جلسهی 25: اینترنت اشیا: دوربین و تلویزیون هوشمند Internet of Things: Cameras and Smart TVs
دوربین، تلویزیون هوشمند، بلندگو و جاروی رباتی کامپیوترهای کوچکیاند که به اینترنت وصلاند و اغلب ضعیفترین در خانهاند: رمز پیشفرض، نرمافزار قدیمی و دسترسی بیش از اندازه. یاد میگیری با والدینت چطور امنشان کنید (رمز تازه، بهروزرسانی، بخش هوشمند) و با پایتون فهرست دستگاهها را بررسی میکنی، از جمله مقایسهی درست نسخهها.
در این جلسه یاد میگیری
- میدانی اینترنت اشیا چیست و چرا رمز پیشفرض و نرمافزار قدیمی خطرناکاند.
- چکلیست امن کردن یک دستگاه هوشمند را میدانی و میدانی این کار فقط با والدین و فقط روی دستگاه خانهی خودتان است.
- میتوانی بررسی کنی رمز یک دستگاه در فهرست رمزهای پیشفرض هست یا نه.
- میتوانی نسخهها را با تبدیل به فهرست عددها درست مقایسه کنی.
درس
⚠️ قانون طلایی این دوره: فقط روی دستگاه خودت یا با اجازه. هر چه یاد میگیری را فقط روی دستگاه، حساب و شبکهی خودت امتحان کن، یا جایی که صاحبش (معلم یا والدین) اجازه داده. سرک کشیدن در دستگاه یا شبکهی دیگران بدون اجازه، حتی برای شوخی یا کنجکاوی، جرم است (قانون جرایم رایانهای) و به تو و خانوادهات آسیب میزند. این دوره دربارهی دفاع است: یاد میگیریم شبکه چطور کار میکند تا از آن محافظت کنیم. چیز مشکوکی دیدی؟ به والدین یا معلمت بگو.
🔁 یادت هست؟ در جلسهی ۲۳ جدول اجازه را فهرستی از تاپلها کردیم: (از کجا، به کجا). pair[0] و pair[1] دو طرف جفتاند و in میپرسد این جفت در جدول هست یا نه. جهت مهم است: تلویزیون نباید خودش سراغ لپتاپ خانواده برود.
allowed = [("family", "smart"), ("smart", "internet")]
pair = ("smart", "family")
print(pair[0], "->", pair[1], pair in allowed)اینترنت اشیا (IoT) یعنی چیزهایی که کامپیوتر به نظر نمیآیند ولی به اینترنت وصلاند: دوربین، تلویزیون هوشمند، بلندگوی هوشمند، جاروی رباتی، لامپ هوشمند، زنگ در تصویری. هر کدام یک کامپیوتر کوچک است و ضعفهایش:
- رمز پیشفرض مثل admin که برای همهی دستگاههای آن مدل یکی است و در اینترنت نوشته شده.
- نرمافزار قدیمی که هیچوقت بهروز نمیشود.
- دسترسی زیاد: گاهی از هر جای اینترنت میشود به آن وصل شد.
یک داستان از دید مدافع: یک بار هزاران دوربین و روتر که هنوز رمز کارخانه داشتند به دست یک بدافزار افتادند و همه با هم سایتهای بزرگ را زیر سیل درخواست بردند؛ صاحبهایشان حتی خبر نداشتند. جلسهی ۲۷ همین سیل را از دید سرور میبینیم.
چکلیست یک دستگاه هوشمند (همهاش با والدینت، روی دستگاههای خانهی خودتان):
1. رمز پیشفرض را همان روز اول به یک رمز بلند و تازه عوض کنید.
2. بهروزرسانی را از تنظیمات خود دستگاه یا برنامهی رسمی سازنده انجام دهید، نه از لینکی که در پیامی آمده.
3. دستگاه را در بخش هوشمند یا مهمان بگذارید، نه کنار لپتاپها (جلسهی ۲۳).
4. چیزی که لازم ندارید را خاموش کنید: دسترسی از بیرون، میکروفون، دوربینی که رو به اتاق خواب است.
⚖️ نگاه کردن به دوربین دیگران یا امتحان کردن رمز روی دستگاه کسی دیگر، حتی «فقط برای دیدن»، جرم است.
در پایتون فهرست رمزهای پیشفرض را نگه میداریم و برای هر دستگاه میپرسیم d["password"] in DEFAULTS. اسم با حروف بزرگ (DEFAULTS) یعنی «این فهرست ثابت است و عوضش نمیکنیم»؛ پایتون فرقی نمیگذارد، برای خواننده است.
DEFAULTS = ["admin", "1234", "password", "0000", "12345"]
devices = [
{"name": "door-cam", "password": "admin"},
{"name": "smart-tv", "password": "Moon-Lamp-Tiger-8"},
]
for d in devices:
if d["password"] in DEFAULTS:
print(d["name"], "still has a default password!")
else:
print(d["name"], "ok")مقایسهی نسخهها: دستگاه نسخهی 1.9.0 دارد و تازهترین 1.10.0 است. آیا بهروزرسانی لازم است؟ مقایسهی متنی اشتباه میکند: متنها حرف به حرف مقایسه میشوند و "9" از "1" بزرگتر است، پس "1.9.0" > "1.10.0"! راه درست: نسخه را با split(".") تکه کن، هر تکه را int کن و در یک فهرست بگذار. پایتون فهرستها را از چپ، عدد به عدد مقایسه میکند (مثل کلمهها در لغتنامه): اولین عدد متفاوت تصمیم میگیرد، و 10 از 9 بزرگتر است.
print("1.9.0" < "1.10.0")
def version(v):
nums = []
for part in v.split("."):
nums.append(int(part))
return nums
print(version("1.10.0"))
print(version("1.9.0") < version("1.10.0"))حالا همه را کنار هم میگذاریم: برای هر دستگاه یک فهرست ایراد میسازیم: رمز پیشفرض؟ نسخهی قدیمی؟ در بخش اشتباه؟ دستگاه هوشمند باید در بخش "smart" باشد.
DEFAULTS = ["admin", "1234", "password", "0000", "12345"]
def version(v):
nums = []
for part in v.split("."):
nums.append(int(part))
return nums
devices = [
{"name": "door-cam", "password": "admin", "version": "2.1.0", "latest": "2.3.1", "zone": "family"},
{"name": "smart-tv", "password": "Moon-Lamp-Tiger-8", "version": "5.10.2", "latest": "5.10.2", "zone": "smart"},
]
for d in devices:
problems = []
if d["password"] in DEFAULTS:
problems.append("change the default password")
if version(d["version"]) < version(d["latest"]):
problems.append("update")
if d["zone"] != "smart":
problems.append("move to the smart zone")
print(d["name"], problems)اشتباههای رایج: مقایسهی نسخه به شکل متن ("1.9" > "1.10" درست درمیآید!)؛ فراموش کردن int (فهرست ["1", "9"] هم متنی مقایسه میشود)؛ و «این دستگاه کوچک است، کسی کاری با آن ندارد». مهاجمها دنبال همین دستگاههای فراموششدهاند. بهروزرسانی هم فقط از راه رسمی؛ لینک «آپدیت فوری دوربین» در پیامک، فیشینگ است.
مثالهای این جلسه
- مثال تاپل و مجموعه (امنیت شبکه با پایتون): pair = ("smart", "family")
- مثال حلقه for (امنیت شبکه با پایتون): for d in devices:
- مثال تابع (امنیت شبکه با پایتون): def version(v):
- مثال تابع (امنیت شبکه با پایتون): def version(v): — اینترنت اشیا: دوربین و تلویزیون هوشمند
چالشها
- Remember the Pair (آسان)
- admin / admin (آسان)
- Safe or Risky? (متوسط)
- Text or Numbers? (متوسط)
- Is an Update Needed? (سخت)
- The Smart Device Checker (سخت)
بیشتر بخوان
- تاپل و مجموعه (tuple و set) در پایتون: آموزش با مثال
- حلقه for در پایتون: آموزش کامل با range و مثال
- تابع در پایتون: آموزش def، پارامتر و return با مثال
← جلسهی 24: وایفای از نزدیک: وایفای تقلبی همنام، WPA3 و هاتاسپات گوشی جلسهی 26: مرور ۳ + پروژه: نقشهی شبکهی امن مدرسه →