جلسهی 5: اپ فکر میکند: JavaScript Make It Think
با JavaScript به دکمهها جان میدهی: اپ جواب درست را از غلط تشخیص میدهد.
در این جلسه یاد میگیری
- متغیر میسازم.
- با
textContentمتن صفحه را عوض میکنم. - با کلیک یک تابع را اجرا میکنم و با
ifتصمیم میگیرم.
درس
تا اینجا صفحهی ما مثل یک پوستر بود: قشنگ، ولی بیحرکت. JavaScript زبانی است که مرورگر اجرا میکند و صفحه را زنده میکند. کدش داخل <script> میآید و آن را درست قبل از </body> میگذاریم، چون باید اول تگهای صفحه ساخته شده باشند تا کد پیدایشان کند.
متغیر جعبهای با برچسب است که مقداری را نگه میدارد.const یعنی این جعبه دیگر عوض نمیشود، و let یعنی بعداً عوضش میکنیم. متن داخل " " میآید و عدد بدون آن. هر دستور با ; تمام میشود.
const name = "سارا"; // متن
let score = 0; // عدد
score = score + 10; // حالا ۱۰ استبرای عوض کردن یک تکه از صفحه، اول پیدایش میکنیم و بعد متنش را مینویسیم:document.getElementById("question") یعنی «در این صفحه چیزی را که این id را دارد پیدا کن.».textContent متن داخل آن است. این کد را امتحان کن.
<h1 id="hi" dir="rtl">...</h1>
<script>
const name = "سارا";
document.getElementById("hi").textContent = "سلام " + name;
</script>چرا متن صفحه را با textContent مینویسیم و نه innerHTML؟ چون textContent متن را فقط متن میبیند. ولی innerHTML آن را کد HTML میخواند. اگر روزی سؤالی از جای دیگر بیاید و داخلش کد خرابکار باشد، innerHTML آن را اجرا میکند! در این اپ متن کاربر و هوش مصنوعی را هرگز در innerHTML نمیگذاریم.
تابع چند دستور است که اسم دارند و هر وقت صدایشان کنی اجرا میشوند. عددی که داخل پرانتز میدهی ورودی تابع است.onclick="choose(2)" روی دکمه یعنی «وقتی کلیک شد، choose را با عدد ۲ صدا کن.»
شمارهها در برنامهنویسی از صفر شروع میشوند: گزینهی اول ۰ است و گزینهی سوم ۲.
<button onclick="say(1)">یک</button>
<button onclick="say(2)">دو</button>
<p id="out"></p>
<script>
function say(n) {
if (n === 1) {
document.getElementById("out").textContent = "اولی را زدی";
} else {
document.getElementById("out").textContent = "دومی را زدی";
}
}
</script>if تصمیم میگیرد: اگر شرط درست بود بخش اول، else یعنی وگرنه بخش دوم. === یعنی «آیا مساوی است؟» یادت باشد = یعنی «بریز در جعبه» و === یعنی «مقایسه کن».
classList.add("right") یک class به چیزی اضافه میکند و ظاهرش طبق CSS عوض میشود. این روش بهترین پل بین JavaScript و CSS است: کد میگوید «این درست است» و CSS میگوید «درست یعنی سبز».querySelectorAll(".option") همهی گزینهها را بهصورت یک فهرست میدهد. for...of یکییکی از فهرست میگذرد. disabled = true دکمه را خاموش میکند تا کاربر بعد از جواب دادن، جوابش را عوض نکند.
واژههای این جلسه:
• متغیر | variable | جعبهی برچسبدار برای یک مقدار
• تابع | function | چند دستور اسمدار
• ورودی تابع | parameter | چیزی که به تابع میدهیم
• شرط | condition | چیزی که درست یا نادرست است
• رویداد | event | اتفاقی مثل کلیک
• متن داخل | textContent | متن یک تکه از صفحه، فقط بهصورت متن
• حلقه | loop | تکرار یک کار برای هر عضو
• غیرفعال | disabled | دکمهای که کلیک نمیشود
مثالهای این جلسه
- مثال متغیر در پایتون: score = score + 10; // حالا ۱۰ است
- مثال پایتون در پایتون: <h1 id="hi" dir="rtl">...</h1>
- مثال شرط if در پایتون: if (n === 1) {
چالشها
- Text from a Variable (آسان)
- Right or Wrong (آسان)
- Green and Red (متوسط)
- One Answer Only (متوسط)