگیریم شبکه چطور کار میکند تا از آن محافظت کنیم. چیز مشکوکی دیدی؟ به والدین یا معلمت بگو.
نامهرسان از کجا میداند نامه را کجا ببرد؟ از آدرس. در شبکه هر دستگاه یک آدرس دارد به اسم IP. شکل رایجش چهار عدد است که با نقطه جدا شدهاند، مثل 192.168.1.10. هر عدد بین 0 و 255 است؛ پس 192.168.1.300 آدرس درستی نیست.
یک دستگاه همزمان چند برنامه دارد: مرورگر، بازی، پیامرسان. پورت میگوید پیام برای کدام برنامه است. اگر IP آدرس خانه باشد، پورت شمارهی اتاق است. چند پورت معروف: 80 برای وب (http)، 443 برای وب امن (https). با هم اینطور نوشته میشوند: 192.168.1.10:443.
در خانه، مودم یا روتر به هر دستگاه یک IP خصوصی میدهد که معمولاً با 192.168. یا 10. شروع میشود؛ این آدرسها فقط داخل خانه معنا دارند. بیرون از خانه، دنیا فقط یک IP عمومی میبیند: آدرس روتر شما. و 127.0.0.1 یعنی «خود همین کامپیوتر».
حالا پایتون: split(".") یک متن را هر جا نقطه دارد میبُرد و فهرستی (list) از تکهها میدهد. len تعداد تکهها را میشمارد و parts[0] تکهی اول است (شمارش از صفر شروع میشود).
ip = "192.168.1.10"
parts = ip.split(".")
print(parts)
print(len(parts))
print(parts[0])تکهها هنوز متناند ("300"). int متن را به عدد تبدیل میکند تا بتوانیم مقایسه کنیم. for part in parts: کد زیرش را برای هر تکه یک بار اجرا میکند و if فقط وقتی شرطش درست است کار میکند. به فاصلهی اول خطها (تورفتگی) دقت کن: کد داخل for و if جلوتر نوشته میشود.
ip = "192.168.1.300"
for part in ip.split("."):
number = int(part)
if number > 255:
print(part, "is too big")startswith میپرسد آیا متن با چیزی شروع میشود و جوابش True (بله) یا False (نه) است. با آن میشود فهمید یک IP خصوصی (داخل خانه) است یا نه.
ip = "192.168.1.10"
print(ip.startswith("192.168."))
print("8.8.8.8".startswith("192.168."))⚠️ آدرست را نگه دار. IP عمومی میتواند تقریباً شهر و شرکت اینترنت تو را نشان بدهد. پس به غریبهها آدرس خانه، مدرسه یا IP نده، و عکس صفحهی تنظیمات روتر را جایی نفرست. اگر کسی در بازی گفت «روی این لینک بزن تا جایزه بگیری» یا «IPت را بده»، این نشانهی خطر است: کلیک نکن و به بزرگتر بگو.
مثالهای این جلسه
- مثال رشته (امنیت شبکه با پایتون): parts = ip.split(".")
- مثال حلقه for (امنیت شبکه با پایتون): for part in ip.split("."):
- مثال رشته (امنیت شبکه با پایتون): print(ip.startswith("192.168."))
چالشها
- A Valid Address (آسان)
- Address or Room Number? (آسان)
- Count the Parts (متوسط)
- Free Skins! (متوسط)
- IP Checker (سخت)
- Home or Outside? (سخت)