جلسهی 9: چندراهی: elif، and و or Many Decisions
وقتی بیشتر از دو حالت داریم با elif چندراهی میسازیم و با and و or دو شرط را به هم میچسبانیم.
در این جلسه یاد میگیری
- در پایان این جلسه میتوانم با
if / elif / elseبین سه حالت یا بیشتر یکی را انتخاب کنم. - در پایان این جلسه میدانم پایتون شرطها را از بالا به پایین میخواند و فقط اولین شرطِ درست را اجرا میکند، پس ترتیب مهم است.
- در پایان این جلسه میتوانم دو شرط را با
and(«و») یاor(«یا») ترکیب کنم و میدانم هر طرف باید یک مقایسهی کامل باشد. - در پایان این جلسه میتوانم دو تصمیم را پشت سر هم بنویسم و میدانم
ifهمیشه بهelseنیاز ندارد.
درس
جلسهی پیش «اگر… وگرنه» را یاد گرفتی: دو راه. ولی زندگی بیشتر وقتها بیش از دو راه دارد: «اگر دما بالای ۳۰ است گرم است، وگرنه اگر بالای ۱۵ است خوب است، وگرنه سرد است.» به آن «وگرنه اگر» در پایتون elif میگویند. هر چند تا elif که بخواهی میتوانی بین if و else بگذاری.
temp = int(input("Temperature: "))
if temp > 30:
print("Hot")
elif temp > 15:
print("Nice")
else:
print("Cold")چراغ راهنما سه حالت دارد. هر elif شرط خودش را دارد و دونقطه، و else برای «هر چیز دیگر» میماند. با red، yellow و green امتحان کن؛ بعد blue بده و ببین کدام شاخه اجرا میشود.
light = input("Light: ")
if light == "red":
print("Stop")
elif light == "yellow":
print("Slow down")
else:
print("Go")پایتون شرطها را از بالا به پایین نگاه میکند و فقط اولین شرطِ درست را اجرا میکند؛ بقیه را رد میکند. پس ترتیب مهم است: اول سختترین شرط را بنویس. نمرهی ۱۸ هم از ۱۷ بزرگتر است و هم از ۱۲، ولی چون شرط اول زودتر True میشود، A میگیرد. اگر جای دو شرط را عوض کنی چه میشود؟
score = 18
if score >= 17:
print("Grade: A")
elif score >= 12:
print("Grade: B")
else:
print("Grade: C")گاهی یک شرط کافی نیست: «اگر ۱۲ سال یا بیشتر داری و قدت ۱۴۰ یا بیشتر است، میتوانی تنها سوار شوی.» با and («و») دو مقایسه را به هم میچسبانی: فقط وقتی True است که هر دو درست باشند. با سن ۱۴ و قد ۱۳۰ امتحان کن.
age = int(input("Age: "))
height = int(input("Height: "))
if age >= 12 and height >= 140:
print("You can ride alone")
else:
print("Come with a grown-up")با or («یا») کافی است یکی از دو مقایسه درست باشد: «اگر امروز پنجشنبه یا جمعه است، تعطیل است.» مهم: دو طرف and و or باید هر کدام یک مقایسهی کامل باشد. day == "thursday" or "friday" اشتباه است؛ باید بنویسی day == "thursday" or day == "friday".
day = input("Day: ")
if day == "thursday" or day == "friday":
print("Weekend!")
else:
print("School day")not («نه») جواب را برعکس میکند: not True میشود False. و یک میانبر خوشدست: به جای age >= 11 and age <= 15 میتوانی بنویسی 11 <= age <= 15، یعنی «سن بین ۱۱ و ۱۵ است».
raining = False
if not raining:
print("Let's go out")
age = 13
print(11 <= age <= 15)میشود چند تصمیم را پشت سر هم نوشت و if همیشه به else نیاز ندارد. اینجا اول قیمت با if / else تعیین میشود؛ بعد یک if جدا، فقط اگر سهشنبه باشد، تخفیف میدهد؛ در غیر این صورت کاری نمیکند. print آخر بیرون هر دو است.
age = int(input("Age: "))
tuesday = input("Is it Tuesday? ")
if age < 12:
price = 50
else:
price = 80
if tuesday == "yes":
price = price - 20
print(f"Ticket price: {price}")اشتباههای رایج: شرطهای elif را به ترتیب غلط نوشتن (آسانترین اول). جلوی else شرط نوشتن؛ اگر شرط لازم است elif بنویس. و x == 1 or 2: طرف راست or یک مقایسهی کامل نیست. دونقطهی آخر if، elif و else را هم جا نینداز.
# wrong:
# if score >= 10:
# print("Bronze")
# elif score >= 100:
# print("Gold")
score = 120
if score >= 100:
print("Gold")
elif score >= 10:
print("Bronze")
else:
print("No medal")مثالهای این جلسه
- مثال شرط if در پایتون: if temp > 30:
- مثال شرط if در پایتون: if light == "red":
- مثال شرط if در پایتون: if score >= 17:
- مثال شرط if در پایتون: if age >= 12 and height >= 140:
- مثال شرط if در پایتون: if day == "thursday" or day == "friday":
- مثال شرط if در پایتون: if not raining:
- مثال شرط if در پایتون: if age < 12: — چندراهی: elif، and و or
- مثال شرط if در پایتون: if score >= 100:
چالشها
- Positive, Negative, Zero (آسان)
- Weekend or Not (آسان)
- Ride Alone (آسان)
- ATM That Says No (متوسط)
- Fix the Medals (متوسط)
- Grade Checker (متوسط)
- Pet Shop Menu (متوسط)
- Mini Calculator (سخت)
- Cinema Ticket Machine (سخت)
- Football Match Report (سخت)
- Grade Letter (متوسط)
- Biggest of Three (سخت)
- Ticket Price (سخت)
- Teen or Not (آسان)
- Parcel Post (متوسط)
- Ride Gate (متوسط)
- Triangle Type (سخت)
- Login Helper (سخت)
- Right Age for the Class (متوسط)
- Free Delivery (متوسط)
- Lie Detector (سخت)
- Rocket Launch Check (سخت)
- Both True (متوسط)
- Not Equal (سخت)
- Not True (آسان)
- Teen Range (متوسط)
- Secret Login (متوسط)
- Leap Year Detective (سخت)
- Discount Checker (سخت)