جلسهی 11: هوش مصنوعی، دستیار تو AI as a Helper
به هوش مصنوعی میگویی سؤال بسازد، جوابش را در اپ میچسبانی و اپ قالبش را چک میکند. درستی را خودت چک میکنی.
در این جلسه یاد میگیری
- پرامپت دقیق مینویسم.
- JSON را میخوانم و خطایش را با
tryمیگیرم. - با
checkQuestionsدادهی بد را رد میکنم. - هر سؤال AI را خودم میخوانم.
درس
نوشتن صد سؤال خستهکننده است. هوش مصنوعی در چند ثانیه آنها را مینویسد، ولی فقط پیشنویس میدهد. تو سردبیری؛ AI نویسندهی تندنویسی است که گاهی با اطمینان اشتباه میکند.
در این جلسه هر متنی از AI مثل حرف یک غریبه است: اول بررسی، بعد استفاده.
پرامپت متنی است که به AI میدهی. هرچه دقیقتر، جواب بهتر. پرامپت ما چهار چیز میگوید:
• موضوع و تعداد: شش سؤال دربارهی ...
• زبان خروجی: فقط JSON، بدون هیچ متن دیگر
• شکل دقیق: یک نمونهی کامل
• قانونها: answer از ۰ تا ۳ و level یکی از سه تا
نمونه دادن بهترین کلک است؛ AI از روی نمونه بهتر میفهمد تا از توضیح.
JSON زبان مشترک برنامههاست و برای فرستادن داده بهصورت متن به کار میرود. شبیه همان شیء و آرایهی JavaScript است، با قانونهای سختتر: همهی کلیدها در " "، بدون کاما بعد از آخرین عضو.JSON.parse(متن) متن را به آرایه تبدیل میکند. اگر متن خراب باشد خطا میدهد و بدون مراقبت، اپ میایستد.
try و catch مثل تور زیر بندباز هستند: «این را امتحان کن؛ اگر خطا داد نیفت و این را اجرا کن.» اینطور متن خراب اپ را نمیشکند و کاربر یک جملهی مهربان میبیند.
<p id="out" dir="rtl"></p>
<script>
let list;
try {
list = JSON.parse("این JSON نیست");
document.getElementById("out").textContent = "درست بود";
} catch {
document.getElementById("out").textContent = "متن خراب بود، ولی اپ نیفتاد!";
}
</script>JSON درست هم ممکن است سؤال خوبی نباشد: شاید فقط دو گزینه داشته باشد یا answer آن ۷ باشد. اگر این را قبول کنیم، بازی وسط کار میشکند. پس دروازهبان میگذاریم: تابع checkQuestions هر سؤال را بررسی میکند و فهرست مشکلها را برمیگرداند. فهرست خالی یعنی «بفرمایید داخل».Array.isArray(x) میپرسد آرایه است؟ Number.isInteger(x) میپرسد عدد صحیح است؟ includes میپرسد این مقدار در فهرست هست؟
چرا textContent اینجا جانت را نجات میدهد؟ فرض کن متن یک سؤال این باشد: <img src=x onerror="...">. با innerHTML آن کد اجرا میشود و با textContent فقط چند حرف بیخطر روی صفحه میآید. متن AI یا کاربر هرگز نباید با innerHTML روی صفحه برود. خوشبختانه تابع el ما از اول textContent بوده است.
⚠️ مهمترین کارت این جلسه: هوش مصنوعی ممکن است اشتباه کند. checkQuestions فقط قالب را چک میکند، نه درستی را! سؤالی که میگوید «پایتخت فرانسه رم است» قالب کاملاً درستی دارد.
پس هر سؤال را قبل از استفاده خودت بخوان:
• آیا جواب واقعاً درست است؟ اگر شک داری از کتاب یا منبع معتبر چک کن.
• آیا answer به گزینهی درست اشاره میکند؟
• آیا برای بچهها مناسب است؟
اپ با اسم تو منتشر میشود؛ مسئولیت درستیاش با توست.
واژههای این جلسه:
• پرامپت | prompt | متنی که به AI میدهیم
• پیشنویس | draft | نوشتهای که هنوز بررسی نشده
• جیسان | JSON | قالب متنی برای داده
• تبدیل متن به داده | parse | خواندن متن و ساختن داده
• خطا | error | مشکلی که کد را متوقف میکند
• گرفتن خطا | try / catch | جلوگیری از افتادن اپ با خطا
• اعتبارسنجی | validation | بررسی درست بودن قالب داده
• درستیسنجی | fact-check | بررسی درست بودن حرف
مثالهای این جلسه
چالشها
- The Prompt Maker (متوسط)
- Paste and Catch (متوسط)
- The Goalkeeper (سخت)
- Your Questions in the Game (سخت)