بتل کد Battle Codeدارد باز می‌شود…

جلسه‌ی 19: دیواره‌ی آتش جدی: ترتیب قانون‌ها A Serious Firewall: Rule Order

دیواره‌ی آتش واقعی قانون‌ها را از بالا به پایین می‌خواند و اولین قانونی که جور شد تصمیم می‌گیرد؛ اگر هیچ‌کدام جور نشد، «ممنوع». یاد می‌گیری ترتیب درست قانون‌ها را بچینی، قانون‌ها را برای کل شبکه بنویسی و ایده‌ی «اجازه به پاسخ‌ها» را با پایتون بسازی.

در این جلسه یاد می‌گیری

درس

⚠️ قانون طلایی این دوره: فقط روی دستگاه خودت یا با اجازه. هر چه یاد می‌گیری را فقط روی دستگاه، حساب و شبکه‌ی خودت امتحان کن، یا جایی که صاحبش (معلم یا والدین) اجازه داده. سرک کشیدن در دستگاه یا شبکه‌ی دیگران بدون اجازه، حتی برای شوخی یا کنجکاوی، جرم است (قانون جرایم رایانه‌ای) و به تو و خانواده‌ات آسیب می‌زند. این دوره درباره‌ی دفاع است: یاد می‌گیریم شبکه چطور کار می‌کند تا از آن محافظت کنیم. چیز مشکوکی دیدی؟ به والدین یا معلمت بگو.

🔁 یادت هست؟ در جلسه‌ی ۱۶ با ipaddress پرسیدیم یک آدرس داخل یک شبکه هست یا نه. امروز قانون‌های دیواره‌ی آتش را دقیقاً با همین برای کل شبکه می‌نویسیم.

import ipaddress
net = ipaddress.ip_network("10.0.5.0/24")
print(ipaddress.ip_address("10.0.5.9") in net)

دیواره‌ی آتش جلسه‌ی ۹ فقط پورت را نگاه می‌کرد. دیواره‌ی آتش واقعی فهرستی از قانون‌ها دارد و برای هر بسته آن‌ها را از بالا به پایین می‌خواند. اولین قانونی که جور شد تصمیم می‌گیرد و بقیه اصلاً خوانده نمی‌شوند. اگر هیچ قانونی جور نشد، جواب ممنوع است (default deny)، مثل نگهبانی که غریبه را راه نمی‌دهد.

ترتیب مهم است. فرض کن قانون ۱ «همه اجازه» است و قانون ۲ «لپ‌تاپ مهمان ممنوع». لپ‌تاپ مهمان می‌آید، قانون ۱ جور می‌شود و اجازه می‌گیرد؛ قانون ۲ هیچ‌وقت خوانده نمی‌شود! قاعده: قانون خاص بالا، قانون کلی پایین. اول «این یک دستگاه ممنوع»، بعد «کل شبکه‌ی خانواده روی پورت ۴۴۳ اجازه»، و آخر از همه «بقیه ممنوع».

در پایتون قانون‌ها فهرستی از دیکشنری‌ها هستند: کار (action)، شبکه‌ی مبدأ (src) و پورت، یا "any" یعنی هر پورتی. تابع decide قانون‌ها را به ترتیب می‌خواند و با اولین جور شدن return می‌کند؛ return تابع را همان‌جا تمام می‌کند. اگر حلقه تمام شد و چیزی جور نشد، return "deny".

import ipaddress
rules = [
    {"action": "deny", "src": "192.168.1.66/32", "port": "any"},
    {"action": "allow", "src": "192.168.1.0/24", "port": 443},
    {"action": "allow", "src": "192.168.1.0/24", "port": 53},
]

def decide(src, port):
    for r in rules:
        net = ipaddress.ip_network(r["src"])
        if ipaddress.ip_address(src) in net and (r["port"] == "any" or r["port"] == port):
            return r["action"]
    return "deny"

print(decide("192.168.1.66", 443))
print(decide("192.168.1.5", 443))
print(decide("192.168.1.5", 22))

یک مشکل: وقتی تو سایتی را باز می‌کنی، پاسخ سایت از بیرون به داخل می‌آید. اگر «هر چه از بیرون می‌آید ممنوع» باشد، هیچ سایتی باز نمی‌شود! راه حل دیواره‌ی آتش stateful (حافظه‌دار): هر گفت‌وگویی که از داخل شروع شده را یادداشت می‌کند و فقط پاسخ همان‌ها را راه می‌دهد. غریبه‌ای که بی‌دعوت از بیرون در می‌زند، ممنوع.

started = []
started.append("203.0.113.10:443")
for reply in ["203.0.113.10:443", "198.51.100.66:3389"]:
    if reply in started:
        print("allow", reply)
    else:
        print("deny", reply)

کمترین دسترسی (least privilege): فقط همان چیزی را باز کن که لازم است؛ بقیه بسته. هر قانون اضافه یک در باز است.
اشتباه‌های رایج: قانون کلی «اجازه» بالای قانون خاص «ممنوع»؛ یادت رفتن return "deny" آخر تابع؛ مقایسه‌ی "443" (متن) با 443 (عدد).
⚠️ تنظیمات دیواره‌ی آتش روتر خانه را فقط با والدین نگاه کن؛ خودت عوضش نکن.

مثال‌های این جلسه

چالش‌ها

  1. Remember ipaddress (آسان)
  2. The First Match (آسان)
  3. Order the Rules (متوسط)
  4. Ask decide (متوسط)
  5. Finish decide (سخت)
  6. Only Invited Replies (سخت)

بیشتر بخوان

← جلسه‌ی 18: مرور ۲ + پروژه: معمای بسته‌ها جلسه‌ی 20: NAT، VPN و پروکسی →