جلسهی 29: dataclass و کلاسهای انتزاعی Dataclasses and Abstract Base Classes
dataclass کد تکراری کلاسهای دادهمحور را حذف میکند و abc.ABC قرارداد (interface) مشترک زیرکلاسها را تحمیل میکند تا چندریختی امن داشته باشیم.
در این جلسه یاد میگیری
- با
@dataclassکلاس داده بسازید و__init__،__repr__و__eq__خودکار بگیرید. - مقدار پیشفرض و
field(default_factory=...)را درست به کار ببرید. - با
order=Trueوfrozen=Trueاشیای قابلمرتبسازی و تغییرناپذیر بسازید. - با
ABCو@abstractmethodیک قرارداد تعریف و پیادهسازیهای چندریخت بنویسید.
درس
@dataclass از روی type hintهای کلاس، __init__ و __repr__ و __eq__ را میسازد. برای اشیایی که بیشتر «داده» هستند تا «رفتار» (رکورد، پیام، تنظیمات) انتخاب اول است.
from dataclasses import dataclass
@dataclass
class Book:
title: str
year: int
b = Book("Dune", 1965)
print(b, b == Book("Dune", 1965))فیلدهای بدون پیشفرض باید قبل از فیلدهای پیشفرضدار بیایند. برای مقدار تغییرپذیر (لیست، دیکشنری) هرگز = [] ننویسید؛ از field(default_factory=list) استفاده کنید تا هر نمونه لیست خودش را بگیرد.
from dataclasses import dataclass, field
@dataclass
class Team:
name: str
members: list = field(default_factory=list)
active: bool = True
t = Team("ops")
t.members.append("Parsa")
print(t)order=True عملگرهای < و ... را بر اساس ترتیب فیلدها (مثل مقایسهی tuple) میسازد. frozen=True شیء را تغییرناپذیر میکند (FrozenInstanceError) و آن را hashable میکند تا در set یا کلید dict بنشیند. برای «تغییر»، با dataclasses.replace یک نسخهی جدید بسازید.
from dataclasses import dataclass, replace
@dataclass(order=True, frozen=True)
class Version:
major: int
minor: int
v = Version(1, 4)
print(sorted([Version(2, 0), v]), replace(v, minor=5))کلاس انتزاعی (abstract base class) با ارثبری از abc.ABC و علامتگذاری متدها با @abstractmethod ساخته میشود. نمیتوان از آن نمونه ساخت و هر زیرکلاسی که همهی متدهای انتزاعی را پیاده نکند هم قابلنمونهسازی نیست (TypeError). خطا هنگام ساخت رخ میدهد، نه دیرتر هنگام فراخوانی.
from abc import ABC, abstractmethod
class Shape(ABC):
@abstractmethod
def area(self): ...
try:
Shape()
except TypeError:
print("cannot instantiate")کلاس انتزاعی میتواند متد واقعی هم داشته باشد که روی متدهای انتزاعی بنا شده (الگوی Template Method). کد استفادهکننده فقط به قرارداد (Exporter) وابسته است و هر پیادهسازی تازه بدون تغییر آن کار میکند.
from abc import ABC, abstractmethod
class Exporter(ABC):
@abstractmethod
def row(self, values): ...
def export(self, rows):
return "\n".join(self.row(r) for r in rows)
class Csv(Exporter):
def row(self, values):
return ",".join(values)
print(Csv().export([["a", "b"], ["c", "d"]]))مثالهای این جلسه
- مثال کلاس و شیء در پایتون: class Book:
- مثال کلاس و شیء در پایتون: class Team:
- مثال کلاس و شیء در پایتون: class Version:
- مثال کلاس و شیء در پایتون: class Shape(ABC):
- مثال کلاس و شیء در پایتون: class Exporter(ABC):
چالشها
- Book Record (آسان)
- Default Fields (آسان)
- Value Equality (آسان)
- Default Factory (متوسط)
- Ordered Versions (متوسط)
- Frozen Coordinates (متوسط)
- Abstract Shape (متوسط)
- Exporters (سخت)
- Validated Orders (سخت)
- Discount Rules (سخت)
- Dataclass to JSON (متوسط)
- Price Update with replace (سخت)
بیشتر بخوان
← جلسهی 28: متدهای ویژه (dunder) جلسهی 30: پروژه: سامانهی کتابخانه →